Кіріспе

Коннектикут штатының түпкі тұрғындары, АҚШ. Пеквот және Могеган тайпалары бұрын біртұтас болған, бірақ 17 ғасырда Пеквот Коннектикуттың көп бөлігін бақылауға алған кезде Могеган бөлініп шықты. Жаңа Англия колонияларымен туған шиеленіс 1634–1638 жылдардағы Пеквот соғысына әкелді, бұл геноцидтік акт, ол Пеквот халқының санын және ықпалын күрт азайтты; көптеген мүшелері қаза тапты, құлдыққа салынды немесе тарап кетті. Шағын саны Пеквот Коннектикут штатында қалды, 1666 жылы Машанткетте және 1683 жылы Паукатук өзені бойында резервация алды; ал қалғандары басқа аймақтарда және басқа тайпалармен бірге өмір сүрді. 18 ғасырда христиан дінін қабылдаған кейбір Пеквоттар бірнеше басқа топтардың мүшелерімен бірігіп, Нью-Гэмпширдің батысындағы Братртаун үндістерін құрды. Олар 19 ғасырда Нью-Йорктың батысына көшіп барды, онда Ирокез лигасының Онейда тайпасы оларға жер берді, кейін Висконсинге қоныс аударды, онда оларға резервация берілді. Машанткет Пеквот тайпасы 1983 жылы жер дауының шешілуі арқылы федералдық тану алды. 1986 жылы олар өз жерлерінде Foxwoods Resort Casino құрды. Нью-Йорк қаласының агломерациясына жақын орналасқан бұл казино елдегі ең табысты американдық казинолардың біріне айналды. Паукатук өзенінің Пеквоттары Шығыс Пеквот тайпалық ұлтын құрды, ол Коннектикут штаты тарапынан мойындалған, бірақ федералдық деңгейде танылмаған. Сонымен қатар, Пеквот ұрпақтары федералдық мойындалған Могеган тайпасына, сондай-ақ Коннектикут штатының Шагтикок тайпалық ұлты мен Голден Хилл Пагуссетт үнді ұлтына және Висконсин штатының Братртаун үндістеріне қатысты, олардың да мемлекеттік тану деңгейлері бар. Тарихшылар Пеквоттардың шамамен 1500 жылы Гудзон өзенінің жоғарғы ағысынан Коннектикуттың орталық және шығыс бөлігіне көшіп келгені туралы пікір айтады. Пеквоттардың Коннектикут өзені аңғарына көшіп келу теориясы дін қызметкері Уильям Хаббардқа қатысты, ол 1677 жылы Плимут колониясы құрылғанға дейін Пеквоттар аймаққа басып кіргенін, бірақ олар осы аймақтың түпкі тұрғындары емес екенін мәлімдеді. Патша Филипп соғысынан кейін Хаббард өзінің «Жаңа Англиядағы үндістермен болған қиындықтар туралы» еңбегінде Жаңа Англияның кейбір тайпаларының ағылшыздарға қаншалықты қарсылық көрсеткенін егжей-тегжейлі сипаттады. Хаббард Пеквоттарды аймаққа «сырттан келгендер» деп сипаттады; басқа жағалаудан келген баскыншылар емес, «құлықтың ішкі бөлігінен» келген және «теңізге жақын ең жақсы жерлердің бірін күшпен басып алып, барлық көршілеріне үрей тудырған» тайпа. Қазіргі кезде қол жетімді археологиялық, тілдік және құжаттамалық деректердің көп бөлігі Пеквоттардың Коннектикут өзені аңғарына басып кіргенінің орнына, мыңдаған жылдар бойы осы аймақтың түпкі тұрғындары болғанын көрсетеді. Плимут және Массачусетс шығанағы колониялары құрылған кезде Пеквоттар Коннектикуттың орталық және шығыс бөлігінде саяси, әскери және экономикалық үстемдікке ие болған. Олар Коннектикут штатының Ниантик өзеніндегі Ниантик тайпасы мен Род-Айленд штатының батысындағы Наррагансеттер арасындағы жағалау аймағын мекендеген. Жаңа Англияның оңтүстігіндегі ең тығыз қоныстанған аймақта шамамен 16 000 Пеквот тұрған. 1616–1619 жылдардағы шешек індеті Жаңа Англияның шығыс жағалауындағы көптеген үндістердің өліміне себеп болды, бірақ ол Пеквот, Ниантик және Наррагансет тайпаларына жетпеді. 1633 жылы голландтар Хартфордта «Жақсы үміт үйі» деп аталатын сауда бекетін құрды. Олар Пеквоттың бас сақшысы Татобемді келісімді бұзғаны үшін өлім жазасына кесті. Пеквоттар голландтарға үлкен құн төлегеннен кейін, олар Татобемнің денесін оның халқына қайтарды. Оның орнын Сассакус басты. 1633 жылы аймақтағы барлық тайпаларды қырып тастаған індет тарады, және тарихшылар Пеквоттардың халқының 80 пайызынан айырылғанын бағалайды. Пеквот соғысы басталған кезде Пеквоттардың тірі қалғандарының саны шамамен 3000-қа жуық болды.

Пеквот соғысы

1636 жылы пеккот тайпасының мүшелері Коннектикут колониясының бір тұрғынын өлтірді, нәтижесінде соғыс басталды. Мохиган және Наррагансет тайпалары отаршылдардың жағына шықты. Шамамен 1500 пеккот жауынгері шайқаста қаза тапты немесе іздеп табылған, ал қалғандары тұтқындалып, құл немесе үй шаруашылығының қызметшілері ретінде таратылды. Аз ғана адам Мохок және Ниантик тайпаларына қосылу үшін Лонг-Айлендке қашып кетті. Біраз уақыттан кейін, кейбіреулері өздерінің дәстүрлі жерлеріне қайтып келді, онда достық пеккоттардың отбасылық топтары қалған еді. Құлдыққа түскендердің көп бөлігі одақтас тайпаларға берілді, бірақ көптегендері Бермудада құл ретінде сатылды. Могегандар пеквот тұтқындарын соншалықты қаталдықпен ұстағандықтан, Коннектикут колониясының шенеуніктері оларды алып кетті. Коннектикут 1683 жылы пеккоттар үшін екі резервация құрды: Коннектикут штатының Солтүстік Стонингтондағы Шығыс Пеккот резервациясы және Ледиардтағы Батыс Пеккот (немесе Машантукет Пеккот резервациясы).

19 ғасыр

Пеккоттардың отарлаушылардың қолынан келген жаман қарым-қатынасын екі ғасырдан кейін басқа американдық тайпалар, мысалы, шаунилердің кейбір топтары еске түсірді. Америка отаршылдарының американдық түпкілікті халыққа қарсы зорлық-зомбылығынан олардың толығымен жоғалып кеткені ойланып, бірнеше онжылдықтан кейін саны ең төменгі деңгейге жетті. 1970 және 1980 жылдары пеккоттардың саны айтарлықтай өсті, әсіресе Машантукет пеккот тайпасы сол кезде казино ашты, ал тайпа төрағасы Ричард А. Хейвард оларды өздерінің тайпалық отанына оралуға шақырды. Ол федералдық мойындау және экономикалық даму үшін жұмыс істеді. 1976 жылы пеккоттар Түпкілікті американдықтар құқықтары қорының (NARF) және Үндістер құқықтары қауымдастығының көмегімен жер иелері мен Солтүстік Стонингтон тұрғындарына қарсы сотқа жүгінді. Олардың жерін талап етті, пеккоттардың пікірінше, Коннектикут штаты 1856 жылы заңсыз сатқан. Жеті жылдан кейін олар келісімге келді. Коннектикут штатының заң шығарушы органы Машантукет пеккоттарына тайпалық мойындау беру үшін федералдық үкіметке өтініш беру туралы заң қабылдады, ал «Машантукет пеккот үнді жерлеріне қатысты талаптарды реттеу туралы заң» Конгресс тарапынан қабылданды және президент Рональд Рейган 1983 жылдың 18 қазанында қол қойды. Бұл келісім Машантукет пеккот тайпасына федералдық мойындау мәртебесін берді, оларға келісімде көрсетілген жерді сатып алуға және оны Үндістер істері бюросына (BIA) сенімділікпен тапсыруға мүмкіндік берді, резервация үшін пайдалануға. 1986 жылы олар бинго ойнатуды бастады, содан кейін 1992 жылы Foxwoods Resort Casino-ның бірінші кезеңі ашылды. Казинодан түскен табыс 1998 жылдың 11 тамызында Машантукет пеккот резервациясында ашылған мәдени мұражайдың дамуы мен құрылысына мүмкіндік берді, онда тайпаның көптеген мүшелері әлі де тұрып жатыр. Шығыс Пеккот тайпалық ұлысы 2002 жылы мойындалды. 1930 жылдардан бері екі пеккот тайпасы арасында нәсілдік мәселелерге байланысты үлкен шиеленіс болды, кейбіреулер қараңғы терілі ұрпақтарды толыққанды пеккоттар деп санамау керек деп мәлімдеді. Шығыс пеккоттардың екі тобы BIA-ға мойындау туралы өтініш берді және олар мойындауға қол жеткізу үшін бірігуге келісті. Штат бұл шешімге дереу қарсы шықты, ал Ішкі істер министрлігі 2005 жылы олардың мойындауын жойды. Сол жылы ол 2004 жылы мойындалған Шагтикок тайпасының мойындауын да жойды. Коннектикут штатының үкіметі мен Конгресс делегациясы BIA-ның мойындауына қарсы болды, себебі тұрғындар жаңадан мойындалған тайпалар ойын казиноларын ашады деп уайымдады.

География

1130 мүшеден тұратын Шығыс Пеккот тайпасының "Лантерн Хилл" деп аталатын резервациясы бар. Шығыс Пеккот тайпасы Коннектикут штаты тарапынан мойындалған. 800-нен астам Машантукет Пеккот немесе Батыс Пеккот 1983 жылы федералдық мойындау алды және Ледиардта резервацияға ие. Лонг-Айлендтегі Поспатук резервациясында да бірнеше жүз өзін Пеккот ұрпағы деп жариялаған адамдар тұрады. Пеккот тайпасының өкілдерінің көбі жоғарыда аталған екі қауымдастықта тұрады.

Тіл

Тарихи тұрғыдан алғанда, пекоттар мохеган-пекот тілінің – шығыс алгонкин тілінің бір диалектісінде сөйлеген. 1637 жылы Хартфорд шарты Пеккот соғысын аяқтады, сол кезде отарлаушылар тілде сөйлеуді өлім жазасына кесті. Бір буынның ішінде тіл көбінесе жойылды. Қазір шығыс пекот тайпалық ұлты мен машантукет пекот тайпаларының өкілдері ағылшын тілін туған тілі ретінде қолданады. XXI ғасырда машантукет пекоттары тілді қайта жаңғыртуға белсенді күш жұмсап жатыр. Олар пекот тіліндегі сөздері бар тарихи құжаттарды мұқият талдап, оларды туысқан тілдермен салыстырып жатыр. Осы уақытқа дейін 1000-нан астам сөзді қайта табуға қол жеткізді, бірақ бұл толыққанды тіл үшін қажетті сөздердің аз бөлігі ғана. Машантукет пекоттары машпи вампаноаг тайпасының көмегімен тіл сабақтарын ұйымдастыра бастады. Вампаноаг тайпасы жақында Wôpanâak тілін қайта жаңғырту жобасын бастады. Wôpanâak тілін қайта жаңғырту жобасына қатысатын Оңтүстік Жаңа Англия үнді қауымдастықтары: машпи вампаноаг, аквинна вампаноаг, херринг понд вампаноаг және машантукет пекот.

Белгілі Пекко

Уильям Апесс (1798–1839) – пеквот және еуропалық тегі бар, дін қызметкері, жазушы және тыйымшылық қозғалысының белсендісі; ол Массачусетс штатының саяси және діни қайраткері болды. Вилли Девилл (1950–2009), рок-н-ролл гитаристі, ән жазушы және әнші, анасы мен анасының әжесі тарапынан пеквот тегінен шыққан. Ол 2000 жылдан кейін жазған шығармаларында пеквот тамырларын зерттеді.

Негізгі дереккөздер

Гардинер, Лайон. Лейфт Лайон Гардинердің «Пеквот соғысы туралы хабарламасы» (Бостон: [Бірінші басылым] Массачусетс тарихи қоғамының жинағы, 1833). Хаббард, Уильям. Жаңа Англиядағы үнді соғыстарының тарихы, 2 томдық (Бостон: Сэмюэл Г. Дрейк, 1845). Джонсон, Эдвард. Массачусетс шығанағындағы Вобурн қаласының капитаны Эдвард Джонсонның «Жаңа Англиядағы Сион құтқарушысының тамаша қамқорлығы». Уильям Фредерик Пулдің тарихи кіріспесі және көрсеткішімен (Андовер, MA: W. F. Draper, [Лондон: 1654] 1867). Мейсон, Джон. «Пеквот соғысының қысқаша тарихы: әсіресе 1637 жылы Коннектикут штатындағы Мистик бекінісін басып алу туралы». Бұл оқиғаның басты қатысушысы, сол кезде Коннектикут күштерінің бас капитаны және қолбасшысы болған майор Джон Мейсон жазған, дін қызметкері Томас Принстің кіріспесі және түсіндірме жазбаларымен (Бостон: С. Книланд және Т. Грин басып шығарған және сатқан, Куин-стрит, 1736). Матер, Инкриз. «Жаңа Англиядағы 1614 жылдан 1675 жылға дейінгі қиындықтар туралы хабарлама, себебі ондағы үндістер» (Нью-Йорк: Арно Пресс, [1676] 1972). Орр, Чарльз, ред., «Пеквот соғысының тарихы: Мейсон, Андерхилл, Винсент және Гардинердің заманауи есептері» (Кливленд, 1897). Андерхилл, Джон. «Америкадан жаңалықтар; немесе, Жаңа Англияның жаңа және тәжірибелік ашылуы: соңғы екі жылдағы соғыс әрекеттерінің шын хабарламасын, үнді бекінісінің немесе палисадтың суретімен қамтиды. Сондай-ақ, әлі де өте аз немесе ешбір тұрғыны жоқ, сол жерде қоныстанғандарға ерекше жағдай ұсынатын орындарды ашу». Сол жердегі соғыстардың қолбасшысы капитан Джон Андерхилл (Лондон: I. D[awson] Питер Коул үшін басылған, және Рояль биржасының жанындағы Корн-хиллдегі Перчатка белгісінде сатылады, 1638). Винсент, Филип. «Жаңа Англияда ағылшындар мен сальваждар арасында болған соңғы шайқас туралы шын хабарлама: ондағы жағдайдың қазіргі күйімен» (Лондон: M[армадуке] P[арсонс] Натанаэль Баттер және Джон Беллами үшін басылған, 1637).

Екіншілік көздер

Бойсевен, Этель. "Бермудаға құл ретінде сатуға жіберілген Жаңа Англия үндістерінің тағдыры", "Солтүстік-батыстағы адам" 11 (1981 жылғы көктем), 103–114 беттер. Бенедикт, Джефф. "Ешкімге сенбеген: даулы үнді тайпасы қалай билікке көтеріліп, әлемдегі ең үлкен казиноны салды". Нью-Йорк: Harper Books, 2001. Брэдстрит, Ховард. "Пекоттармен соғыстың тарихы, қайта айтылған". Нью-Хейвен, КТ: Йель университетінің баспасы, 1933. Кейв, Альфред А. "Оңтүстік Жаңа Англияға пекоттардың шабуылы: дәлелдерді қайта қарау", New England Quarterly 62 (1989): 27–44. "Пекот соғысы" (Амерст: Массачусетс университетінің баспасы, 1996). Кук, Шерберн Ф. "Жаңа Англия үндістерінің жоғалуындағы аурудың маңызы", Human Biology 45 (1973): 485–508. Фромсон, Бретт Дюваль. "Джекпотқа қол жеткізу: тарихындағы ең бай үнді тайпасының ішкі тарихы". Grove Press, 2004. Хауптман, Лоренс М. және Джеймс Д. Уэрри, ред. "Оңтүстік Жаңа Англиядағы пекоттар: Америка үндісі ұлтының құлдырауы мен өрлеуі". Норман, ОК: Оклахома университетінің баспасы, 1993. Купперман, Карен О. "Провиденс аралы, 1630–1641: Басқа пуритандық колония" (Кембридж, Массачусетс: Гарвард университетінің баспасы, 1993). Макбрайд, Кевин. "Машантукет пекоттарының тарихи археологиясы, 1637–1900", Лоренс М. Хауптман және Джеймс Уэрри, ред. "Оңтүстік Жаңа Англиядағы пекоттар: Америка үндісі ұлтының құлдырауы мен өрлеуі" (Норман: Оклахома университетінің баспасы, 1993), 96–116 беттер. "Төменгі Коннектикут аңғарының тарихына дейінгі кезең". PhD диссертациясы, Коннектикут университеті, 1984. Минс, Кэррол Алтон. "Могеган-пекот қарым-қатынастары, 1637 жылғы пекоттардың қырғынына және могеган жеріне қатысты келесі талаптарға байланысты", Archaeological Society of Connecticut Bulletin 21 (1947): 26–33. Микельсон, Трумэн Д. "Альгонкиан тілі туралы ескертулер", International Journal of American Linguistics 1 (1917): 56–57. Ньюэлл, Маргарет Эллен. "Табиғаты бойынша бауырлар: Жаңа Англия үндістері, отарлаушылар және американдық құлдықтың бастауы". Итака, Нью-Йорк: Cornell University Press, 2015. Рихтер, Дэниел К. "Үндістаннан шығысқа қарау: Ерте Американың түпкілікті тарихы". Кембридж, Массачусетс: Гарвард университетінің баспасы, 2001. Раус, Ирвинг. "Коннектикуттағы керамикалық дәстүрлер мен тізбектер", Archaeological Society of Connecticut Bulletin 21 (1947). Оберг, Майкл. "Uncas: Mohegans-тың біріншісі" (Итака, Нью-Йорк: Cornell University Press, 2003). Симмонс, Уильям С. "Жаңа Англия тайпаларының рухы: Үндістан тарихы мен фольклоры, 1620–1984". Дартмут, НХ: University Press of New England, 1986. Сноу, Дин Р. және Ким М. Лампхер. "Еуропалық байланыс және Солтүстік-Шығыстағы үндістердің азаюы: алғашқы эпидемиялардың уақыты", Ethnohistory 35 (1988): 16–38. Спиеро, Артур Е. және Брюс Е. Спейсс. "1616–1622 жылдардағы Жаңа Англия пандемиясы: себептері мен археологиялық салдары", Man in the Northeast 35 (1987): 71–83. Воган, Алден Т. "Пекоттар мен пуритандар: 1637 жылғы соғыстың себептері", William and Mary Quarterly 3rd Ser., Vol. 21, No. 2 (1964 сәуір), 256–269 беттер; сондай-ақ "Америкалық расизмнің тамыры: отарлық тәжірибе туралы эсселер" (Нью-Йорк: Oxford University Press, 1995) кітабында қайта басылды. "Жаңа Англия шекарасы: пуритандар мен үндістер 1620–1675". Нью-Йорк: W. W. Norton & Co., 1980.