Кіріспе

Венгриялық-канад жазушысы (1933-2021) Стивен Визинцзи, бастапқы аты Истван Визинцзи (12 мамыр 1933 18 тамыз 2021 ж.) - венгриялық-канад жазушысы. Оның ең танымал шығармалары "Елкен әйелдерді мақтау" (1965) және "Бәласыз миллионер" (1983) романдары болды.

Ертедегі мансабы және ықпалы

Визинцзи Венгрияның Калоз қаласында дүниеге келген. Оның алғашқы басылып шыққан шығармалары 1949 жылы Джордж Лукачтың Будапешттегі журналы Forum-да 16 жасында жарық көрген өлеңдер болды. Ол Будапешт университетінде Лукачтың қолында оқыды және 1956 жылы Будапешт театры мен кино өнерінің академиясын бітірді. Сол кезде ол "Соңғы сөз" және "Ана" атты екі пьесасын жазды, оларға Венгрияның коммунистік режимі тыйым салды. Визинцзи 1956 жылғы Мажарстан революциясына қатысып, Италияда қысқа уақыт болғаннан кейін, Канадада ағылшын тілінде 50 сөз ғана айтып, ақырында Канада азаматтығын алды. Ол Канаданың Ұлттық кино кеңесі мен CBC үшін ағылшын тілінде сценарий жазуды үйренді. Монреальда ол қысқа өмір сүрген әдеби журналға редактор болды, Exchange, онда жарияланбаған канадалық жазушылар пайда болды, соның ішінде Леонард Коэн. Журнал жабылғаннан кейін Визинцзи Торонтоға көшіп барды, онда ол CBC бағдарламасының ұйымдастырушысы Глория Харронмен танысты. Олар 1963 жылы үйленді. Кітап алғаш рет 1966 жылы Лондонда Barrie & Rockliff баспасында жарық көрді. Визинцзей өзінің әдеби кейіпкерлерін Пушкин, Гоголь, Достоевский, Балзак, Стендаль және Клейст деп атаған.

Қарт әйелдерді мадақтау

"Өлкен әйелдерді мадақтау: Андраш Важданың махаббат естеліктері" - бұл жас баяндаушы Мажарстан, Италия және Канадада отыз бен қырықтан асқан әйелдермен жыныстық қатынаста болған Bildungsroman. "Кітап үлкен әйелдерге арналған және жас ерлерге арналған, екеуінің арасындағы байланыс менің ұсынысым" деп жазылған. Кильдар Доббс "Saturday Night" журналында: "Мынау 1957 жылы біздің тілімізде бір сөз де айта алмаған, тіпті бүгінге дейін оны үзілмейтін акцентпен сөйлейтін және оның есімін айта алмайтын, және ол өзінің алғашқы кітабымен және отыз үшінші жылы өзін ағылшын прозасының шеберлері қатарына қосуға батылы жетеді" деп жазды. 2001 жылы ол алғаш рет француз тіліне аударылды және Францияда бестселлер болды. Ол екі рет фильмге айналдырылды: 1978 жылы Канадалық Том Беренгердің Андрас Важда ролімен және 1997 жылы Испаниялық Фей Дунавейдің Кондеса ролімен. 2010 жылы кітап "Penguin Modern Classic" деп қайта шығарылды.

Айыпсыз миллионер

Алғаш рет 1983 жылы жарық көрген "Бескүнә миллионер" американдық актердің ұлы Марк Нивеннің Еуропада өмір сүрудің белгісіз жолын тауып жүрген оқиғасын баяндайды. "Бізге айтылғандай, адамзат байлар мен кедейлерге бөлінеді, бірақ бар және жоқ адамдар бар, олар ең қиын өмір сүреді". Балалық шағын әртүрлі елдерде өткізген бала "эмоционалдық мекенжайы жоқ" және қаржылық қысым ата-анасының ажырасуына әкелгеннен кейін, ол испан қазыналық кемесін табу идеясымен таңғалады. Ол сүйіспеншілік пен қазыналы кемені табады, бірақ байлық қасіретке айналады және үйленген әйелмен бақыты қайғылы аяқталады. Романды сыншылар, соның ішінде Грэм Грин мен Энтони Берджесс мақтады. Бёрджесс "Панч" журналында Визинцзи "ағылшынға ағылшын тілін жазуды үйретеді" деп жазды, романның "прозалық стилі мен оның айлакерлік апофегмаларын, сондай-ақ оның кейіпкерлерінің мықтылығын, жақсы және жек көрінішті" мақтады. Бёрджесс өзінің шолуын былай деп аяқтады: "Мен көңілімді көтерді, сонымен қатар қатты әсер еттім: міне, біздің жемқор әлемнің ортасында орналасқан роман, қандай да бір қызықты түрде, үмітсіз үмітпен дем алады". Лондондық "Литературный обзор" журналы бұл романды "жақын бір ғасыр бойы бір-бірінен алыстағаннан кейін, ақыл-ой мен адамгершілікке тәрбиелеуді, көңіл көтеруді біріктіретін шынайы әлеуметтік эпос" деп атады.

Эсселер

Визинкзи әдеби, философиялық және саяси очерктерден тұратын екі кітап жазды: "Қауіптілік ережелері" (1969) және "Әдебиеттегі ақиқат пен өтірік" (1985).