Кіріспе

Венгр жазушысы және ақыны Петер Кучка (Шекшефехервар, Венгрия, 1 наурыз 1923 – Будапешт, Венгрия, 8 желтоқсан 1999) – венгр жазушысы, ақыны және ғылыми фантастика редакторы. Ол сонымен қатар комикс жазушысы ретінде де белсенді болды. Орта мектепті бітіргеннен кейін Кучка Венгрияның Экономика университетінде оқыды, бірнеше жұмыспен қатар айналысты. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін жазуға кірісіп, 1940 жылдан бастап венгр әдебиетіне ықпал етті. Кучканың өлеңдері алғаш рет 1949 жылы жарияланды, бірақ 1956 жылдан кейін саяси көзқарастары мен жергілікті саяси өзгерістерге байланысты өлеңдерін басып шығаруға рұқсат берілмеді. Ол 1950 жылы (Йожеф Аттила сыйлығы) және 1954 жылы (Коссут сыйлығы) алғашқы әдебиеті үшін ұлттық сыйлықтар алды. Ол «Космос Фантастикус Кёнивек» (Cosmos Fantastic Books) сериясының редакторы болды, оның кітаптары Венгриядағы алғашқы ғылыми-фантастикалық кітаптардың бірі болды. Ол венгр ғылыми фантастика әдебиетінің дамуына зор әсер еткен, әлемдегі үшінші ірі ғылыми фантастика антологиясы – «Галактика» журналының негізін қалаушы және редакторы болды. 1976 жылдан бастап «Мора Ференц könyvkiadó» баспасының редакторы қызметін атқарды. «Мора Ференц könyvkiadó» – венгр балаларының әдеби біліміне үлкен үлес қосып, жоғары сапалы баспа.

Сын

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Кучка өз еркімен коммунистік Ракоси режимінің ресми өкілі болды. Ол коммунистер басымдық танытқан заманауи мажар әдебиеті мен мәдениетіндегі маңызды тұлғаға айналды. Оның өлеңдері соғысқа шақырушы, тікелей, шикі, көбінесе прозалық стильде, агитациялық сипаттағы поэзия болды. Кейін ол былай деп жазды: "Мен коммунизмге сендім, оның күшіне көз жеткіздім, Партия үшін жазушы болғым келді, белгіленген мақсаттарға қызмет етуді қаладым. Марксизм-ленинизмді толық меңгергенде және тәжірибе жинағанда әдебиеттің жоғасы деп саналатын социалистік реализмге жете алатынымызға шүбәм жоқ еді. Мен нәтижелерімізге, жетістіктерімізге сендім, себебі олар үшін жұмыс істедім және оларды сезіндім. Сталин мен Ракосиді мақтау үшін, ырғақты қол соғуды қажет деп есептедім, сондықтан оны қабылдадым, сыныптық күрес пен Раджк процесінің күшеюіне сендім. Мен жеңілдетілген, осылайша түсінікті және ашық әлемді қабылдадым, шындықтың күрделілігі алаңдататын болды, адамзат тарихын коммунизмге қарай бағытталған "ұзақ жорық" ретінде көріп тұрдым. Мен күмәндануды басып тастадым, бұрынғы көзқарастарымды, пікірлерімді, білімімді жойдым немесе оларды жаңа дүниетанымыммен біріктірдім". Ғылыми фантастика жазушысы Истван Немере Кучканы Кадар дәуірінде мажар ғылыми фантастикасының мемлекеттік қолдауымен тағайындалған билеушісі деп сипаттады, ал оған ықылас танытпаған жазушылар өздерінің еңбектерін жариялай алмады. Немере оны 1980-ші жылдардың басында мансабында кері кетуге себеп болған жағдайларға айыптады. Аудармашы және қазіргі Galaktika редакторы Аттила Немет Кучканың "Жұлдыздар жолы" франшизасын негізсіз жек көретінін айтты, осы себепті социалистік дәуірде Венгрияда ол толығымен назарсыз қалды. Немет кейін "Жұлдыздар жолы" романдарын мажар тіліне аударды және "Жұлдыздар жолы" сериясы мен фильмдерінің мажар тіліндегі дубляжында аудармашы және кеңесші болып жұмыс істеді.