Швейцар Эйрлайнз: Тарихы мен құлдырауы

Кіріспе

Швейцарияның құрылғаннан кейін таратылған ұлттық әуе компаниясы (1931–2002)
Швейцариядағы таратылған әуе компаниясы

Swissair (неміс тілінде: Schweizerische Luftverkehr AG; француз тілінде: S. A. Suisse pour la Navigation Aérienne) 1931 жылы құрылғаннан бастап 2002 жылы банкротқа дейін Швейцарияның ұлттық әуе компаниясы болды. Swissair Balair және Ad Astra Aero компанияларының бірігуінен құрылды. 71 жыл бойында ол ірі халықаралық әуе компанияларының бірі болды және қаржылық тұрақтылығының арқасында «Ұшатын банк» деп аталды, осылайша Швейцарияның ұлттық символы мен белгісі ретінде танылды. Штаб-пәтері Цюрих әуежайының Клотен қаласында орналасқан. 1997 жылы Swissair Group SAirGroup деп өзгертілді (бірақ 2001 жылы қайтадан Swissair Group деп аталды), төрт бөлімшеден тұрды: SAirLines (оның құрамына Swissair, Crossair және Balair өңірлік еншілес компаниялары, сондай-ақ FlightLease лизингтік еншілес компаниясы кірді), SAirServices, SAirLogistics және SAirRelations. Кішкентай әуе компанияларын сатып алу арқылы нарығын кеңейту саясатының («Аңшы стратегиясы») нәтижесінде, 1990-шы жылдардың соңында Swissair шамадан тыс кеңеюден зардап шекті. 1998 жылы Swissair рейсі 111 апатында барлығы 229 адам қаза тапты, бұл әуе компаниясына қымбат сот процесі мен жағымсыз жарияланым әкелді. 11 қыркүйекке жасалған шабуылдардан кейін экономикалық төмендеуге байланысты Swissair активтерінің құны күрт төмендеді, бұл 2001 жылдың қазан айында бұрыннан қиын жағдайдағы әуе компаниясын тоқтатуға әкелді. Кейіннен әуе компаниясы қайта жаңғыртылып, 31 наурыз 2002 жылға дейін Швейцария Федералдық Үкіметінің күшімен сақталды. Swissair-дің соңғы рейсі 2002 жылдың 1 сәуірінде Сан-Паулудан Цюрихке қонды. 2002 жылдың 1 сәуірінде бұрынғы өңірлік еншілес компания Crossair өзін Swiss International Air Lines деп атады және Swissair бағыттарының, ұшақтарының және қызметкерлерінің көп бөлігін өз иелігіне алды. Swissair Group әлі де бар және таратылу процесі жүріп жатыр. 2005 жылы Swiss International Air Lines неміс Lufthansa әуе компаниясымен сатып алынды.

Құрылтай жылы

1931 жылғы 26 наурызда Swissair – Schweizerische Luftverkehr AG (ағылш. Swissair – Swiss Air Transport) 1919 жылы құрылған Ad Astra Aero және Balair (1925) әуе компанияларының бірігуі арқылы құрылды. Іргетасын қалаушылар Балц Циммерман және швейцариялық авиацияның пионері Вальтер Миттельгольцер болды. Басқа әуе компанияларынан өзгеше, ол үкіметтен қолдау алмады. "Swissair" атауын Balair директорлар кеңесінің төрағасы доктор Альфонс Эхингер ұсынған, бірақ бастапқыда "Swissair" атауы "швейцариялық емес" деп есептелген. Бірінші жылғы штат 64 адамды құрады, оның ішінде 10 ұшқыш, 7 радиотелеграфист және 8 механик болды. Ұшақтарында барлығы 85 орын болды, ал рейстер наурыздан қазанға дейін ғана жүзеге асырылды. Бағыттардың ұзындығы алғашқыда белгілі болмады. 1932 жылғы 17 сәуірде Swissair екі Lockheed Orion ұшағын сатып алды, осылайша 1930 жылы Ford Trimotor ұшағын сатып алған чехословакиялық CSA операторынан кейін американдық ұшақтарды пайдаланған екінші еуропалық әуе компаниясы атанды. Orion сол кездегі ең жылдам коммерциялық ұшақ болды және "Экспресс-линиясында" – Цюрих, Мюнхен, Вена қалаларында пайдаланылды. Бұл Lufthansa компаниясын Heinkel компаниясынан Orion жылдамдығынан асып түсетін модельді сұрауға итермеледі, нәтижесінде Heinkel He 70 ұшағы жасалды. 1933 жылы алғашқы Альпілік бағыты ашылды: Цюрих – Милан. 1934 жылы Еуропада алғаш рет Curtiss Condor ұшағында бортсервисі жұмыс істеді. Еуропадағы алғашқы бортсервісі Нелли Динер әлемге танылды. Ол 1934 жылғы 27 шілдеде Германияның Вурмлинген қаласының жанындағы апатта, барғанда 79 рет ұшқаннан кейін қаза тапты. Апаттың себебі материалдың тозуы болды. 1936 жылы Douglas DC 2 ұшақтары сатып алынды, ал Лондон бағыттар желісіне қосылды. 1937 жылы үлкен Douglas DC 3 ұшағы сатып алынды. Сол жылы екі негізін қалаушы да қайтыс болды: Вальтер Миттельгольцер Австрияның Штейермарк аймағында тау шаруасымен айналысқанда қаза тапты, ал Балц Циммерман жұқпалы аурудан көз жұмды. 1939 жылғы 27 тамызда, Екінші дүниежүзілік соғыс басталмас бұрын, Германия мен Францияның әуе кеңістігі жабылды. Swissair Амстердам, Париж және Лондонға рейстерін тоқтатуға мәжбүр болды. Екі күннен кейін Swissair толығымен жұмысын тоқтатты. 180 қызметкердің 131-і әскерге шақырылды. Соғысқа қарамастан, кейінірек Мюнхен, Берлин, Рим және Барселона сияқты кейбір бағыттар қайта ашылды. 1940 жылы Швейцарияға шабуыл жасалуы мүмкін деген қорқыныш туды, сондықтан Swissair операцияларын Тичино облысындағы Магадино жазығына көшірді. 1944 жылғы тамызда американдық бомбалау кезінде Штутгартта Swissair DC 2 ұшағы қиратылғаннан кейін операциялар тоқтатылды. 1945 жылғы 30 шілдеде Swissair коммерциялық авиацияны қайта бастады.

On 26 March 1931, Swissair – Schweizerische Luftverkehr AG (English: Swissair – Swiss Air Transport) was founded through the fusion of the airlines Ad Astra Aero (founded in 1919) and Balair (1925). The founding fathers were Balz Zimmermann and the Swiss aviation pioneer Walter Mittelholzer. In contrast to other airlines, it did not receive support from the government. The name "Swissair" was the proposal of Dr Alphonse Ehinger, president of the directorial board of Balair, although "Swissair" was first deemed "un Swiss". In the first operational year, 64 people were employed, including ten pilots, seven radio operators, and eight mechanics. In total, their planes offered 85 seats, and operation was maintained only from March to October. The route network had a length of
On 17 April 1932, Swissair bought two Lockheed Orions, making them the second European airline to use American planes after the Czechoslovak operator CSA purchased a Ford Trimotor in 1930. The Orion was the fastest commercial aeroplane of its time and was put to use on the "Express Line", Zürich Munich Vienna. This led Lufthansa to ask Heinkel for a model that could top Orion's speed, leading to the Heinkel He 70. The first trans Alpine route was introduced in 1933: Zürich Milan. For the first time in Europe, flight attendants were employed aboard the Curtiss Condor beginning in 1934. Nelly Diener, the first flight attendant in Europe, became world famous. She was killed after just 79 flights in a crash near Wurmlingen, Germany, on 27 July 1934. The cause of the crash was material fatigue. In 1936, Douglas DC 2s were acquired, and London was added to the route network. In 1937, the bigger Douglas DC 3 was bought. In the same year, both founding fathers died: Walter Mittelholzer died while mountaineering in Steiermark, Austria, and Balz Zimmermann succumbed to an infectious disease. On 27 August 1939, days before World War II broke out, the airspace over Germany and France was closed. Swissair was forced to suspend service to Amsterdam, Paris, and London. Two days later, the Swissair service was closed completely. Of 180 employees, 131 had to serve in the army. Despite the war, some routes were later re introduced, such as Munich, Berlin, Rome, and Barcelona. In 1940, an invasion of Switzerland was feared, and Swissair moved their operations to the Magadino Plains in Ticino. Operations were suspended in August 1944, when a Swissair DC 2 was destroyed in Stuttgart during an American bombing raid. On 30 July 1945, Swissair was able to resume commercial aviation.

Көтерілу

1947 жылы акционерлік капиталдың өсуі Дуглас DC 4 ұшақтарымен Нью-Йоркке, Оңтүстік Африкаға және Оңтүстік Америкаға ұзақ қашықтыққа ұшуға мүмкіндік берді. Қазіргі заманғы Convair 240, қысыммен жабдықталған кабинасы бар алғашқы Swissair ұшағы, 1948 жылдың соңында қысқа және орта қашықтыққа рейстер үшін пайдаланылды. Swissair DC 4 ұшағының Нью-Йоркке алғашқы рейсі 2 мамыр 1947 жылы Шаннон (Ирландия) және Стивенвилл (Ньюфаундленд) арқылы жүзеге асты. Алайда, Нью-Йорктің ЛаГуардия әуежайындағы тұманға байланысты ол Вашингтонға жетті. Барлық уақыт 20 сағат 55 минутты құрады. Халық, оның ішінде федералды үкімет, кантондар, муниципалитеттер, Швейцария мемлекеттік темір жолдары және Швейцария пошта қызметтері акциялардың 30,6%-ын иеленді және Swissair-ге 15 миллион швейцариялық франк несие алуға мүмкіндік берді, бұл әуе компаниясының алғашқы екі Douglas DC 6B ұшағын 1951 жылы жеткізілімге алуға мүмкіндік берді. Осы әрекетпен Swissair Швейцарияның ұлттық әуе тасымалдаушысы болды. Жаңа қысыммен жабдықталған ұшақтар Атлантікалық бағыттарда DC 4 ұшақтарын алмастыруға тиіс болды. 1948 жылы Swissair базасы болған Дюбендорф әуежайы Цюрих Клотенге көшірілді. Дюбендорфта әскери авиация қызметін жалғастырды. Келесі жылы Swissair британ фунт стерлингінің күрт құнсыздануына байланысты қаржылық дағдарысқа тап болды, себебі АҚШ-қа бағыттардан басқа барлық тарифтер британ валютасында есептелді. Сол кезде Англияға бағыттар Swissair кірісінің 40 пайызын құрады. 1950 жылдың маусымында Швейцария мемлекеттік темір жолдарының директоры Вальтер Берхтольд Swissair директорлар кеңесіне сайланды және директор болып қызмет етті. 1971 жылы ол Swissair корпоративтік мәдениетін қалыптастырды. Ол корпоративтік имидж мен корпоративтік сәйкестіліктің маңыздылығын түсінді және BOAC-тің "Speedbird" логотипін үлгі етіп алып, Swissair логотипіне жебе пішінін енгізді. Ұшқыштарға ерекше форма киімдері де маңызды қадам болды. Сол кезде бортсеріктердің формасы Швейцария әйелдер армиясының сұр-көк түсті формасына ұқсас болды, сондықтан Берхтольд модты теңіз көк түсті форманы енгізді, ал Swissair еуропалық әуе компаниялары арасында нағыз сән жарысын бастады. 1952 жылы Атлантіканы кесіп өтетін солтүстік бағыттардағы кабиналар бірінші және туристік (эконом) сыныптарға ауыстырылды. Бірінші сыныптағы кабинада "Слюмбереттер" деп аталған, адамдар ұйықтай алатын ыңғайлы креслолар болды. Бұл ұйықтайтын креслолар көп ұзамай американдық Pullman теміржол вагондарының үлгісі бойынша жасалған төсек-орындармен алмастырылды. Екі жақтан орналасқан орындықтар бір-біріне жақындатылып, төменгі төсек құрылды. Қабырға панелі төмен қарай бүгіліп, екінші адам ұйықтай алатын жоғарғы төсек құрылды. Бір жылдан кейін Еуропа елдері арасындағы рейстерде туристік сыныпты кабина енгізілді. 1953 жылы Swissair Базель қаласымен бірлесіп Balair атты чартерлік компанияны құрды, ол өзінің алдыңғыларының бірінің атын қайта пайдаланды, бұл компания бастапқыда демалыс орындарына ұшу үшін ескі Swissair ұшақтарын пайдаланды. Бірінші еуропалық клиент ретінде Swissair Douglas DC 7C ұшағын сатып алды, бұл компанияға АҚШ-қа тоқтамай ұшуға мүмкіндік берді. Қысқа қашықтықтағы бағыттар үшін Convair Metropolitan пайдаланылды. 1957 жылы алыс Шығыс бағыты желіге қосылды. Токиоға тікелей рейстер Афина, Карачи, Бомбей, Бангкок және Манила қалаларында тоқтады. Сол жылы Swissair Аристотель Онассиске жаңа грек әуе компаниясы Olympic Airways құруға көмектесті. Бәсекелестер поршеньді қозғалтқыштармен жұмыс істейтін ұшақтарды турбовинтті ұшақтармен алмастыруды қарастырғанда, Swissair реактивті ұшақтарды енгізді. SAS-пен бірге Swissair Douglas DC 8 ұшақтарын сатып алды, олар 1960 жылдан бастап жеткізілді. Орта және қысқа қашықтыққа рейстер үшін Sud Aviation Caravelle сатып алынды. Ұшақтар SAS-пен бірлесіп күтілді, ал пайдалану және техникалық қызмет көрсету жөніндегі нұсқаулықтар бірлесіп жазылды. Swissair компаниясы Convair 990 Coronado ұшағын орта және ұзақ қашықтыққа тапсырыс берген бірнеше компаниялардың бірі болды. Ұшақтар бастапқыда келісімшарт талаптарына сәйкес келмегенмен, олар қызметкерлерге және клиенттерге ұнады. Олар әуе компаниясының Оңтүстік Америка, Батыс Африка және Таяу және Алыс Шығысқа бағыттары бойынша қызмет көрсетті. 1966 жылы Douglas DC 9 ұшағы пайда болды. Бұл ұшақ қысқа және орта қашықтықтағы бағыттардың негізгі ұшағы болды, және Douglas компаниясын, ол жақын арада McDonnell Aircraft компаниясымен бірігіп McDonnell Douglas құрды, содан кейін Boeing компаниясымен бірікті, ұзартылған нұсқасын ұсынды: DC 9-32. Swissair әуе кемелерінің түрі бойынша алғашқы клиент болды. 1971 жылы Армин Балтенсвайлер директорлар кеңесінің президенті болып, екі онжылдықтан астам уақыт бойы кәсіпорынды басқарды. Сол жылы алғашқы Boeing 747-200 jumbo jet ұшағы сатып алынды, ал келесі жылы алғашқы McDonnell Douglas DC 10-30 ұшағы жеткізілді. Екі тип те 1990 жылдарға дейін ұзақ қашықтықтағы паркті құрады. Тағы да, екі ұшақтың да техникалық сипаттамалары SAS компаниясымен бірлесіп әзірленді. Сондай-ақ 1972 жылы Швейцарияда түнгі рейстерге тыйым салынды, бұл арзан түнгі тарифтердің тоқтауына әкелді. 1973 жылы компания ауыр турбуленцияға тап болды: валюталық дағдарыс, ұжымдық хаос, әуе трафигін басқарушылардың ереуілі, қазан айындағы соғыс және алғашқы мұнай дағдарысы айтарлықтай зиянсыз еңсерілді. Сол жылы Swissair-тің Буэнос-Айрес қаласындағы өкілі Монтеростың тобы тарапынан ұрланды. 38 күндік тұтқындықтан кейін ол құн төленгеннен кейін босатылды. Сол уақытта әуе компаниясы CV 990 ұшақтарын тоқтатты. Swissair Халық Республикасының Қытайына қызмет көрсетуді ұсынған екінші еуропалық әуе компаниясы болды, 1975 жылы Бейжің және Шанхай қалаларына рейстерді енгізді. Сол жылы Swissair DC 9-51 ұшағы үшін алғашқы клиент болды. 1977 жылы Swissair үшінші DC 9 түрі, қазір MD 80 деп аталатын DC 9-81 нұсқасы үшін алғашқы клиент болды. Армин Балтенсвайлер Сент-Луис қаласындағы McDonnell Douglas директорлар кеңесінің отырысына қатысып, DC 9-51 ұшағының фюзеляжын одан әрі ұзартуға оларды көндірді. Балтенсвайлер "MD 80-нің әкесі" деп аталды. 1979 жылы Swissair Airbus A310 ұшағын және жоғарғы палубы ұзартылған jumbo jet ұшағын, Boeing 747-300 ұшағын тапсырыс берген алғашқы компания болды. Кейіннен Fokker 100 қысқа қашықтықтағы ұшағы және үш қозғалтқышты MD 11 ұшағы Swissair үшін алғашқы клиент болған ұшақтар болды. 1983 жылы ескі DC 9 ұшақтары MD 83 ұшақтарымен ауыстырылды. 1960 жылдардан бері Swissair жүк брондау жүйелерін (CRS) дамытуда әлемдік көшбасшы болып табылады. PARS және CARIDO жүйелері жолаушылар орындарын және жүк көлемін брондауға мүмкіндік берді. Әуе кеңістігінің бостандықтарын қараңыз. Кішкентай елдерде орналасқан басқа әуе компаниялар сияқты, Swissair қазірде үлкен қысымға тап болды. Көптеген ұлттық әуе компаниялары әлемдік нарықта болу үшін әуе альянстарына қосылды. Бірақ американдық альянс серіктері үшін қызықты болу үшін, әуе компаниясы жолаушылар саны бойынша белгілі бір көлемге ие болуы керек. Осы мақсатқа жету үшін 1993 жылы Swissair, KLM, SAS және Austrian Airlines арасында альянс құру ұсынылды. Бұл жоба "Alcazar" деген атпен біртұтас Орталық Еуропалық әуе компаниясын құруды көздеді. Алайда, әртүрлі елдерде бұл жоба сынға ұшырады. Швейцарияда осы жобаның қаржылық активтері Swissair-ді басқа әуе компанияларымен біріктіру үшін тым құнды деп есептелді. 2000 жылдың ортасында Swissair келесі үш қаржы жылында арасында шығынға ұшырауы күтілді. Дегенмен, басшылық классикалық қайта құрылымдауды сақтады, ал кеңес LTU компаниясын шамамен қайта ұйымдастыруды мақұлдады. Сондай-ақ, Alitalia компаниясын сатып алу жоспарлары болды. 2000 жылдың жазында SAir компаниясының бас директоры Филипп Брюггиссер баспасөз құралдары топтың қаржылық жағдайын жариялағаннан кейін көпшіліктің қысымына тап болды. Swissair және Sabena әрқайсысы күніне бір миллион франктан шығынға ұшырады, ал LTU және француздық инвестицияларда күніне тағы бір миллион франк шығынға ұшырады. Бірінші рет кеңес Swissair шетелдегі қатысуын тоқтату сценарийлерін қарастыра бастады. 2001 жылдың қаңтарында Брюггиссер...

In 1947, the rise of shareholder capital to enabled long haul flights to New York, South Africa, and South America with Douglas DC 4s. The modern Convair 240, the first Swissair plane with a pressurised cabin, was used for short and medium range flights starting in late 1948. The first Swissair DC 4 flight to New York was routed via Shannon, Ireland, and Stephenville, Newfoundland, on 2 May 1947. However, it ended in Washington, D. C., due to fog at New York's LaGuardia Airport. The total elapsed time was 20 hours and 55 minutes. The public, including the federal government, cantons, municipalities, the Swiss Federal Railways, and the Swiss postal services, took over 30.6% of the shares and enabled Swissair to get a credit of 15 million Swiss Francs to purchase the airline's first two Douglas DC 6B airliners for delivery in 1951. By that act, Swissair became the national flag carrier of Switzerland. The new pressurised aircraft was to replace the DC 4 on transatlantic routes. In 1948, the airport in Dübendorf, which had served as the base of Swissair, was relocated to Zürich Kloten. Military aviation continued in Dübendorf. The next year, Swissair plunged into a financial crisis due to a sudden devaluation of the British pound because fares, except for traffic to the United States, were calculated in British currency. At that time, traffic to England made up 40 percent of Swissair's revenue. In June 1950, Walter Berchtold, manager of Swiss Federal Railways, was elected to the directorial board of Swissair and served as the director. In 1971, he created the corporate culture of Swissair. He grasped the importance of corporate image and corporate identity and after the example of BOAC's "Speedbird", he introduced the arrow shaped Swissair logo. Giving flight personnel a distinct uniform was also an important move. At the time, flight attendants' uniforms resembled the grey blue ones of the Swiss Women's Army Corps, so Berchtold introduced ones in a modish marine blue, and Swissair initiated a veritable fashion competition among European airlines. In 1952, the cabin layout on northern trans Atlantic routes was changed to one with a first and a tourist (economy) class. The first class cabin had comfortable chairs in which one could sleep, given the name "Slumberettes". Those sleeping chairs were soon succeeded by beds, modelled after the US Pullman railway cars. Two adjacent seats were moved towards each other and formed a lower berth. The wall panel could be folded downward, forming the upper berth in which the other person could sleep. A year later, a tourist class cabin was introduced on intra European flights. In 1953, Swissair, with the city of Basel, founded a charter company called Balair, reusing the name of one of its predecessors, a company that initially used older Swissair aircraft to fly to holiday destinations. As the first European customer, Swissair bought the Douglas DC 7C which enabled the company to provide non stop flights to the United States. For shorter range routes, the Convair Metropolitan was used. In 1957, the Far East was added to the route network. Direct flights to Tokyo had intermediate stops in Athens, Karachi, Bombay, Bangkok and Manila. That same year, Swissair helped Aristotle Onassis form the new Greek airline, Olympic Airways. While competitors first looked at turboprop aeroplanes to replace their piston engined craft, Swissair introduced jet aeroplanes. Together with SAS, Swissair bought Douglas DC 8s, which were delivered beginning in 1960. For medium and short range routes, the Sud Aviation Caravelle was purchased. The aircraft were maintained in concert with SAS, and manuals for operation and maintenance were co written. Swissair was one of the few companies to order the Convair 990 Coronado for its medium and long range routes. Although the aircraft did not initially fulfil contractual specifications, they were liked by employees and customers. They operated on the airline's routes to South America, West Africa, and the Middle and Far East. 1966 saw the introduction of the Douglas DC 9. That aircraft became the backbone of the short and medium range routes, and, after convincing Douglas, which soon merged with McDonnell Aircraft to create McDonnell Douglas, ultimately merged with Boeing, offered a stretched variant: the DC 9 32. For the first time, Swissair was the launch customer of an aircraft type. In 1971, Armin Baltensweiler took over as president of the directorial board and ran the enterprise for over two decades. In the same year, the first Boeing 747 200 jumbo jet was acquired, and in the next year, the first McDonnell Douglas DC 10 30 followed. Both types shaped the long haul fleet until the 1990s. Again, the specifications of both aircraft were developed in collaboration with SAS. Also in 1972, Switzerland introduced a prohibition of night flights, which led to the cessation of cheaper night fares. In 1973, the company struggled with severe turbulence: a currency crisis, collective chaos, an air traffic controllers' strike, the October War and the first oil crisis were weathered without significant damage. In the same year, the regional representative of Swissair in Buenos Aires was kidnapped by the Montoneros. After 38 days in captivity, he was released after the payment of ransom. The airline also phased out the CV 990s during that time. Swissair was the second European airline to offer service to the People's Republic of China, introducing service to Beijing and Shanghai in 1975. In the same year, Swissair was the launch customer for the DC 9 51. In 1977, Swissair was the launch customer for the third DC 9 type, the DC 9 81 variant, now called the MD 80. Armin Baltensweiler had travelled to a meeting of the McDonnell Douglas directorial board in St. Louis to convince them to further stretch the fuselage of the DC 9 51. Baltensweiler was called the "Father of the MD 80". In 1979, Swissair was the first company to order the Airbus A310 and the jumbo jet variant with a stretched upper deck, the Boeing 747 300. Later on, the Fokker 100 short range aircraft and the three engined MD 11 were aircraft for which Swissair was the launch customer. 1983 saw the replacement of the older DC 9s with MD 83s. Since the 1960s, Swissair has been a world leader in the development of cargo reservation systems (CRS). PARS and CARIDO were examples of systems enabling the booking of passenger seats and freight space. See also freedoms of the air. Like other airlines based in smaller countries, Swissair was now under significant pressure. More and more national airlines have affiliated themselves with airline alliances to maintain a worldwide market presence. But to be interesting for American alliance partners, an airline must have a critical size in terms of passenger numbers. To meet that goal, in 1993, an alliance between Swissair, KLM, SAS, and Austrian Airlines was proposed. This project bore the name "Alcazar" to create a single Central European airline. However, in various countries, this project was criticised. In Switzerland itself, it was thought that the huge financial assets were too precious to sacrifice to merge Swissair with the other airlines. By mid 2000, it was predicted that Swissair would lose between and over the next three fiscal years. The management, however, maintained classical restructuring, and the Board approved the reorganisation of LTU for approximately Also, there were plans to take over Alitalia. In the summer of 2000, SAir's CEO Philippe Bruggisser came under public pressure as the press published the group's financial situation. Swissair and Sabena were each losing one million francs per day, and another million were lost every day at LTU and the French investments. For the first time, the board began to consider scenarios for phasing out its existing participation in other airlines as Swissair looked to withdraw from its foreign investments. In January 2001, Bruggisser was summarily dismissed. Moritz Suter, the founder of Crossair, was nominated as the new CEO of SAirLines and thus all Group airlines, including Swissair. After only 44 days in charge, Suter resigned. The buying spree created a major cash flow crisis for parent company SAirGroup and was exacerbated by the environment caused by the September 11 attacks. Unable to make payments to creditors on its large debt, and with the refusal of UBS to extend its line of credit, on 2 October 2001 the entire Swissair fleet was abruptly grounded. Two large bridge loans from the Swiss government were required to finance the continuation of flight operations. This notwithstanding, with the resumption of flight service, it was necessary for flight crews to carry large sums of cash to purchase fuel at foreign airports.

Жерге тұйықтау

2001 жылдың 1 қазанында «Phoenix» жобасы жарияланды, оның аясында компанияның бір бөлігі төлемді кейінге жылдыруды сұрады. Швейцарияның федералды билігі қарыздың жартысын қайтаруға келісім білдірді, соның арқасында қызмет көрсету жалғастырылды. 2001 жылдың 2 қазанында барлық жеткізушілер төлемді кейінге жылдыру туралы өткізілген өтініштің нәтижесінде, есеп-шоты бойынша төлемдерді қолма-қол ақшамен талап еткендіктен, күшті ақша ағынына мұқтаждық артты. Сол күні компанияның ақша резервтері таңертеңгі алғашқы рейстерді орындауға мүжіл болды. Таңертең отынмен қамтамасыз ететін жеткізушілер күтіп тұрған ұшақтарға отын құюдан бас тартты. 15:45 CEST уақытымен бас директор Марио Корти, ұшу міндеттемелерін бұзудан туындаған қауіпсіздік тәуекелдеріне байланысты ұшу операцияларын тоқтату туралы хабарлады. Бұл 230-дан астам рейстің жойылғанына және мыңдаған жолаушылар мен ұшу экипаждарының әлемнің түкпір-түкпірінде қалып қойғанына әкелді. Ұшу экипажының корпоративтік кредиттері банктер тарапынан тоқтатылды, кейбір қонақ үйлер экипажды шығарып, өз қаражатымен үйлеріне қайтаруға мәжбүр етті. Сатылған барлық билеттер күшін жойды. 2001 жылдың 4 қазанында Glattbrugg қаласында өткен UBS презентациясынан бұрын Swissair-дің бұрынғы қызметкерлері наразылық акциясын өткізді, ал келесі күні Берннің Федералды алаңында демонстрация өтті. Осыған сәйкес, SAirGroup-тың Crossair-дегі үлесі UBS және Credit Suisse швейцарлық банктеріне сатылды. Сонымен қатар, Crossair бұрынғы Swissair-дің активтерін, оның ішінде қызметкерлерін, ұшақтарын және көптеген еуропалық бағыттарын қабылдады. Swissair және SAirGroup компаниялары 2002 жылдың 31 наурызында тарату жұмысын жүзеге асыратын Jürg Hoss фирмасына берілді және қызметін тоқтатты. Crossair Swiss International Air Lines, немесе қысқаша Swiss деп атала бастады және 2002 жылдың 1 сәуірінде Swissair-дің алысқатысты бағыттарын өз мойнына алды, бұл Swissair-дің 71 жылдық тарихын ресми түрде аяқтады.

Өтпелі кезең

5 қазанда 450 миллион швейцариялық франктан астам федералдық төтенше несие арқасында көптеген бағыттар бойынша коммерциялық рейстер кезең-кезеңімен қайта жаңғыртылды. Бұл, ішінара, Швейцарияның бизнес ортасы ретінде қолжетімділігін сақтап қалу және Swiss авиакомпаниясын құру үшін негіз қалау мақсатында жасалды. Бір миллиард франк көлеміндегі келесі федералдық қайтарылатын қаржыландыру міндеттемесі бойынша 26 ұзақ қашықтықтағы ұшақ (MD 11 және A330) және 26 орта қашықтықтағы ұшақ (A321, A320 және A319) 2001/2002 жылғы қысқы кесте соңында Crossair / Swiss-ке берілді. 2002 жылғы 1 сәуірдегі Пасха дүйсенбісі күні Swissair-дің соңғы рейсі SR145 Сан-Паулудан Цюрихке қонды. Осылайша, швейцариялық авиация тарихының 71 жылдық тарауы аяқталды. 1931 жылдан 2002 жылға дейін Swissair 260 миллионнан астам жолаушыны тасымалдады. SwissairGroup (SAirGroup-тан SwissairGroup-қа атау өзгеруі 2001 жылы жарияланды, бірақ ресми түрде іске асырылмады) барлық активтері сатылғанға дейін, соның ішінде тарихи заттар сияқты қалған Swissair активтерінің көптеген аукциондарымен бірнеше жыл бойы "SAirGroup in Nachlassstundung" (немісше: Swissair in Administration) статусында болды. Бүгінде Gategourmet Gategroup компаниясының еншілес кәсіпорны болып табылады.

Мұра

2002 жылдың сәуір айында Swiss International Air Lines әуе компаниясы қызметін бастады. Алғашқыда Swiss Air Lines деп аталған бұл компания, бұрынғы Crossair негізінде құрылды және Crossair мен бұрынғы Swissair қызметкерлерінің, бағыттарының, ұшақтарының және интеллектуалдық меншіктің бірігуінен пайда болды. Swissair компаниясы (таратылып жатыр) әлі де болды, бірақ одан әрі активтері болған жоқ. Swissair-мен заңдық мәселелерге байланысты, атау Swiss International Air Lines болып өзгертілді. Swiss компаниясы құлаған Swissair флотынан 26 ұзын және 26 орта қашықтықтағы ұшақтарды қабылдап, оларды жаңа Swiss флотына айналдыру үшін ливреясын және интерьерін жаңартты, сондай-ақ бұрынғы Crossair флотындағы Embraer 145, Saab 2000, MD 80 сериясы және Avro RJ ұшақтары да болды. Жаңа компанияға өтпеген Swissair ұшақтары лизинг берушілерге қайтарылды. Бұрынғы Crossair ұшқыштарының одағымен туындаған мәселелерден кейін, олар Swissair ұшқыштарынан өзгеше талаптарды қабылдаудан бас тартқандықтан, Swiss European Air Lines еншілес компания құрылды, ол 100% Swiss International Air Lines-ке тиесілі. 2003 жылы Swiss компаниясы Oneworld авиаальянсына қосылуы мүмкін екені белгілі болды. Ол Oneworld тасымалдаушылары British Airways, American Airlines, Cathay Pacific, Qantas, Aer Lingus және Finnair компанияларымен код-шеринг келісімдеріне ие болды, сондай-ақ Солтүстік Америкаға барлық рейстерге стратегиялық серіктестік және бірлескен операция жүргізді, ал АҚШ-тың транзиттік пункттерінен тысқары рейстерді American Airlines орындады. Swiss бұл код-шеринг келісімдерін тоқтатуды бастады, бірақ AA альянсын тоқтатпады. Бір теория бойынша, Swiss өзінің серіктестіктерін, AA альянсын және Oneworld-тың ықпалды және қолдау көрсететін мүшесі British Airways-мен серіктестігін пайдаланып, Oneworld-қа қосылуды жоспарлап отырды. Алайда, 2005 жылы Swiss компаниясын Германияның ұлттық әуе компаниясы Lufthansa сатып алды. Lufthansa-мен біріккеннен кейін Swiss 2006 жылы Star Alliance авиаальянсына қосылды, бұл Swissair құлағанға дейін қосылуды жоспарлаған. Осы қадаммен Swiss TravelClub жиі ұшатын клиенттер клубы, бастапқыда Lufthansa Group жиі ұшатын клиенттер клубы болған Miles & More жүйесінің құрамына кірді. Ол екі әуе компаниясының да жиі ұшатын клиенттер бағдарламасы ретінде, сондай-ақ Lufthansa Group-тың көптеген басқа әуе компанияларымен бірге жұмыс істейді.

In April 2002, Swiss International Air Lines commenced operations. First called Swiss Air Lines, this company was based on the former Crossair and was a merger of Crossair and former Swissair employees, routes, aircraft, and intellectual property. The company Swissair continued to exist (in liquidation) but had no further assets. Due to legal problems with Swissair, the name had to be changed to Swiss International Air Lines. Swiss took over 26 long haul and 26 medium haul aircraft from the defunct Swissair fleet and refurbished the liveries and interiors to turn it into the new Swiss fleet, together with the former Crossair Fleet consisting of the Embraer 145, Saab 2000, MD 80 Series, and Avro RJ. The remainder of the Swissair aircraft that were grounded and were not taken by the new company were returned to their lessors. After problems with the former Crossair pilot unions, who refused to accept different conditions than the former Swissair pilots within the same airline, a subsidiary called Swiss European Air Lines was founded, which belongs 100% to Swiss International Air Lines. In 2003, it appeared that Swiss was going to become a member of Oneworld. It had codeshares with Oneworld carriers British Airways, American Airlines, Cathay Pacific, Qantas, Aer Lingus and Finnair, and held a strategic partnership and joint operation for all service to North America and AA operated flights beyond U. S. gateways using American Airlines. Swiss started to terminate these codeshare agreements but did not terminate the AA alliance. A theory emerged that Swiss was planning to use its partnerships, the AA alliance, and its partnership with British Airways, a strong and supportive member of Oneworld, to join Oneworld itself. However, in 2005, Swiss was taken over by Lufthansa, the national airline of Germany. With the merger with Lufthansa, Swiss joined the Star Alliance in 2006, which Swissair planned to join before it failed. With this move, Swiss's frequent flyer club, Swiss TravelClub became part of Miles & More, which was originally the Lufthansa Group frequent flyer club. It acts as both airlines' frequent flyer programme, along with many other Lufthansa Group airlines.

Басқару сынағы

2007 жылдың 16 қаңтарында Бюлахта қылмыстық сот процесі басталды. Бұрынғы Swissair басқару кеңесінің барлық мүшелері дұрыс басқармау, жалған мәлімдемелер жасау және құжаттарды жалғандау қылмыстары бойынша айыпталып отырды. Соттағы басты айыпталушылар Марио Корти, Филипп Брюггиссер, Джордж Шордерет, Жаккалин Фауз, Эрик Хонеггер және Верена Споерри болды. Корти, Хонеггер және Споерри өздерінің кінәсіз екенін мәлімдеді. 2007 жылдың 7 маусымында Бюлах соты айыпталушыларды 2001 жылғы авиакомпания банкроттығына қатысты барлық қылмыстық айыптардан ақтап шығарды.

"Swissair" брендін пайдалануды жалғастыру

Swiss 2010 жылы 10 миллионнан астам швейцариялық франкқа бағаланған "Swissair" таңбасына құқықтарды сақтап қалды. Бұл тауар таңбасы қолданылмауына байланысты жойылмауы үшін, Swiss оны 2010 жылдан 2013 жылға дейін АҚШ-та Cirrus SR22 ұшақтарының паркін пайдаланатын Hopscotch Air компаниясына лицензиялады. Швейцарияда тауар таңбасы авиациялық спорт клубы Sportfluggruppe Swissair қолдану арқылы қорғалады.

Swissair Asia әуе компаниясы

Тайваньның Қытаймен қарым-қатынасының салдарынан, Тайбэй, Тайвань, басқаша Қытай Республикасы деп те аталатын қалаға қызмет көрсету үшін Swissair Asia құрылды, ал Swissair Қытай Халық Республикасына қызметін жалғастырды.

Корпоративтік істер

Swissair-дің бас кеңсесі Цюрих әуежайы аумағында және Клотен қаласында орналасқан. KSG, Architects G. Müller + G. Berger сәулет фирмасы әуе компаниясы үшін соңғы бас кеңсе кешенін жобалады. Ол негізгі әуежай құрылыстарына және аймақтық тас жолдарға жақын болды. Ғимараттың бірінші кезеңіне 1600 қызметкерге арналған кеңселер, компьютерлік бөлмелер, баспаханалар және 500 орындық мейрамхана кірді. Екінші кезеңде ашық кеңсе, тағы бір компьютерлік зертхана және мейрамхананы кеңейту жұмыстары жүргізілді.

Апаттар мен оқиғалар

Swissair-дің 71 жылдық тарихында 414 адам қаза тапқан он бір ірі оқиға тіркелді. Ұшу нөміріКүніТіркеу нөміріМоделіҚайтыс болғандарДетальдарыN/A27 шілде 1934CH 170Curtiss AT 32C Condor II12Қатты турбуленттік салдарынан қанат сынғандықтан құлады. Қанаттағы тербеліс ұшақ ұшып бара жатқан дауылдың салдарынан сындыруға себеп болды. Алайда, неміс тергеушілері екі сынық анықтады: біреуі қанатта, екіншісі – ақаулы құрылыс және дұрыс емес дәнекерлеу салдарынан қозғалтқыш тірегінде, ал екіншісі дауылдағы турбуленттік әсерден туындады. N/A7 қаңтар 1939HB ITADouglas DC 2 5Төбеге соқтығысып құлады. N/A20 шілде 1939HB IXAJunkers Ju 86 6Қозғалтқышта өрт шығу салдарынан құлады. N/A19 маусым 1954HB IRWConvair CV 240 3Ағылшын каналында, Фолькестон жанында отын жетіспеуінен құлады. Үш экипаж мүшесі аман қалды, бірақ бесеудің үшеуі жүзе алмағандықтан суға батып кетті. Осы кезде жолаушылар ұшақтарында құтқару салдары мен құтқару жилеттері болу міндетті емес еді, бұл мұндай талаптың заңға айналуына әкелген көптеген оқиғалардың бірі болды. N/A15 шілде 1956HB IMDConvair CV 4404 Сан-Диегодан (Калифорния) Цюрихке Нью-Йорк, Гандер және Шаннон арқылы жеткізілім рейсі кезінде құлады. Шэннонға жақындағанда ұшқыштар тым тік бұрылыс жасады, нәтижесінде ұшақ тоқтап, жерге құлады. N/A18 маусым 1957HB IRKDouglas DC 39 Визуалды ұшу ережелері бойынша жаттығу кезінде құлады. Жаттығу мақсаты – бір қозғалтқышты өшіріп, ұшақты қанаттарымен ұшуды жаттықтыру болды.3064 қыркүйек 1963HB ICVCaravelle80 Тұманды тарату үшін пилот жоғары қозғалтқыш қуатымен ұшу-қону жолағымен жүрді. Бұл тежегіштердің қызуына, содан кейін гидравликалық желілерге зақым келтіріп, басқаруды жоғалтуға әкелді. Апат кішкентай Хамликон қаласына зор әсер етті: 200 тұрғынының 43-і сол рейсте қаза тапты. N/A 10 ақпан 1967HB IMFConvair CV 4404 Оқу рейсі кезінде бұлтпен жабылған тауға соқтығысты.33021 ақпан 1970HB ICDConvair CV 990 47 Цюрихтен Тель-Авивке бағытталған рейстегі бомба ұшақтың артқы жүк бөлімінде ұшып шығудан тоғыз минут өткен соң жарылды. Электр өрті ұшақтың басқаруын жойды, нәтижесінде ұшқыштар Цюрихке шұғыл қонуға тырыспай, ұшақ құлады. 1006 қыркүйек 1970HB IDDDouglas DC 80 Swissair 100 рейсі Цюрихтен Нью-Йоркке бағытталғанда, ер адам мен әйел ұрлады және Иорданиядағы Доусон алаңына бұрылды. 145 жолаушы және екі басқа ұшақтан 260 адам ПФЛП-ның барымтасында болды. Үш бос ұшақ 12 қыркүйекте жарылды. 3168 қазан 1979HB IDEDouglas DC 814 Афинаның Эллиникон халықаралық әуежайында "қолайсыз жағдайларда" қонды, ұшу-қону жолағынан шығып, он төрт жолаушының қазасына әкелді. Ұшақ ұшқыштар жеткілікті тежеу және кері итермелеуді пайдалана алмауына себеп болатын тым жоғары жылдамдықпен және ұшу-қону жолағының соңына жақын жерге қонды.1112 қыркүйек 1998HB IWFMcDonnell Douglas MD 11229 Нью-Йорктің JFK халықаралық әуежайынан Женеваға бағытталған MD 11 ұшағы Пегги Ков жағалауынан, Новая Шотландияның Галифаксынан оңтүстік-батысқа қарай 30 км жерде Атлантика мұхитына құлады. Ұшақтың кабинасындағы қысқа тұйықтамадан және одан кейінгі аспаптардың істен шығуынан туындаған өрт болды. Бұл Канада тарихындағы ең ірі екінші авиациялық апат болды, ол Arrow Air Flight 1285R-ден кейін ғана болды.

Over the 71 year history of Swissair, there were eleven major incidents reported resulting in 414 fatalities. FlightnumberDateRegistration numberModelFatalitiesDetailsN/A27 July 1934CH 170Curtiss AT 32C Condor II12Crashed due to wing failure in severe turbulence. Oscillations in the wing caused a stress fracture, made worse by the storm the aircraft was flying through. However, German investigators determined that two fractures formed: one in the wing and engine mount due to defective construction and improper welding, and the second resulted from turbulence in the storm. N/A7 January 1939HB ITADouglas DC 2 5Crashed after striking a hill. N/A20 July 1939HB IXAJunkers Ju 86 6Crashed following an engine fire. N/A19 June 1954HB IRWConvair CV 240 3Crashed due to fuel starvation in the English Channel, near Folkestone. All three crew members survived, but three of the five passengers drowned as they were unable to swim. Passenger aircraft at this time were not obliged to carry life rafts or life jackets, and this was one of the many incidents which led to such a requirement becoming law. N/A15 July 1956HB IMDConvair CV 4404The aircraft crashed during a delivery flight from San Diego, California to Zürich via New York City, Gander and Shannon. On approach to Shannon, the pilots executed an abnormally steep turn, causing the aircraft to stall and drop to the ground. N/A18 June 1957HB IRKDouglas DC 39Crashed during an exercise conducted under visual flight rules. The exercise aimed to practice flying with one engine switched off and propellers feathered.3064 September 1963HB ICVCaravelle80The pilot taxied along the runway at a high engine setting to clear the fog. This caused the brakes to overheat, which then started a fire that damaged hydraulic lines and led to a loss of control. The accident had a significant impact on the small town of Humlikon: 43 of the just 200 residents died on that flight. N/A10 February 1967HB IMFConvair CV 4404Collided with a cloud covered mountain during a training flight.33021 February 1970HB ICDConvair CV 990 47A bomb on board the flight from Zürich to Tel Aviv, detonated in the aft cargo compartment of the aircraft about nine minutes after take off climb out. The aircraft crashed due to a subsequent electrical fire that crippled the aircraft before the pilots could attempt an emergency landing at Zürich.1006 September 1970HB IDDDouglas DC 80Swissair Flight 100, from Zürich to New York, was hijacked by a man and a woman and diverted to Dawson's Field in Jordan. The 145 passengers, along with 260 others from two other hijacked aircraft, were held hostage by the PFLP. The three empty aircraft were subsequently blown up on September 12. 3168 October 1979HB IDEDouglas DC 814Landed under "adverse conditions" at Athens Ellinikon International Airport, overshooting the runway and killing fourteen passengers. The plane touched down at too great a speed and too far along the runway for the pilots to use sufficient braking and reverse thrust.1112 September 1998HB IWFMcDonnell Douglas MD 11229Flying from New York's JFK International Airport to Geneva, the MD 11 crashed in the Atlantic due to an onboard cockpit fire caused by arcing and subsequent instrument failure at night off the coast of Peggy's Cove, 30 km southwest of Halifax, Nova Scotia. This became the second deadliest aviation accident in Canadian history, just after Arrow Air Flight 1285R.

Танымал мәдениетте

Little Mammoth Media-ның BIG Adventure сериясындағы "Ұлы ұшақ сапары" Swissair әуе компаниясының рейсіне арналған. Видеода ұшақ АҚШ-тың Джорджия штатындағы Атланта қаласындағы Хартсфилд-Джексон Атланта халықаралық әуежайынан Швейцарияның Цюрих қаласындағы Цюрих әуежайына жолаушыларды алып барады.