Кіріспе
Суданның федералды үкіметі Судан үкіметі - Судан Конституциясымен құрылған атқарушы, парламенттік және сот тармақтары бар уақытша федералды үкімет. Бұрын президенттің міндеті - мемлекет басшысы, үкімет басшысы және Суданның қарулы күштерінің бас қолбасшысы болды. Заң шығарушы билік ресми түрде үкіметке де, екі палатаға да берілді - Ұлттық жиналыс (төменгі) және Мемлекеттер кеңесі (жоғарғы) - екі палаталы Ұлттық заң шығарушы орган. Сот жүйесі тәуелсіз және Конституциялық сотқа қарайды. Алайда, екінші Судандық азаматтық соғыстан кейін және Дарфурдағы әлі де жалғасып жатқан геноцидтен кейін Судан тоталитарлық мемлекет ретінде танылды, онда барлық тиімді саяси билікті президент Омар әл-Башир мен оның Ұлттық конгресс партиясы (НКП) иеленді. Алайда, әл-Башир мен ҰКП 2019 жылдың 11 сәуірінде әскери төңкеріспен құлатылды. Судан үкіметін сол кездегі Өткінші әскери кеңес (ӨКК) басқарды. 2019 жылдың 20 тамызында ТМК демократияға көшу процесінде 39 ай бойы 2022 жылға дейін басқару жоспарланған Өткінші егемендік кеңесіне билігін тапсырып, таратылды. Алайда, егемендік кеңесі мен Судан үкіметі 2021 жылдың қазан айында таратылды.
the Sudan government
The Government of Sudan is the federal provisional government created by the Constitution of Sudan having executive, parliamentary, and the judicial branches. Previously, a president was head of state, head of government, and commander in chief of the Sudanese Armed Forces in a de jure multi party system. Legislative power was officially vested in both the government and in the two houses – the National Assembly (lower) and the Council of States (upper) – of the bicameral National Legislature. The judiciary is independent and obtained by the Constitutional Court. However, following the Second Sudanese Civil War and the still ongoing genocide in Darfur, Sudan was widely recognized as a totalitarian state where all effective political power was held by President Omar al Bashir and his National Congress Party (NCP). However, al Bashir and the NCP were ousted in a military coup on April 11, 2019. The government of Sudan was then led by the Transitional Military Council (TMC). On 20 August 2019, the TMC dissolved giving its authority over to the Transitional Sovereignty Council, who were planned to govern for 39 months until 2022, in the process of transitioning to democracy. However, the Sovereignty Council and the Sudanese government were dissolved in October 2021.
Заңнамалық
Елі 2005 жылдың 9 қаңтарында Түбегейлі бейбіт келісімге (ТБК) қол қойылғаннан кейін, соңғы уақытта өтпелі кезеңде болды. Бұл келісім Судан үкіметі (Хартумда орналасқан) мен оңтүстікке негізделген Судан халықтық азаттық қозғалысы (СПЛМ) бүлікші тобы арасындағы азаматтық соғысты ресми түрде аяқтады. 2005 жылдың ортасында мүшелері сайланған жаңа құрылған Ұлттық заң шығарушы орган екі палаталы болды. Ұлттық Ассамблея (Маджлис Ватани) үкімет, бұрынғы көтерілісшілер және басқа да оппозициялық саяси партияларды білдіретін 450 тағайындалған мүшеден тұратын. Мемлекеттер кеңесі (Мәжіліс Уэлаяты) 50 мүшесі бар, олар мемлекеттік заң шығарушы органдармен жанама сайланады. Ұлттық заң шығарушы органның барлық мүшелері алты жылдық мерзімде қызмет етті. Алайда, Ұлттық заң шығарушы орган 2019 жылғы сәуірдегі төңкеріс кезінде де таратылды.
Соттық
Жоғарғы сот; Арнайы революциялық сот.
Құқықтық жүйе
Құқықтық жүйе ислам заңдарына негізделген; 1991 жылдың 20 қаңтарынан бастап қазіргі уақытта жұмыс істемейтін Революциялық командалық кеңес солтүстік штаттарда ислам заңдарын енгізді; Ислам заңдары солтүстік штаттардың барлық тұрғындарына олардың дініне қарамастан қолданылады; кейбір бөлек діни соттар; Халықаралық Соттың міндетті төрелігін қабылдады, ал бұл ретте ескертулер бар.
Мемлекеттік және жергілікті басқару
Суданда орталық үкімет пен жергілікті билік арасындағы қарым-қатынас тұрақты проблема болып табылады. Уақытша ұлттық конституцияға сәйкес, әр штаттың өз заң шығарушы, атқарушы және сот органдары болды. Мемлекет жергілікті билікке билік берді, ал мемлекеттік конституциялар жергілікті биліктің ұйымдастырылуы мен сайлау процедураларын анықтады. Әр штатты губернатор мен министрлер кеңесі басқарды. Губернатор мемлекеттік министрлер кеңесімен бірге мемлекеттік атқарушы өкілеттіктерді Уақытша ұлттық конституцияда көрсетілген міндеттер кестесіне сәйкес жүзеге асырды. Әр штаттың өз астанасы болды және бірнеше жерлерге немесе провинцияларға бөлінді, олар өз кезегінде әкімшілік бірліктерге бөлінді. 2010 жылы губернаторлар сайланды, олар өз министрлерін тағайындады. Солтүстік аймақтың 15 губернаторының барлығы, SPLM мүшесі болған Blue Nile губернаторынан басқасы, NCP-ден болды. Бұл қаржылар жоғары ағып, мемлекеттік қазынаға түседі. Алайда кейбір мемлекеттік органдар өте кішігірім болып, қаржы жағынан мықты бола алмады.