Кіріспе
Суданның біріккен әскери күштері Суданның қарулы күштері (ҚҚС; القوات المسلحة السودانية) – Судан Республикасының әскери күштері. 2011 жылы IISS күштердің санын 109 300 адам деп бағалады. 2016–2017 жылдары Йемен азаматтық соғысына қатысқан жауынгерлік жедел қолдау күштерінің (RSF) 40 000 мүшесі болды (олардың 10 000-ы 2019 жылдың қазанына қарай Суданға оралды).
The Sudanese Armed Forces (SAF; القوات المسلحة السودانية) are the military forces of the Republic of the Sudan. In 2011, IISS estimated the forces' numbers at 109300 personnel. In 2016–2017, the paramilitary Rapid Support Forces (RSF) had 40000 members participating in the Yemeni Civil War (of which 10000 returned to Sudan by October 2019).
Тарих
Судан армиясының бастауын 1898 жылы Суданды қайта басып алу кезінде британдықтар жалдаған Оңтүстік Суданнан шыққан алты қара солдат батальонына дейін із баруға болады. Судан 1899 жылы ресми түрде Англо-Мысыр Суданы болды. Мысырдағы ең жоғары британдық офицер, Сирдар деп белгілі, сонымен қатар Суданның генерал-губернаторы қызметін атқарды. 1922 жылы Мысыр көшбасшысы Саад Заглулдың ықпалымен ұлтшыл көтерілістерден кейін Ұлыбритания Мысырға тәуелсіздік берді. Мысырлықтар Судан мәселесінде көбірек бақылауды қалады және Египет армиясының құрамында Судандықтардан арнайы көмекші бөлімдер құрды, олар Аль-Аутира деп аталды. Бұл қазіргі Судан армиясының ядросы болды. Британ армиясы 1925 жылы жергілікті көмекші күштер ретінде Судан қорғаныс күштерін (СҚҚ) құрды. СҚҚ бірнеше жеке полктерден тұрды. Көбінесе олар мұсылман сарбаздарынан құралған және солтүстікте орналасқан, бірақ Оңтүстіктегі Экватория корпусы христиандардан құралған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде СҚҚ Италияға қарсы күрескен одақтас күштерге көмектесті. Олар сондай-ақ Батыс Шөлдік науқанында қызмет етті, Ливия шөліндегі Куфра және Жало оазистеріндегі еркін француз және Ұзақ қашықтықтағы Шөлдік топтың операцияларын қолдады. "1947 жылы Суданның әскери мектептері жабылды және Судан әскерлерінің саны 7 570-ке дейін азайтылды". 1948 жылы бірінші араб-израиль соғысы басталды. Судандық полковник Харольд Салех Аль Малик Екінші дүниежүзілік соғыста тәжірибесі бар 250 жауынгерді таңдады. Олар Каирге парадқа қатысу үшін келді, содан кейін Мысыр армиясының әртүрлі бөлімдеріне жіберілді. Бұл қателік болды, себебі судандықтар Екінші дүниежүзілік соғыста бірге шайқасқан және бұл бөлімдердің біртұтастығын бұзды. Бұл шешім сол кездегі Мысырдың әскери жоспарлаушыларының көзқарасын көрсетті. 1948 жылғы араб-израиль соғысында 43 судандық қаза тапты. 1953 жылы британдықтар мен жаңа Мысыр үкіметі Суданның тәуелсіздік жолына түсуі туралы келісімге келді. 1954 жылдың тамызында генерал Ахмет Мохаммед Суданның бірінші армия басшысы болды. Бұл судандықтар үшін маңызды оқиға болды, себебі бұл алғаш рет Судан Ұлыбритания немесе Мысырдың бақылауында болмаған тәуелсіз армияға ие болды. 1951 жылдың шілдесінде Судан қорғаныс күштерінің командирі генерал-майор Лашмер Уистлер британдық армияның шолуында (Issue 6, July 1951) сол кезде СҚҚ төрт жаяу әскер/түйе бөлімінен, сигнал полкінен, зениттік артиллерия полкінен және басқа да бөлімдерден тұратынын жазды. 1954 жылдың наурыз айында Судандағы британдық әскерлер Хартумда орналасқан бір батальоннан тұрды, олар тікелей генерал-губернаторға есеп берді. Генерал-губернатордың әскери қолбасшысы Судандағы британдық әскерлеріне басшылық еткен генерал-майор болды, ол сонымен қатар Судан қорғаныс күштерінің командирі де болды. Бұл лауазымға 1950 жылдан бастап генерал-майор Реджинальд "Калли" Скуонс тағайындалды. Соңғы британдық әскерлер, Корольдік Лестершир полкінің 1-ші батальоны, 1955 жылдың 16 тамызында елден кетті. 1955 жылдың тамызының соңына қарай барлық британдық әскерлер Суданды қалдырды. Экватория корпусы 1955 жылдың 18 тамызында Торит қаласында, тәуелсіздік алғанға дейін көтеріліс жасады, бұл Аняня партизандық қозғалысының құрылуына және Бірінші Судандық азаматтық соғысына әкелді. Экватория корпусының 2-ші ротасына соңғы британдық әскерлердің шығуын белгілейтін рәсімдерге қатысу үшін солтүстікке жолға дайындалу бұйрығы берілді, бірақ олар мойынсұнудың орнына, Джуба, Йи, Йомбо және Маридидегі басқа оңтүстік сарбаздарымен бірге көтеріліс жасады. Айдың соңына қарай Экватория корпусы "жойылды".
Тәуелсіздік
1954 жылғы Торит бүлігінен кейін, Екінші дүниежүзілік соғыстан соң әскери қызметтен шыққан солтүстік әскери қызметшілеріне қайта қатарға тұруға рұқсат берілді және қосымша жұмылдыру шаралары жүргізілді. 1956 жылы тәуелсіздік алғанда армия «жоғары даярланған, қабілетті күш ретінде танылды, бірақ оның мінезі келесі жылдары өзгерді». Дегенмен, әскери офицерлер тәуелсіздік алғанға дейін саясатқа қатысуды қарастыра бастады. Тәуелсіздік алғанға дейін олардың саны өсе бастады, 1959 жылы 12 000 адамға жетті, ал 1972 жылы шамамен 50 000-ға дейін өсті. Тәуелсіздік алғаннан кейін әскерилер, әсіресе білімді офицерлер тобы, саяси өмірге белсенді түрде араласты; солдаттар түрлі саяси бағыттардағы партиялар мен қозғалыстарға қосылды. 1958 жылдың 17 қарашасында армияның екі жоғары шенді генералы – қарулы күштердің бас қолбасшысы генерал-майор Ибрагим Аббод және Ахмад Абд әл-Вахаб әскери төңкеріс жасап билікті басып алды. «Судандағы төңкеріс армияның билікті басып алуы емес, армияға тапсыру болды. Бұл төңкеріс үкімет басшысы Абдулла Халилдің «төтенше шаралар қабылдау» талабына жауап ретінде жасалды». Бірінші Судандық азаматтық соғысы 1963 жылдың соңы мен 1964 жылдың басында оңтүстіктегі бірқатар қақтығыстармен басталды. Полиция бекеттері мен колонналарға шабуылдар 1963 жылдың қыркүйегінде басталды, ал Қарулы Күштерге қарсы алғашқы шабуыл 1964 жылдың қаңтарында Суданның Вау қаласындағы казармаларға жасалған шабуылмен болды. Президент Аббо 1964 жылдың ортасында басталған наразылықтардан кейін отставкаға кесуге мәжбүр болды. 1969 жылы Судан армиясының құрамында шамамен 26 500 адам болды, оның ішінде әрқайсысы төрт батальоннан тұратын төрт жаяу әскер бригадасы, үш тәуелсіз жаяу әскер батальоны, бір бронетанкі полкі, парашют полкі, бір бронетехникалық полкі және үш артиллерия полкі болды. Тәуелсіздік алғаннан кейін британдық кеңесшілер армия мен әуе күштерін даярлауға көмектесті, ал жер күштерінде британдық техника басым болды. 50 «Алвис Саладин», 60 «Феррет» және 45 «Командо» бронеавтомобильдері, 50-ге жуық 25 фунттық гаубица, 40 105 мм гаубица, 20 120 мм миномет және 80 «Бофорс» 40 мм зениттік пулеметтері болды. 1969 жылдың 25 мамырында полковник Жафар Нимейри бастаған бірнеше жас офицерлер әскери төңкеріс жасап билікті басып алды, осылайша армия екінші рет саяси бақылауға көшті. 1969 жылдан 1971 жылға дейін әскери үкімет – тоғыз жас офицер мен бір азаматтық қызметкерден құралған Ұлттық революциялық командалық кеңес – көбінесе азаматтық кабинетке билік жүргізді. Кеңес әскери құрылымның бір бөлігін ғана көрсететін. 1971 жылдан бастап Нимейри көбірек азаматтық үкіметті басқарды. Бірінші азаматтық соғыс 1973 жылы генерал Исмаилдің араласуымен келісімге келді. Судан 1973 жылғы Йом-Киппур соғысы кезінде Мысыр күштерін нығайту үшін Синай түбегіне жаяу әскері мен қолдаушы бөлімдері бар бригада жіберді. Олар 1973 жылдың 28 қазанында келді, бірақ ешқандай шайқасқа қатыспады. 1967 жылғы маусымдағы араб-израиль соғысынан кейін Ұлыбританиямен және басқа батыс елдерімен дипломатиялық және әскери қатынастар үзілді, ал бұл үзіліс Кеңес Одағымен тығыз әскери ынтымақтастықпен толтырылды. Кеңес Одағының көмегі Судан Қарулы Күштерінің әскер санының 1966 жылы 18 000-нан 1972 жылы 50 000-ға дейін өсуімен сәйкес келді. 1970 жылдардың басынан 1980 жылдарға дейін жер және әуе күштері қолданған жабдықтардың көп бөлігі советтік өндіріс болды, оның ішінде танктер, артиллерия және МиГ әскери ұшақтары. Екінші Судандық азаматтық соғысы 1983 жылы қайта басталды және 2005 жылға дейін жалғасты. Қарулы Күштер 1986 жылғы Халық Қарулы Күштері заңына сәйкес жұмыс істеді.
Әл-Башир дәуірі
1989 жылғы төңкеріс кезінде армияның көп бөлігінің елу пайызынан астамын оңтүстіктен келген сарбаздар мен сержанттар құрады. Көпшілігі үкіметке адалдығы аз болды – олар сарбаздарға берілетін қант және басқа да азық-түлік, сондай-ақ жалақы үшін қатарға тұрды. Олар шайқаста өзін жақсы көрсеткенімен, көбінесе азық-түлік пен оқ-дәрісі біткенде ғана қарсылық көрсетпей беріліп қойды, соғысқа шығуға құлшынысы жоқ еді. 1989 жылғы төңкеріспен билікті басып алған президент Омар әл-Баширдің басшылығымен Суданның қарулы күштеріне 1989 жылы құрылған Құрлық әскерлері, Судан Әскери-теңіз күштері, Судан Әуе күштері және Халықтық қорғаныс күштері кірді. Құрлық әскерлері 1991 жылы негізінен жеңіл жаяу әскер күштері болды, оларға арнайы бөлімдер көмек көрсетті. [C] Бас штабтың Хартумдағы штаб-пәтерінен басқару алты аймақтық командаға (орталық, шығыс, батыс, солтүстік, оңтүстік және Хартум) дейін созылды. Әр аймақтық команда дивизиялық құрылым бойынша ұйымдастырылды. Осылайша, Бесінші дивизия Курдуфандағы Әл-Убайидте (Орталық команда), Екінші дивизия Хашм-Эль-Гирбада (Шығыс команда), Алтыншы дивизия Дарфурдағы Әл-Фаширде (Батыс команда), Бірінші дивизия Джубада (Оңтүстік команда), ал Жетінші бронетанкті дивизия Ас-Шаджарада, Хартумнан оңтүстікке қарай (Хартум командасы) орналасты. Әуе десанттық дивизия Хартум халықаралық әуежайында дислокацияланды. Үшінші дивизия солтүстікте орналасқан, бірақ оған ірі әскер бөлімдері бекітілмеген. Әр дивизияның әртүрлі командалық орталықтармен байланыс орнату үшін Хартумдағы бас штабқа байланыс офицері тағайындалды. Бұл ұйымдық құрылым әскерлердің нақты орналасуын толық көрсетпеді. Барлық дивизиялар штаттан төмен болды. Дарфурдағы Алтыншы дивизия тек 2500 қызметкерден тұратын қайта ұйымдастырылған бригада еді. Бөлімдердің күші әртүрлі болды. Көптеген бригадалар 1000-1500 сарбаздан құралды. " Кейган 1983 жылы жазған хатында солтүстік командасы Шэндиде орналасқандығын көрсеткен. Тұрақты қарулы күштерге түсетін қысымды азайту үшін Судан үкіметі Оңтүстік Судан қорғаныс күштері сияқты жасақтарды кеңінен пайдаланды. Бұл негізінен символдық коалиция 1997 жылы Хартум бейбіт келісіміне NIF-пен қол қою арқылы құрылды. SSDF-ті бұрынғы Гаранг лейтенанты Риек Мачар басқарды. 2004 жылы Конгресс кітапханасының Федералды зерттеу бөлімі Ұлттық Ислам фронтының әскери қанаты – Халықтық қорғаныс күштерінің 10 000 белсенді мүшесі мен 85 000 резерві бар екенін бағалады. Халықтық қорғаныс күштері түрлі көтерілісші топтарға қарсы тұрақты әскер бөлімдерімен бірге дислокацияланды. 2005 жылы Найваша жан-жақты бейбіт келісімінің шарттарына сәйкес Судан Халықтық азаттық армиясының көтерілісшілерімен бірлескен біріктірілген бөлімдер құрылды. Осыған байланысты Afdevinfo Джубадағы Бірінші дивизия таратылғанын хабарлады. 2007 жылы IISS бағалауынша, Судан Қарулы күштерінде 104 800 қызметкер болды, оларға 17 500 жарымәскери қызметкер көмек көрсетті. Jane's Information Group 2009 жылдың мамыр айында "Алты аймақтық командаға бөлінген бірнеше жаяу әскер дивизиялары бар. Әр әскери аймақтың қолбасшысы дәстүрлі түрде өзінің аумағындағы дивизиялар мен бригадалардың қолбасшыларына басшылық етеді. Алты жаяу әскер дивизиясы және жеті тәуелсіз жаяу әскер бригадасы, механикаландырылған дивизия және тәуелсіз механикаландырылған жаяу әскер бригадасы, сондай-ақ бронетанкті дивизия бар. Басқа элементтерге арнайы күштер батальоны (бес ротасымен), әуе десанттық дивизия және шекара бригадасы кіреді. Қолдау элементтеріне инженерлік дивизия кіреді" деді. Jane's армияның күшін 100 000 сарбаз және жасақтардан тұратынын хабарлады. Jane's Sentinel 9-шы әуе десанттық дивизияны қолдайтын екі инженерлік бригада бар екенін хабарлады. 2010 жылы Jane's Amphibious and Special Forces журналында штаб-пәтері Хартумда орналасқан 9-шы әуе десанттық дивизиясы тізімделген, оған екі әуе десанттық бригадасы және антитеррорлық бөлімше – 144-ші арнайы күштер батальоны кіреді. Сондай-ақ, арнайы күштерді қолдау үшін екі инженерлік бригада туралы айтылды. 9-шы әуе десанттық дивизиясы 2022 жылы астананың солтүстігінде жобаларды жүргізді; 2022 жылдың қаңтар айында ол Омдурман қаласында наразылық білдірушілермен қақтығысты. 2010 жылы генерал-майор Халид Хамад басқаратын президенттік қауіпсіздік бөлімі ретінде Республикалық гвардияның бар екендігі хабарланды. Судан Қарулы күштері мен үкіметке адал жасақтар Судан азаматтық соғысында, Дарфур қақтығысында, Судан–SPLM N қақтығысында және 2012 жылғы Судан-Оңтүстік Судан шекаралық қақтығысында күресті. Йемен азаматтық соғысының аясында 2018 жылдың сәуір айында Хаджа провинциясында хуситтердің шабуылында ондаған судандық сарбаздар қаза болды деп хабарланды.
Аль-Баширдің құлдырауынан кейін (2019 жылдан қазіргі уақытқа дейін)
2019 жылдың 11 сәуірінде Суданның қарулы күштері Омар әл-Баширдің билігіне қарсы айлар бойы созылған наразылықтардан кейін оған қарсы төңкеріс жасады. 2019 жылдың 3 маусымында Суданның қарулы күштері, Жедел қолдау күштерінің басшылығымен Хартумтағы қырғынды жүзеге асырып, 128-нен астам адамның қаза табуына себеп болды. 2019 жылғы тамыздағы Конституциялық декларация жобасының 10-бабының (a) тармағында "Егемендік кеңесі – мемлекет басшысы, оның егемендігі мен бірлігінің символы, сондай-ақ қарулы күштердің, Жедел қолдау күштерінің және басқа да әскери форма киетін күштердің Жоғарғы Бас қолбасшысы" деп көрсетілген. 34-бабының (a) тармағы "Қарулы күштер мен Жедел қолдау күштері – ұлттың бірлігі мен егемендігін қорғайтын ұлттық әскери институт" екенін, ал 34-бабының (b) тармағы әскери институт пен атқарушы билік арасындағы қарым-қатынастың "Қарулы күштер туралы заңмен және Жедел қолдау күштері туралы заңмен" реттелуі керектігін айтады. Бұған қоса, T-55 танктерін жаңғыртудың "Digna" бағдарламасы туралы хабарлар тарады. Судан армиясында қытайдың 96 типті танктері де пайдаланылғаны белгілі. Бұл Суданның ең заманауи және қуатты танктері. IISS 2007 жылы 218 бронеавтомобиль (6 француздық Panhard AML 90, 60 BRDM 2, 80 британдық Ferret және 30 британдық Alvis Saladin) және 15 советтік BMP-2 туралы хабарлады. Сонымен қатар 42 американдық M 113, 19 американдық LAV 150/V 100 Commando, советтік BTR 152/BTR 50, 20 чех немесе поляк OT 62/OT 64 машинасының бар екені де хабарланды. 1981–1986 жылдары 104 египеттік Walid танктеріне тапсырыс берілді. IISS 2011 жылы армияда 20 өздігінен жүретін артиллериялық құрал, оның ішінде 10 советтік 2S1 Gvozdika және 10 француз (AMX) Mk F3 бар екенін есептеді. Суданның қарулы күштерінде T-72 негізгі ұрыс танктері, FB 6A мобильді әуе қорғанысы жүйелері, 9K33 Osa мобильді әуе қорғанысы жүйелері, WS1 және WS2 реактивтік артиллериялық жүйелері де кездесті. Бронетехника Хартумдағы Елшахид Ибрагим Шамс ел Дин кешенінде өндіріледі, күтіліп, жөнделеді.
Әуе күштері
Суданның әуе күштері Mil Mi 24 шабуылдық тікұшақтарын, Karakuram K 8 оқу ұшақтарын, MiG 29 истребительлерін, Su 25, Su 24, F 5 және Nanchang Q 5 'Fantan' истребитель-штурмовиктерін пайдаланады. 1976 жылғы қарашада Суданға таңдамалы қару-жарақпен қамтамасыз етуге келіскеннен кейін, АҚШ Суданға Сауд Арабиясы қаржылаған көлік ұшақтарын сатты, ал бірнеше жыл өткен соң F–5 жауынгерлік ұшақтары жеткізілді. Ұзақ жылдар бойы құрылған оқу орталығы мен әуе базасы Уәди Саиднада орналасқан, онда Судан әуе күштерінің 2-ші шабуылдық эскадрильясы бір кезде J 7 ұшақтарымен ұшқан. Қарулы күштерде 2001 жылы және 2012 жылғы тамызда болған бірнеше ұшақ апаттарында көптеген жоғары лауазымды қызметкерлер қаза тапты.
Шетелдік әскери көмек
1970-ші жылдардың соңында Кеңес Одағымен қарым-қатынас суынып, Судан Қытай мен Ұлыбританияға оқу және жабдықтар алу үшін жүгінді. Сонымен қатар Судан батыс жабдықтарын сатып алу үшін араб мемлекеттерінен, әсіресе Сауд Арабиясынан қаржыландыру алды. 1985 жылға дейін Суданның ең жақын әскери байланыстары Мысырмен болды, бұл 1976 жылы қол қойылған 25 жылдық қорғаныс келісімімен анықталды. Келісімде ортақ жоспарлау және штаттық қызметтер қарастырылды; египеттіктер Суданға оқ-дәрі, сондай-ақ танкіге қарсы зымырандар мен бронетранспортерлер сияқты түрлі қару-жарақтарды жеткізді. Аль-Башир 1989 жылғы төңкерістен кейін келісімді қайта бекітті, бірақ 1990 жылы Суданның Ирактың Кувейтке басып кіруін айыптаудан бас тартқаннан кейін египеттіктер қосымша әскери көмек көрсетуден бас тартты. АҚШ-тың Суданға әскери көмегі бастапқыда судандық офицерлердің шағын тобын оқытудан тұрды. 1979 және 1982 қаржы жылдары аралығында әскери сатуға арналған несиелер 5 миллион доллардан 100 миллион долларға дейін өсті. Ұшақтардан басқа, АҚШ Суданға артиллерия, бронетранспортерлер, "Командо" бронеавтомобильдері және M–60 танктерін берді. АҚШ-тың гранттық көмегі 1982 қаржы жылында 101 миллион долларлық ең жоғары деңгейге жетті. Судан АҚШ-тың Порт-Судан портындағы әскери-теңіз базасын берді және АҚШ Орталық командасына әскери техниканы алдын ала орналастыруға мүмкіндік беретін бірнеше әуежайларды пайдалану құқығын берді. 1981 және 1983 жылдары судандық және АҚШ әскерлері "Жарқын жұлдыз" көпұлттық жаттығуына қатысты. 1983 жылы Оңтүстік Судандағы азаматтық соғыс қайта басталғанда АҚШ әскери гранттар мен несиелерді қысқартты. 1987 қаржы жылынан кейін, SAF офицерлерін жетілдіруге арналған оқыту және бұрын жеткізілген жабдықты күтіп ұстау үшін жыл сайын 1 миллион доллардан аспайтын қаржыдан басқа ешқандай көмек көрсетілмеді. Вашингтон 1989 жылы АҚШ Сыртқы көмек туралы заңының ережесіне сәйкес әскери көмекті тоқтатты, бұл бұрынғы қарыздар бойынша төлемдерді кешіктірген елдерге көмек көрсетуді тыйымдайды. 1990 жылдың наурыз айында АҚШ демократиялық үкіметті құлатқан режимдерге көмек көрсетуді тыйым салатын заңның бір бөлігін қолданды. 1992 жылдың соңында АҚШ Суданға қару сатуды тоқтатты, ал 1994 жылы Еуропалық Одақ Суданға қарсы қару-жарақ эмбаргосын енгізді. Алайда, бұл шаралар Суданның қару-жарағын толықтыру қабілетіне әсер етпеді. АҚШ Қару-жарақ бақылау және қарусыздандыру агенттігінің мәліметінше, Судан 1983 және 1988 жылдар аралығында 350 миллион долларға жуық әскери қару-жарақ пен жабдық алды. АҚШ ең ірі жеткізуші болып, 120 миллион доллар құрады. Қытай мен Франция әрқайсысы 30 миллион доллар, ал Ұлыбритания 10 миллион доллар көмектесті. Шамамен 160 миллион доллар белгісіз көздерден түсті, көбінесе Мысыр мен Ливиядан, сондай-ақ араб елдері қаржылаған басқа батыс жеткізушілерден сатып алынды. Әртүрлі Таяу Шығыс және Перс шығанағы елдері, әсіресе Иран мен Ливия, сондай-ақ Мысыр 1970-ші жылдары 2 миллиард доллардан астам "экономикалық көмек" көрсетті, оның көп бөлігі Хартум қару сатып алуға жұмсалды. Сонымен қатар, Суданның барлық көрші елдері Қартумға қарсы көтерілісші топтар мен жасақтарға қару-жарақ және/немесе баспана берді. 1990 жылдардың басынан бері кем дегенде 34 ел Суданға оқ-дәрі, жеңіл және шағын қару экспорттады. Соңғы жылдары сенімді дереккөздер Суданда 1,9 мен 3,2 миллион арасында шағын қару бар екенін көрсетті. Бұл қарудың шамамен бестен бір бөлігі Судан үкіметі мен Хартумды қолдайтын жасақтарда болды. Судан 2000-шы жылдардың басында Африкадағы ең ірі қару тұтынушыларының бірі болды. Бұрынғы онжылдықтардағыдай, Судан оқ-дәрі, бронетранспорттық құралдар, тікұшақтар, гаубицалар, жаяу әскердің ұрыс машиналарын, шабуылдау және ұрыс ұшақтары, көптүрлі зымыранды атқыштар, негізгі ұрыс танктері және көлік ұшақтары үшін Беларусь, Қытай, Египет, Иран, Румыния, Ресей, Польша және Оңтүстік Африка сияқты көптеген жеткізушілерге сүйенді. Сонымен қатар, Қытай қару-жарақ құрастыруды бақылап, қару-жарақ зауыттарын салуға көмектесті. Судан 1960 жылдардың басында жеңіл қару үшін оқ-дәрілерді аз мөлшерде өндірді, бірақ елдің қару өндіру қабілеті 2000 жылдың қазан айында Хартумнан оңтүстікке қарай GIAD өнеркәсіптік қаласы ашылғаннан кейін айтарлықтай кеңейді. Қорғаныс министрлігіне қарасты Әскери-өндірістік корпорацияның басшылығымен инженерлік және өнеркәсіптік кәсіпорындар жер және әуе күштеріне арналған жабдықтар мен технологиялардың түрлерін өндірді немесе импорттады. Ақпарат шектеулі болғанымен, 2000-шы жылдардың басында бұл жабдыққа ауыр және жеңіл артиллерия, танкіге қарсы және әуе шабуылына қарсы зеңбіректер, пулеметтер және шағын қарулар, танктер және бронетранспортерлер, сондай-ақ осы қаруларға арналған оқ-дәрілер кірді; елде сонымен қатар жолаушы және жүк ұшақтары мен тікұшақтарды құрастыру және күтіп ұстау қабілеті пайда болды. Кейіннен қайтыс болған Джон Гаранг басшылығындағы SPLM/A суданның оңтүстігінде химиялық қару қолданылып жатыр деп SAF-ты үнемі айыптады, бірақ бұл мәлімдемелер ешқашан расталмады. 1998 жылы АҚШ Хартум Солтүстігіндегі Al Shifa Pharmaceuticals Industries зауыты химиялық қару немесе оның құрамындағы заттарды әзірлеп жатыр деген айыптама да расталмады, бұл АҚШ зауытты бомбалауына әкелді. Сол сияқты, 2004 жылы Судандық және Сириялық әскерлер Дарфурда бейбіт тұрғындарға қарсы химиялық қару сынап көргені туралы хабарлар да расталмады. Кейбір тәуелсіз сарапшылар Гарангтың Химиялық қару мәселесін Хартум мен Вашингтонға қарсы дезинформация кампаниясы ретінде пайдаланғанын айтады. БҰӘЕ соңғы жылдары RSF және SAF-қа қару-жарақ жеткізіп, сондай-ақ Судандағы қақтығыстарға себеп болды. 2014 жылдан бері БҰӘЕ RSF мүшелерін ауыр қару-жарақтарды пайдалануға оқытып, қару-жарақпен қамтамасыз етіп келеді. 2023 жылдың 25 сәуірінде судандық армиясының қолға түскен термобарикалық снарядтарының суреті пайда болды, олар 2020 жылы Сербияда өндірілгенін, содан кейін БҰӘЕ арқылы Суданға жеткізілгенін көрсетті. Судандық әскер египеттік әскерлерден оқыту алды. Алайда, египеттік дереккөздерге сәйкес, Египет тараптар арасында атысты тоқтатуға делдалдық жасады.
Киім-кешектер, шендер және белгілер
1970 жылға дейін шендік құрылымдағы ең жоғары офицерлік шын фәрік (генерал-лейтенантқа балама), бірақ Нимейри генерал болғанда, кейіннен фельдмаршал болғанда жаңа шын қосылды. Алайда, 1991 жылға қарай генерал-лейтенанттан жоғары офицерлер болған жоқ, және тек бес адам, Башир де солардың ішінде, осы шынға ие болды. Әскери қызметтік формасы қою жасыл түсті, ал иық белдіктерінде алтынмен көрсетілген шын белгілері болды. Бұл полиция офицерлерінің формасынан аздап ерекшеленді, олардың формасы қара иық белдіктері бар басқа жасыл түс еді. Әскердегі стандартты бас киім жасыл берет болды, әуе десант бөлімдерінен басқа, олар қызыл берет киді. Полиция қара берет киді. Полковник және жоғары шынды офицерлер көбінесе қызметтік фуражка киетін. Әуе күштерінің формасы көк түсті болғанмен, шын белгілері әскердегідей болды. Әскери-теңіз күштерінің стандартты формасы ақ түсті, көк иықтарымен.