Кіріспе

Жаңа Зеландияның ақыны, айтыскері және Польша тағына үміткері, граф Джеффри Владислав Вайле Потоцкий де Монталк (10 маусым 1903 - 14 сәуір 1997), поляк тағына үміткер, айтыскер және ақын. Жаңа Зеландияда туған ол Окленд сәулетшісі Роберт Владислав (Потоцкий) де Монталктың үлкен ұлы, Парижден шыққан профессор граф Жозеф Владислав Эдмонд Потоцкий де Монталктың немересі және поляктан шыққан граф Иозеф Франциск Ян Потоцкийдің немересі болды. 1926 жылы де Монталк әйелі мен кішкентай қызын Жаңа Зеландияда қалдырып, "Самарқанға алтын жолмен" ақын болу үшін қалдырды. Ол Англияға сапар шекті, бірақ 1949 жылы Францияның оңтүстігіндегі Драгиньянға көшіп барды, онда ол жерді және провансальдық ауылдың терең жерінде орналасқан Вилла Вигони тас үйді алды. 1983 жылға дейін Жаңа Зеландияға қайтып келмеді. 1984-1993 жылдар аралығында ол жазды Жаңа Зеландияда немесе Францияда өткізді. 1997 жылы Францияда Бригнольде қайтыс болды және Драгиньян қаласында жерленді.

Мансап

Джеффри Потоцки де Монталк Жаңа Зеландияның ақын-жазушылары тобының бірі болды, оның қатарында оның достары А. Р. Д. Фейрберн және Р. А. К. Мейсон болды. Алайда, оның романтикалық ақын ретінде жоспарланған мансабы 1932 жылы сот ісіне қатты әсер етті. Ол Рабле мен Верленнің шығармаларының эротикалық аудармаларының қолжазбасын, өзінің үш қысқа әдепсіз өлеңдерін жариялауға тырысқаннан кейін тұтқындалды. Қолжазба шынымен жарияланбағанымен, оны Лондондағы методист жазбаханасының баспасына көрсетті, ол де Монталкты әдепсіздік деп полицияға хабарлады. Кейінгі айып "жамандықты қорлау" болды, әсіресе "Сэр Джон Пенс үшін жоқтау" еңбегіне қатысты. 1932 жылы 8 ақпанда ол Лондонның орталық қылмыстық сотында сэр Эрнест Уайлдтың алдында пайда болды және Леонард пен Вирджиния Вульф және сол кездегі көптеген жетекші жазушылар қолдаған атақты соттан кейін ол алты айға сотталды. Кейін ол кімге жала жапқан деген сұраққа, прокурордың "Сэр Джон Пенс" деген жауабы берілгенін айтты. Ол түрмеден шыққанда, ағылшындықтардың әдеттерін мен ұғымдарын елемеуге бел буған. Ол ортағасырлық киім үлгісін қабылдады, сандал мен қызыл көйлек киді, сондай-ақ ол Лондонға келгеннен кейін көп ұзамай киіп, сот кезінде киген қызыл пердеден жасалған плащты киді. Ол түрмеде отырғанда, шашы біліне дейін өсіп тұрды. Бостандыққа шыққаннан кейін ол Варшаваға барды, онда оны жақсы қабылдады және сол елдің газеттері жариялады. Ол 1935 жылы Англияға қайтып оралды, ол Джордж V-нің күміс юбилейін жариялады, ол көп ұзамай қайтыс болды. Эдуард VIII американдық ажырасқан Уоллис Симпсонға үйлену ниеті туралы мәлімдегенде, премьер-министр Болдуиннің қалауына қарсы және орнынан түсуге мәжбүр болғанда, Потоцки де Монталк корольді қолдап, Болдуинді сөгіп, Даунинг-стритте көшірмелерін таратты және тұтқындалды. Олдус Хаксли өзінің әйеліне кепілдікті қамтамасыз етуді тапсырды, ал кейіннен Потоцкийдің алғашқы баспа машинасын сатып алуды қаржыландырды. 1939 жылы Потоцкий екінші рет үйленді. 1936 жылдан бастап Потоцки өзінің оңшыл әдеби басылымын шығарды, Оң шолу (1936 73). Оң жақ шолу сол жақ шолуға жауап ретінде қарастырылды. Қазан айында шыққан "The Right Review" журналының бірінші санында Потоцкийдің монархистік ұстанымы туралы мәлімдеме жазылған:Біздің мақсатымыз - патшалардың құдайлық құқығы - биліктің ең ақылға қонымды және ең жақсы формасы екенін көрсету, ол биліктің және содан кейін адам өмірінің жалғыз қайнар көзі. Біз мұндай үкімет бүкіл адамзатқа, соның ішінде ең төменгі саналы нәсілдерге де зор пайдасын тигізетініне көз жеткізгіміз келеді. Осылайша біз оңшылдарға өмірлік идеология береміз деп үміттенеміз. Басылым испан ұлтшылдарына деген берік қолдауымен танылды; ол ұлтшылдарды қолдамағаны үшін Т. С. Элиотқа шабуыл жасады. Оның тұтқындалуы мен сотталуының жарық сөндіру ережелеріне байланысты екендігі айтылды, өйткені ол жарық көрсетті, ал ол сот алдында "Хайл Гитлер" деп айтқан. 1945 жылы Потоцки Нюрнберг процесін "әділеттіліктің қорқынышты пародиясы" деп сынайды.

Мұра

2001 жылы оның туысы Стефани де Монталк осы жұмбақ және түрлі-түсті тұлғаның өмірбаянын жазды. Оның "Дұрыс шолу" қазіргі уақытта Жаңа Зеландияның Ұлттық кітапханасындағы Александр Тернбулл кітапханасында сақталған, онда оның барлық 105 түпнұсқалық шығармалары бар.