Кіріспе

Польша жазушысы (1846–1916)

Генрих Адам Александр Пиус Сиенкевич (5 мамыр 1846 – 15 қараша 1916), Литвос псевдонімімен де белгілі, эпикалық поляк жазушысы. Ол тарихи романдарымен, әсіресе "Трилогия" сериясымен және әлемдік бестселлер "Quo Vadis" (1896) романымен танымал. Ресей билігіндегі Польша Конгресіндегі кедей поляк ақсүйек отбасында дүниеге келген ол 1860 жылдардың аяғында журналистік және әдеби туындыларын жариялай бастады. 1870 жылдардың аяғында ол АҚШ-қа саяхат жасап, польша оқырмандарының ықыласына бөенген саяхат очерктерін жіберді. 1880 жылдары ол танымалдығын арттырған романдарды жариялай бастады. Көп ұзамай ол 19-шы және 20-шы ғасырлардың басындағы Польшаның ең танымал жазушыларының біріне айналды, ал оның көптеген аудармалары оған халықаралық даңқ әкелді, нәтижесінде ол 1905 жылы әдебиет бойынша Нобель сыйлығын "эпикалық жазушы ретіндегі көрнекті еңбектері үшін" алды. Оның көптеген романдары бүгінгі күнге дейін басылып келеді. Польшада ол 17-шы ғасырдағы Польша-Литва одағында өтетін "От пен қылыш", "Апат" және "Сэр Михаил" тарихи романдарымен белгілі, ал әлемдік деңгейде ол Неронның Рим қаласында өтетін "Quo Vadis" романымен танымал. "Трилогия" және "Quo Vadis" фильмдерге түсірілді, соңғысы бірнеше рет экранға шықты, ал Голливудтың 1951 жылғы нұсқасы ең көп танылды.

Ерте өмір

Сенкевич 1846 жылдың 5 мамырында Польшаның шығыс бөлігіндегі Любельск облысының орталық бөлігіндегі Вола Окржейска ауылында дүниеге келген. Бірақ Ресей (Сенкевичтің азаматтығы болған мемлекет) Берн конвенциясына қол қоймағандықтан, ол аудармаларынан авторлық төлемдерді көбінесе алмаған. Польшада оның есімімен көптеген көшелер мен алаңдар аталған (ең алғашқы көше 1907 жылы Львов қаласында оның атымен аталыпты). Окрузеяда, оның туған жері Вола Окржейсканың жанында Сенкевичтің обасы орналасқан. Дегенмен, поляк әдебиет тарихшысы Генрих Маркевич, «Польшаның биографиялық сөздігінде» (Polski słownik biograficzny) Сенкевич туралы жазған мақаласында оны польша прозасының шебері, тарихи көркем әдебиеттің ең көрнекті польшалық жазушысы және Польшаның әлемдік деңгейде ең танымал жазушысы деп сипаттады.