Кіріспе

Кинотеатр кешені Мультиплекс - бір кешендегі бірнеше экран немесе аудиториясы бар кинотеатр кешені. Олар әдетте арнайы салынған ғимаратта орналасады. Кейде қолданыстағы залдар кішірек залдарға бөлінеді немесе ғимараттың кеңейтілуі немесе кеңейтілуі кезінде қосымша залдар қосылады. Бұл кешендердің ең үлкені мыңдаған адамға сыйымды және кейде мегаплекс деп аталады. Мультиплекс пен мегаплекстің айырмашылығы экранның санына байланысты, бірақ бөлу сызығы жақсы анықталмаған. Кейбіреулер 16 экран мен стадионның орындықтары мегаплекс құрайтынын айтады, ал басқалары кем дегенде 24 экран қажет дейді. Мегаплекс кинотеатрларында стадиондық немесе қалыпты орындықтар болуы мүмкін, сондай-ақ кішігірім кинотеатрларда кездеспейтін басқа да ыңғайлылықтар болуы мүмкін; мультиплекс кинотеатрларында жиі тұрақты орындықтар болады. Испаниядағы Kinepolis Madrid es мегаплекс, Бельгиялық Kinepolis Group-ке тиесілі, 25 экраны және 9200 адамдық, оның ішінде 996 орындық аудиториясы бар әлемдегі ең үлкен кинотеатр. 2004 жылы Росс Мелник пен Андреас Фукс бес басты үміткерді анықтады: Джеймс Эдвардс, Самнер Редстоун, Стэнли Дюрвуд, Чарльз Портер және Нат Тейлор. Оның бір ғимаратта 750 орындық қос аудиториясы болды, олардың кіреберісі мен кассасы бірдей болды. 1915 жылы Монктон қаласында (Нью-Брансуик) орналасқан екі көрші театр бір меншік иелерімен бірге Main Street-те бір кіреберіспен бөлісу үшін қайта құрылды. Театрлардың есіктерінен кірген соң әр театрға бөлек билет кассалары қойылып, әртүрлі бағдарламалар көрсетілді. Бұл жағдай өте ерекше болғандықтан, Роберт Рипли "Сендерге сену керек пе, жоқ па!" деген кітабында осы жайтты атап өтті. комикс. Кейбір кинотеатрларда бірнеше фильм бір уақытта көрсетілетін. 1937 жылы Джеймс Эдвардс Лос-Анджелес ауданындағы Альгамбра театрын іргелес дүкеннің алдыңғы жағын екінші "қосымша" экранға айналдырды. Екі экранда да бір фильм көрсетілсе, біреуі екі есе көп ақша төлейді. Ол Нат Тейлордан кейін біраз уақытқа дейін екі экранда да әртүрлі фильмдерді көрсету үшін өзгерген жоқ (төменде қараңыз). 1947 жылдың желтоқсанында Канаданың Оттава қаласындағы Эльгин театрының операторы Нат Тейлор өзінің алғашқы театрының қасында кішігірім екінші театр ("Кіші Эльгин") ашты. Алайда, 1957 жылы ғана Тейлор әр театрда әртүрлі фильмдерді көрсетуге шешім қабылдады, ол әлі де ақша табатын фильмдерді жаңа релиздермен ауыстыруға мәжбүр болғанда ренжіді. Тейлор 1962 жылы Монреальдегі Place Ville Marie, Квебек қаласында және 1964 жылы Онтариодағы Торонтодағы Yorkdale Plaza-да қос экранды театрлар ашты. Сондай-ақ 1947 жылдың соңында, бірақ Кубаның Гавана қаласында, Дуплекс кинотеатры, вестибюльді және қосымша құрылғыларды бұрын болған Рекс кинотеатрымен (1938 жылдан бері ашылған) бөлісу үшін салынған; екеуін де бір сәулетші Луис Бонич жобалаған. Бағдарламаның бір бөлігі үйлестіріліп, бірінде деректі фильмдер мен жаңалықтар көрсетілді. Екіншісі - көркем фильмдер көрсетілді. Олар кем дегенде 1990 жылға дейін қолданылған. 1963 жылы AMC Театрлары Канзас-Ситидегі Уорд Парквей сауда орталығында екі экранды Парквей Твин ашылды, бұл компанияның президенті Стэнли Дюрвуд 1962 жылы "екінші экранды қосу арқылы және әлі де бірдей штатпен жұмыс істей отырып" бір театрдың табысын екі есе көтере алатынын түсінген кезде ойлап тапқан деп мәлімдеді. Сонымен қатар, Parkway орналасқан сауда орталығы құрылымы үлкен театрды ұстай алмады, сондықтан бұл мәселені болдырмау үшін екі кішкентай театр салынды, ал алдымен екі театр да бір фильмді көрсетті. 1965 жылы Канаданың Бернаби қаласында алғашқы триплекс ашылды. 1965 жылы Мартиннің Вестгейт кинотеатры Атлантадағы алғашқы жабық екі экранды кинотеатрлардың бірі болды. Кейіннен өрт театрлардың бірін ішінара жойғаннан кейін, ол Грузияның Ист-Пойнт қаласында орналасқан, кейіннен үш экрандық орынға айналдырылды. Диснейдің отбасылық фильмі "Осы каллоуэйлер" әлемдік премьерасын Вестгейтте өткізді, бұл театрда осындай құрметке ие болған жалғыз фильм. 1973 жылы Самнер Редстоун National Amusements бас директоры ретінде "мультиплекс" терминін сауда белгісі ретінде және тұрақты түрде пайдаланған алғашқы кино экспоненті болды.

Мегаплекс

1979 жылы сәуірде ашылған 18 экрандық Cineplex, Торонтоның Итон орталығында Нат Тейлордың қосқан үлесімен құрылған, бір шатыр астында әлемдегі ең үлкен көп театр кешені болды. 1981 жылы 21 экранға дейін кеңейтілді. 1988 жылдың қарашасында Kinepolis Brussels, Kinepolis, Бельгиялық желісі, 25 экран және 7600 орындықпен ашылды және оны көбінесе алғашқы "мегаплекс" деп атайды. Сол уақытта, 1980 жылдары, қарт Дюрвуд "AMC-дегі өнімді мансабының қараңғысында" "мүмкіндігінше көп экранды кішкентай мультиплекстерге" қысудың дәстүрлі үлгісінен "өте үлкен ұлттың жаңа супер кинотеатры" деген масштабта шын мәнінде ғажайып масштабтағы мегаплекстерді салуға көшуді бастады. 1988 жылдан 2000 жылға дейін АҚШ-та экрандар саны шамамен 23000-ден 37000-ға дейін көбейді. Жаңа театрлар, әсіресе мегаплекстер, кіші театрларды жойып, нарықты біріктірді. Қаланың тығыз орналасқан аудандарындағы ескірген кинотеатрлар жаңа қала маңындағы мегаплекстермен бәсекелесе алмады. Олардың көптеген ыңғайлы таңдаулары (фильмдер мен көрсетілімдер уақытында), алып экрандары, стадиондық орындықтары, қолды тұтқалар, видео аркадалар, кең көлік тұрақтары және көркем проекция және саундтрек технологиясы бар. Кей жерлерде "мегаплекстер кинотеатрларға келушілердің тағы бір ғана мүмкіндігі емес, көп ұзамай жалғыз мүмкіндігіне айналды, өйткені олар барлық басқа кинотеатрларды істен шығарып жіберді". Банкроттықтан құтылып қалғандардың арасында AMC Театрлары мен Cinemark Театрлары болды. Алайда, ХХІ ғасырдың басында мультиплекс пен мегаплекс иелері үлкен бюджетті блокбастер фильмдерін бірнеше экрандарда таңғажайып көрсетілімдер арқылы күні бойы көрсете алатындығын түсінгеннен кейін, киностудиялар блокбастерлер көлігіне секіріп, өздерінің фильмдерін блокбастер фильмдеріне қарай жылжытты. CGV Cinemas San Francisco 14, - Ван Несс даңғылында, О'Фаррелл көшесінде бұрынғы сегіз қабатты Кадиллак дилерлік ғимаратында орналасқан 14 аудиториялық кинотеатр мультиплексі. 1998 жылы 10 шілдеде AMC 1000 Van Ness ретінде ашылды, онда 3146 орын бар.

Австралия

Оңтүстік жарты шардағы ең үлкен мегаплекс - Оңтүстік Австралияның Аделаида қаласындағы 26 экрандық Марион MEGAPLEX. Мегаплекс бастапқыда 30 экрандық мегаплекс болып, "Greater Union" деп аталды, бірақ ол "Gold Class" және "V Max" экрандарын орналастыру үшін өзгертілді және "Event Cinemas" деп қайта аталды. Аудиториялар Аделаидадағы ең үлкен сауда кешені болып табылатын Вестфилд Марионның үстінде орналасқан.

Бельгия

Kinepolis Brussels, Kinepolis брендімен алғашқы кинотеатр 1988 жылы ашылған кезде мегаплекс индустриясының ең үлкені және ізашары болды. Ол киноның визуалды, аудио және тұжырымдамалық аспектілерінде, мысалы қонақтарды және арнайы іс-шараларды өткізуде түрлі жаңалықтар енгізді. Қазір оның 28 экраны бар, 6270 орындық бар.

Бразилия

1999 жылы 18 экрандық UCI Нью-Йорк қаласының орталығы Барра-да-Тижукада Рио-де-Жанейрода Бразилиядағы ең үлкен болып ашылды.

Канада

Торонтода Канаданың ең үлкен кинотеатрлары орналасқан. Жоғарыда айтылғандай, 18 (кейін 21) экранды Cineplex 1980-ші жылдардың аяғына дейін әлемдегі ең көп экранды кинотеатр болды, бірақ 21-ші ғасырдың басында жабылғанға дейін Канададағы ең үлкен кинотеатр болып қала берді. 1998 жылы AMC Канадаға кеңейіп, 1999 жылы 30 plex ашу алдында 24 экранға дейін үлкен кинотеатрлар салды, бұл AMC Interchange 30 болып табылады. 2008 жылы 24 экрандық AMC Yonge Dundas 24, Итон орталығына іргелес орналасқан. Cineplex Entertainment 2012 жылы басқа бірнеше канадалық AMC мегаплекстерімен бірге театрды сатып алып, компанияны толық шеңберге келтірді. Кейін тағы бірнеше театр жабылып, Empire Theatres-ке сатылды. AMC Канададан 2014 жылы AMC Interchange 30-ды жабу арқылы шықты.

Франция

Францияның ең ірі кинотеатрлары: Парижде 27 экранды UGC Ciné Cité Les Halles (3 913 орын), Ломмадағы Kinépolis Château du Cinéma 23 экран (7 286 орын), 22 экранды UGC Ciné Cité Strasbourg (5 275 орын) және Парижде 20 экранды MK2 Bibliothèque (3 500 орын).

Грекия

Грекияның ең үлкен мультиплексі - Village Rentis, онда 18 негізгі экран, екі жайлылық (основной экранның арнайы түрі, жақсы отыру және аз аудитория), үш RealD 3D экран және бір жазғы экран бар. Барлығы 21 экран бар.

Үндістан

Үндістанда мультиплекстердің көбейуі 1990 жылдардың ортасынан басталды. PVR INOX, Mukta A2 Cinemas, Miraj Cinemas, Asian Cinemas, Cinepolis, MovieTime Cinemas, AGS Cinemas, MovieMAX, Rajhans Multiplex және Wave Cinemas секілді кинотеатрлар желісі бүкіл ел бойынша мультиплекстерді басқарады. Үндістанның ең үлкен мультиплексі - Ченнаидегі 16 экрандық Mayajaal мультиплексі.

Жапония

Жапониядағы алғашқы мультиплексті 1993 жылы Warner Bros. компаниясы салды, бірақ мультиплекстер Токионың батысына қарай 1995 жылы Шочику Cinema World-ті салғанға дейін Жапонияның ең үлкен тоғыз қаласынан тыс жерде болды. 2000 жылы мультиплекстер нарықтың 44% -ын құрады, Жапониядағы экрандар саны 1998 жылы 2000 -ден аз болғаннан кейін 2001 жылы 3000 -ге дейін өсті. Экран мен мультиплекстердің кеңейуі сонымен қатар тоғыз негізгі қаладан түскен табысқа деген сенімді азайтты, қазір фильмнің жапондық табысының жартысынан астамы осы нарықтардан тыс жерден келеді.

Нидерланды

Нидерландыда мыңжылдықтың ауысуына дейін көп санды кинотеатрлар болған жоқ. 2000 жылдың сәуір айында Pathé ArenA Амстердамның ArenAPoort ауданында өз есігін ашты. Ол Нидерландыдағы ең үлкен мультиплекс болып табылады және 14 экран мен 3250 орындыққа ие. Қазіргі уақытта көптеген басқа мультиплекстер құрылуда, бірақ олардың ешқайсысы әлі күнге дейін Pathé ArenA сыйымдылығынан асып түспеді.

Испания

Мультиплекстер (мультикино) Испанияда өте танымал және оларды көптеген қалаларда немесе олардың жанында табуға болады, олар дәстүрлі бір экранды театрларды ығыстырып тастайды. Көптеген орта және ірі қалаларда бірнешеуі бар, олар сауда орталықтарында да жиі кездеседі. 2016 жылы бір кинотеатрдағы экрандардың орташа саны 5,2 экранды құрады. Kinepolis Madrid Ciudad de la Imagen мегаплексі 1998 жылдан бері 25 экранмен және 996 орындық аудиторияны қоса алғанда, 9200 адам отыратын әлемдегі ең үлкен кинотеатр болып табылады. 2001 жылы салынған "Кинеполис Валенсия" кинотеатрында 24 экран және 8000 орындық бар.

Ұлыбритания

Жоғарыда айтылғандай, әлемдегі ең алғашқы мультиплекс - 1930 жылы Манчестерде ашылған "Регал Твинз" кинотеатры. 1985 жылы AMC кинотеатры Милтон-Кейнстегі The Point кинотеатрында он экранды кинотеатр ашты. Бұл AMC-нің АҚШ-тан тыс алғашқы мультиплексі болды және Ұлыбритания кино индустриясының құлдырауында өзгеріске ұшырады. Кейіннен 1986 жылы Салфорд-Кейс қаласында сегіз экранды кинотеатр ашылды. Милтон-Кейнстегі кинотеатрдың табыстылығы Ұлыбританиядағы AMC-нің Гейтсхедтегі MetroCentre-ге, содан кейін Дадлиге, Телфордқа, Уоррингтонға және Лондонға корольдік тағайындамамен кеңейтуіне әкелді. Ақырында ол өзінің Ұлыбритания бөлімшесін 1989 жылы UCI кинотеатрлары болып табылатын United Artists және Cinema International Corporation-пен құрылған бірлескен кәсіпорынға сатқанға дейін. 1992 жылдың соңына қарай 5 ірі экспоненттер (UCI, MGM, Warner, National Amusements және Odeon Cinemas) Ұлыбританияда соңғы сегіз жылда 525 мультиплекс экран салды, кинотеатрлардың кіруі 1984 жылы 54 миллионнан 100 миллионға дейін өсті. Мультиплекстердің өсуі Ұлыбританиядағы экрандардың 77% -ына 5 ірі экспоненттер ие болды. Ел бойынша мультиплекстердің артуы Лондонның маңыздылығын да төмендетті. Қазіргі кезде Ұлыбританияда мультиплекс емес кинотеатрлар өте сирек кездеседі. 2000 жылдың шілдесінде Стар-Сити, Бирмингем 30 экранды Warner Village Cinema-мен ашылды (қазір 25 экранды Vue Cinemas-мен 5079 орындық), ол кезде Еуропадағы ең үлкен кинотеатр.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-тағы алғашқы триплекс 1967 жылы маусымда Бостондағы Шери театрына үшінші экран қосылғанда құрылды. 1981 жылы АҚШ-та 16 712 жабық кинотеатрдың 10%-ында ғана бір экраннан артық, ал 10%-дың 80%-ында екі экран болды. Ең үлкенінде 7 экран бар еді. Беверли орталығы кинотеатрлары 2010 жылдың маусым айында жабылды. Cineplex Universal Studios-пен бірігіп, Калифорниядағы Universal City-де (қазір Universal CityWalk Hollywood-тің бөлігі) 18 экранды мультиплекс салуға кірісті, ол 1987 жылы 4 шілдеде ашылды. 1988 жылдың желтоқсан айында Мичиган штатының Гранд-Рапидс қаласындағы 28-ші студияда 12 экраннан 20-ға дейін кеңейтіліп, 6000 адам отыратын орындық жасалды. 28 студиясы 2008 жылдың қарашасында жабылды. 1994 жылы 14 24 экраны бар, 2500 - 3500 орындық мультиплекстердің құрылысы қалыпты жағдайға айналды. Мультиплекстердің кеңейуі нарықты да шоғырландырды, онда ең ірі он экспонент елдің экрандарының 47% -ын бақылайды, бұл 1986 жылы 27% -ға тең. AMC Grand 24 1995 жылы 19 мамырда Далас қаласында ашылды. Бұл АҚШ-та құрылған алғашқы 24 экрандық мегаплекс және АҚШ-тағы ең үлкен театр кешені. Ғимарат бөлініп, 2012 жылы Тоби Китке тиесілі түнгі клуб және "AmStar 14" ретінде Оңтүстік театрлар басқаратын 14 экрандық кинотеатр ретінде қайта ашылды. Бұл театр қазір 2013 жылдан бастап Солтүстік-Батыс магистральдағы Студия кино грилі болып табылады. AMC содан бері 30 экранға дейін көптеген мегаплекстер ашты, AMC Ontario Mills 30 басталды, оны AMC өзінің жарнамасында 1996 жылы 13 желтоқсанда ашылған кезде "әлемдегі ең үлкен театр" деп атады. Эдвардс Дюрвудтың оны Онтарио Миллс компаниясымен келісімге қол жеткізгенін білгенде ашуланды. Кейінірек оған: "Мен сізге сабақ беруім керек еді" деді. 2004 жылы АҚШ-тағы кинотеатрлардың тек 25%-ында бір экран болды және 500-ден астам 16 экраннан астам мультиплекс болды.