Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Rede Integrada de Transporte (RIT, ˈʁedʒĩ ĩteˈɡɾadɐ dʒi tɾɐ̃sˈpɔʁtʃi; Португалшасы - Интеграцияланған көлік желісі) - Бразилияның Куритиба қаласында 1974 жылы іске асырылған автобус жылдам транзит (BRT) жүйесі. Бұл әлемдегі алғашқы BRT жүйелерінің бірі және транзиттік бағытты дамытудың алғашқы және ең табысты үлгілерінің бірі. Куритиба жақсы жоспарланған және біріктірілген көлік жүйесіне ие, оның ішінде негізгі көшелерде автобус жылдам транзит жүйесіне арналған арнаулы жолақтар бар. Автобустар ұзын, 157 екі буыны бар (үш бөлімге бөлінеді) және 29 бір буыны бар көліктер, жол ақысын алдын ала төлеу және платформа деңгейінде отырғызу үшін белгіленген жоғары түтік пішінді станцияларда тоқтайды, мүгедектер үшін қол жетімді. Автобустан платформаға дейін кішкентай пандус бүктелді, сондықтан көлікке кіру немесе шығу үшін өтпейтін саңылау жоқ. Барлық есіктерде жүк тиеу және жол ақысын алдын ала төлеу станциялардағы қысқа уақытқа мүмкіндік береді. Станциялардың 20% -ында экспресс-қызметтерге мүмкіндік беретін жолақтар бар. Бұл жүйе Куритиба халқының 85% -ы (күнделікті 2,3 миллион жолаушы) пайдаланады. Бұл жүйе Боготадағы TransMilenio, Колумбия, Лимадағы Metropolitano, Перу, Жакартадағы TransJakarta, Индонезия, Гуаякильдегі Metrovia, Эквадор, сондай-ақ Юджиннің Emerald Express (EmX) және Лос-Анджелес, Калифорния, The Strip және Downtown Express Las Vegas, Nevada және болашақ көлік жүйесі үшін Панама, Панама, Гватемаладағы Transmetro жүйесі, Мексика және Буэнос-Айрес қалаларының Metrobús, Аргентина, Бангалор қаласы. Соңғы уақытта көлік жүйесі көлік санының азаюы мен техникалық қызмет көрсетудің жетіспеушілігіне байланысты қиындықтарға тап болды. Автобустар автомобильдердің 1% ғана құрайды, ал адам көп болуы - бұл өте үлкен проблема. Куритиба - Бразилияның астанасы, онда тұрғындардың саны бойынша автомобильдер саны ең көп, 1,8 миллион тұрғындарға 1,2 миллион көлік келеді, бұл қаладағы жиі болатын көлік кептелістерін түсіндіреді. Азаматтар баратын жерлеріне жетудің басқа жолдарын іздеуге мәжбүр, өйткені адамдар автобустарға отыра алмайды. Үкіметке қарсы болғандар үшін сапа жүйесі соңғы тендерден бері нашарлап кетті. Велосипедшілер арнайы арналған жолдарды заңсыз пайдалануға мәжбүр, өйткені Куритибаның велосипед жолақтарына қолжетімділігі нашар: Куритибада велосипед жолақтарының тек 35 км-і ғана бар.
Rede Integrada de Transporte (also known as RIT, ˈʁedʒĩ ĩteˈɡɾadɐ dʒi tɾɐ̃sˈpɔʁtʃi; Portuguese for Integrated Transportation Network) is a bus rapid transit (BRT) system in Curitiba, Brazil, implemented in 1974. It was one of the first BRT systems in the world and a component of one of the first and most successful examples of transit oriented development. Curitiba has a well planned and integrated transportation system, which includes dedicated lanes on major streets for a bus rapid transit system. The buses are long, with 157 bi articulated (split into three sections) and 29 single articulated vehicles, and stop at designated elevated tube shaped stations to allow for fare prepayment and platform level boarding, complete with handicapped access. A small ramp folds down from the bus onto the platform so there is no gap to cross to enter or leave the vehicle. All door loading and fare prepayment allows for short dwell times in stations. 20% of the stations have passing lanes to allow for express services The system, used by 85% of Curitiba's population (2.3 million passengers a day), is the source of inspiration for the TransMilenio in Bogotá, Colombia, Metropolitano in Lima, Peru, TransJakarta in Jakarta, Indonesia, Metrovia in Guayaquil, Ecuador as well as the Emerald Express (EmX) of Eugene, Oregon and G Line of the Los Angeles, California, The Strip and Downtown Express in Las Vegas, Nevada and for a future transportation system in Panama City, Panama, Transmetro system in Guatemala City, Guatemala, the Metrobús of Mexico City and Buenos Aires, Argentina, and for the city of Bangalore. Recently, the transportation system has been facing problems due to its reduced fleet and lack of maintenance. Buses represent only 1% of automobiles and overcrowding is a serious problem. Curitiba is the Brazilian capital with the highest automobiles per inhabitants ratio, with 1.2 million vehicles for a population of 1.8 million inhabitants, which explains the frequent traffic jams in the city. The citizens are forced to find alternative ways of reaching their destinations, given that overcrowding prevents the users of boarding the buses. For opponents of the government, the quality system has worsened since the last bid. Bicycle riders are also forced to illegally use the dedicated lanes, since Curitiba's accessibility to bicycle lanes is poor: Curitiba has just 35 km of exclusive bicycles lanes.
Марапаттар мен мойындау
2010 жылы RIT Көлік және даму саясаты институтының (ITDP) Тұрақты көлік сыйлығында Жасыл желі (Linha Verda) үшін "Құрмет белгісі" алды. Сонымен қатар, 2013 жылы ITDP тарапынан алтын BRT стандартымен марапатталған әлемдегі жеті жүйедегі он екі BRT бағытының бірі болып табылады. Қалған бес RIT бағытына күміс стандарт берілді, бұл RIT-ті барлық бағыттары күміс немесе алтын рейтингке ие болатын бірнеше жүйелердің біріне айналдырды.
In 2010 the RIT received an "honorable mention" for the Green Line (Linha Verda) at the Sustainable Transport Award's of the Institute for Transportation and Development Policy (ITDP). The Green Line is also only one of twelve BRT routes across seven systems around the globe to be awarded the Gold BRT Standard by the ITDP in 2013. The remaining five RIT routes were given the Silver Standard making the RIT one of the few systems with all routes having either a Silver or Gold ranking.
Сын
Жетістіктерге қарамастан, жүйе сынға ұшырады. Адамдардың көптігі жиі кездеседі, ал бірде-бір жол қаланың муниципалды шекарасынан тысқа созылмайды, бұл жалпы кедей шеткі қалашықтардағы жолаушыларды автобустарды ауыстыруға және екі жол ақысын төлеуге мәжбүр етеді. Жүйе де төмендеп бара жатқан қамқоршылыққа тап болды және 2008-2014 жылдар аралығында 14 миллион пайдаланушысынан айырылды, ал басқа Бразилия қалалары қоғамдық көліктерді пайдалануды сақтады немесе арттырды. Жеткілікті қуаттылықпен қамтамасыз ете алмайтын жерлерге жер асты метросын орнату жоспарлануда.
Despite the success the system has been subject to criticism. Overcrowding is common at peak times and none of the routes extend beyond the municipal boundary of the city which forces passengers in the generally poorer outlying suburbs to have to change buses and pay two fares. The system has also faced declining patronage and lost 14 million users between 2008 and 2014 while other Brazilian cities maintained or increased public transport usage. Plans are underway to install an underground metro on claims the BRT cannot provide sufficient capacity.
Жолдар
Экспресс (Expresso Biarticulado): бұл қала орталығынан радиалды түрде 5 бағытта таралатын, арнайы жолдарға ие үлкен автобустар. Олар жылдамдығы, сыйымдылығы және жиі қызмет көрсетуі үшін "жер үсті метросы" ретінде қарастырылады. Олардың қызыл түстерінің режімі бар және құбыр тәрізді станциялармен жұмыс істейді. Жолаушылар вокзалға кіру үшін ақы төлейді. Бұл өте тез қонуға және түсіруге мүмкіндік береді. "Ligeirão": олар "Expresso Biarticulado" сияқты маршруттарды жүргізеді, бірақ Express автобусына қарағанда автобус аялдамалары аз, бұл автобуспен жүруді одан да жылдам етеді. Көрші-қоныстар арасындағы (Interbairros): бұл орталықтан тыс жерде жүретін жасыл автобустар. 1 және 2-жолдар қала орталығын айналып өтеді, соңғысы үлкен радиуста. 3-6 желілер кейбір аудандар арасындағы маңызды байланыс болып табылады. Тікелей желілер (Linha Direta): әдетте онибус ligeirinho (quickie bus) деп аталады, бұл екі нүкте арасындағы ең жылдам байланыс болу үшін жасалған күміс автобустар. Олар ұзақ жол жүріп, аз ғана аялдама жасайды. Олар метро станцияларымен байланысты. Feeder (Alimentador): бұл жергілікті автобус желілері және апельсин түсті. Олардың барлығы жолаушылар терминалын бір ауданмен байланыстырады және жедел автобустар мен басқа RIT желілерін жолаушылармен қамтамасыз етеді. Үлкен терезелер көрікті жерлерді жақсырақ көруге мүмкіндік береді. "Downtown Circulator" (Circular Centro): бұл кішкентай ақ автобустар қала орталығын айналып өту үшін жасалған және жаяу жүргіншілер аймақтың екінші жағына тез жол ретінде пайдаланады. Тұрақты маршруттар (Convencional): сары түсті автобустар қала орталығынан радиалды бағытта жүреді. Ауруханааралық (Interhospitais): бұл ақ автобустар қаланы айналып, негізгі қалалық ауруханаларды байланыстырады. Туристік желі (Linha Turismo): бұл түрлі-түсті автобустар қаланың көрікті жерлерін көрсетеді. Автобусқа отыру үшін 50 реалдық доллар (2021 жылы) төлеу керек.
Express (Expresso Biarticulado): these are large high capacity buses that have exclusive traffic lanes, spreading radially from the city centre in 5 directions. They are treated as an "above ground subway" because of their speed, capacity and frequent service. They have bright red colour schemes and operate with tubular shaped stations. Passengers pay to enter the stations. This allows very quick boarding and disembarking. "Ligeirão": they operate the same routes as the "Expresso Biarticulado", but there are less bus stops than the Express bus, which makes the bus ride even faster. Inter neighbourhood (Interbairros): these are green buses that travel outside downtown. Lines 1 and 2 circle the city centre, the latter with a bigger radius. Lines 3 to 6 are important connections between some neighbourhoods. Direct lines (Linha Direta): commonly called ônibus ligeirinho (quickie bus), these are silver buses designed to be the fastest links between two points. They cover large distances with few stops. They link with tube stations. Feeder (Alimentador): hese are local bus lines and are painted orange. All of them link one passenger terminal to a neighbourhood and feed the express buses and other RIT lines with passengers. Large windows allow better sightseeing. "Downtown Circulator" (Circular Centro): these small white buses are designed to circle the city centre, and are used by pedestrians as a quick way of getting to the other side of the area. Regular routes (Convencional): these yellow colored buses operate radially from the city centre. Interhospitals (Interhospitais): these white buses circle the town and link the main city hospitals. Tourism line (Linha Turismo): these colourful buses focus on the city's attractions. Paying R$50.00 / US$9.30 (2021) allows one to get on and off the bus five times, at the attraction of interest.
Транзит орталықтары
Куритибада 21 транзиттік орталық бар, онда маршруттар арасында тегін ауысуы мүмкін. Олардың көпшілігі автобус жолақтарымен байланысты, бұл жолаушыларға үлкен икемділік береді.
Curitiba has 21 transit centers, where it is possible to transfer between routes for free. Most of them are connected by bus lanes and offer riders great flexibility.
Оқиғалар
2007 жылы 71 жол-көлік оқиғасы тіркелді. 2008 жылдың 23 қарашасында Куритибадағы дүкенге автобус соқтығысып, 3 жолаушы жарақат алды. 2009 жылдың 28 қаңтарында бір әйел қозғалыста болған автобустан құлап қаза тапты. 2010 жылдың 10 маусымында 2 адамды автобус басып кеткеннен кейін өлді. 2011 жылдың 8 қаңтарында 2 автобус соқтығысып, 37 адам жарақат алды.
In 2007, 71 accidents were registered. On 23 November 2008, a bus crashed into a store in Curitiba and 3 passengers were injured. On 28 January 2009, a woman died after falling from an overcrowded bus in movement. On 10 June 2010, 2 men died after being run over by a bus. On 8 January 2011, 2 buses collided and 37 people were injured.