Кіріспе

Калгаридегі қоғамдық көлік қызметі, Альберта

Калгари Транзит – Калгари қаласы, Альберта, Канадаға тиесілі және басқарылатын қоғамдық көлік агенттігі. 2019 жылы шамамен 106,5 миллион жолаушы Калгари Транзитінің шамамен 1,155 көлігіне мінген. Қызмет 1909 жылдың 5 шілдесінде он екі электрлік трамваймен басталды, ол кезде қалада 30 000 адам тұрған. 2012 жылдың 13 желтоқсанында Крейг Харди сол жылғы жүз миллионшы жолаушы болды. Ол бір жыл бойы тегін жол жүріп, қала әкімі Неншимен бірге тойланды.

CTrain жеңіл рельстік жүйесі

1981 жылғы 25 мамырда Калгари Транзиті Солтүстік Америкадағы алғашқы транзиттік жүйелердің бірі болды (Эдмонтон Жеңіл рельстік транзиті 1978 жылы ашылғаннан кейін) жеңіл рельстік жүйесін іске қосу үшін. Бастапқы желі (ішкі қолданыста Қызыл желі, ал сыртқы қолданыста 201-бағыт деп аталады) Андерсон станциясынан (қаланың оңтүстік жағындағы Андерсон жолының солтүстігінде) Калгари қаласының орталығындағы 8-ші көшеге дейін жүрді. 1985 жылғы 27 сәуірде солтүстік-шығыс бағытындағы желі (Көк желі/202-бағыт) ашылды, ол 8-ші көшеден басталып, Макнайт бульвары мен 36-шы көшенің қиылысының оңтүстігінде орналасқан Уайтхорн станциясына дейін (қаланың солтүстік-шығыс бөлігінде) созылды. 1987 жылғы 4 қыркүйекте солтүстік-батыс бағытындағы желі (С желісі / 201-бағыттың бір бөлігі) 1988 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарына дейін ашылды, ол қала орталығынан Университет станциясына дейін (Калгари университетінің кампусының шығысында, Кроучайлд Трейлдегі 24-ші және 32-ші даңғылдар арасында) жүрді. 1990 жылғы 3 қыркүйекте солтүстік-батыс желісі Брентвуд станциясына дейін 1 км-ге ұзартылды (Кроучайлд Трейлдегі Брисбоис драйвынан оңтүстікке қарай); 2001 жылғы 9 қазанда екі жаңа станция – Каньон Медоус станциясы (Каньон Медоус драйвынан солтүстікке және Маклоуд жолынан батысқа қарай) және Фиш Крик–Лакомб станциясы (Баннистер жолынан оңтүстікке және Маклоуд жолынан батысқа қарай) оңтүстік желісіне қосылды; 2003 жылғы 15 желтоқсанда Дальхаузи станциясы (Кроучайлд Трейлдің ортасындағы 53-ші көшеден оңтүстікке қарай) солтүстік-батыс желісіне қосылды. 2004 жылғы 28 маусымда оңтүстік желісіне арналған екі жаңа станция ашылды: Шонесси станциясы (Маклоуд Трейл мен Шонесси бульварының жаңа қиылысынан оңтүстікке қарай) және Сомерсет–Бридлвуд станциясы (162-ші даңғылдан оңтүстікке және Шоувилл қақпасынан солтүстікке қарай). 2007 жылғы 17 желтоқсанда 202-бағыттың солтүстік-шығыс желісіне (желі тарихындағы алғашқы ұзарту) Уайтхорннан жаңа МакКнайт–Вествиндс станциясына дейін ұзарту жасалды. 2009 жылғы 15 маусымда Кроуфут станциясы Кроучайлд Трейлдің ортасында, Кроуфут қалалық орталығының батысында орналасқан солтүстік-батыс желісіне қосылды. 2012 жылғы 27 тамызда Мартиндейл және Сэдлтон станциялары солтүстік-шығыс желісіне қосылды, осы желідегі станциялардың жалпы саны 10-ға жетті. 2012 жылғы 10 желтоқсанда Батыс LRT ашылды, ол алты жаңа стансадан және қала орталығындағы Downtown West–Kerby станциясынан тұрады. Бұл Калгаридегі соңғы 25 жылда ашылған ең жаңа LRT желісі болғандықтан, ол 202-бағыттың (Көк желі) жалғасы болып табылады. Осы ашылудан кейін CTrain жүйесінің жалпы ұзындығы ұзын болады. Болашақтағы ұзартуларға Солтүстік Орталық желісі және Оңтүстік-Шығыс желісі (бірге Жасыл желі ретінде жүреді) кіреді, олар Солтүстік Пойнт автобус терминалының солтүстігінен, Орталық көшесі бойымен, қала орталығы арқылы, Огден, Дугласдейл және Маккензи қалалық аудандарына дейін (қаланың оңтүстік-шығыс бөлігінде) созылып, ақырында Сетон қаласындағы Оңтүстік денсаулық сақтау кампусында аяқталады. Солтүстік Орталық желісінің бірінші кезеңі Эу-Клэрден Шеппардқа дейін жүреді. Бұл желінің ең күрделі бөлігі болып саналады, себебі қала орталығы арқылы туннель салу және үлкен биік бөліктерді салу қажет. 2018 жылы болашақта рельстік құрылысты жүзеге асыруға дайындық жұмыстары басталды. 2007 жылғы 18 шілдеде Калгари Транзиті CTrain, буысты автобустар және жүйеге келіп жатқан әрбір жаңа автобус немесе пойыз үшін жаңа қызыл және ақ түсті схеманы ресми түрде таныстырды. 2008 жылғы 27 тамызда Сомерсет станциясына бағытталған пойыз Дальхаузи мен Брентвуд станциялары арасында құрылыс кранымен соқтығысты. Апатта алты адам, оның ішінде бір бала жарақат алды. 2009 жылғы 18 ақпанда Калгари Транзиті 1,000,000,000-шы жолаушыны тойлады, 1 Street SW CTrain станциясында өткен салтанатты шарада кездейсоқ жолаушы, Шелли Сяо таңдалды.

Автобустық жедел транзит және болашақ

2004 жылдың 30 тамызында Калгари Транзит болашақ CTrain бағыттарын (D желісі және әлі жоспарланбаған солтүстікке қарайғы бағыт) пайдалану үшін автобус жылдам транзит желісін ашты, ал 2007 жылдың 25 маусымында буынды автобустар қызметке кіргенге дейін әдеттегі автобустар қолданылды. BRT жүйесі бір маршруттан – 301 маршрутынан тұрды, ол қаланың солтүстік және батыс бөліктеріне қызмет көрсетті. 2008 жылы Боунесс және 17-ші авенюдің шығыс бағыттарын қамтитын 305 маршруты қосылды. Үшінші маршрут, 302, 2009 жылдың 31 тамызында жоспарланған оңтүстік-шығыс LRT бағыты бойынша іске қосылды. BRT 1970 жылдары енгізілген Blue Arrow қызметінің жалғасы саналады: екеуі де болашақта LRT қызметімен алмастырылуы тиіс шектеулі аялдамалы маршруттар болды. Дегенмен, Blue Arrow қызметі ешқашан нағыз BRT болған жоқ (шектеулі аялдамалы қызмет, белгіленген көгілдір автобус аялдамаларында тоқтау – оның жалғыз ерекшелігі болды), ал қазіргі BRT жол қозғалысы сигналдарына басымдық беруді, жолаушыларды күту аймақтарын жақсартуды және қала орталығына дейін жылдамдау уақытын қысқартуды, сондай-ақ сыйымдылығы жоғары буынды автобустарды ұсынады. "Көк жебе" атауы 2000 жылы барлық аялдамаларды бірыңғай схема бойынша біріктіру мақсатымен жойылды, бірақ кейбір "Көк жебе" маршруттары бүгінгі күнге дейін қызмет етеді. Шындығында, 305 маршруты "Көк жебе" маршрутын (105 маршрутын) алмастырды. 2009 жылдың 28 қыркүйегінде Кеңес "қозғалысқа қолайлы қала" деген Кеңестің басымдықтарын іске асыра отырып, Калгари көлік жоспарын (CTP) бекітті. CTP қаланың болашақ негізгі транзиттік желісі ретінде қызмет ететін 20-дан астам бағытты анықтады, сондай-ақ жақын болашақта ірі транзиттік жобалардың мүмкіндігін зерттеу үшін Оңтүстік-Батыс транзиттік магистралін (2011) қарастырды. 2011 жылдың 11 қаңтарында Кеңес Автобус жылдам транзит желісі жоспарын бекітті, онда қала қысқа, орта және ұзақ мерзімде іске асыруды жоспарлаған 11 BRT жобасының тұжырымдамасы келтірілді. Бұл жоспарлар 9 жаңа BRT маршрутын енгізуді қамтыды: Аэропорт BRT (қысқа мерзімді), ол қалалық орталықты Калгари халықаралық әуежайымен байланыстырады; Бұл желі Калгари қаласының мэрі қоғамдық көлік арқылы әуежайға қолжетімділікті арттыруға уәде бергеннен кейін енгізілді. 2012 жылдың 12 наурызында Калгариде BRT қызметі айтарлықтай қысқартылды. 302 маршруты енді тыныш уақытта және демалыс күндері шағын автобустармен жүреді. 305 маршруты демалыс күндері мүлдем жұмыс істемейді. Бұл екеуі де жолаушылар санының төмендігіне байланысты. Оңтүстік-Батыс Кросстаун BRT 2012 жылдың 10 желтоқсанында 306 маршрутымен іске қосылды. Бұл маршрут Вестбрук стансасынан Хэритет стансасына дейін созылып, MRU және Роккивью ауруханасын байланыстырады. 2012 жылдың желтоқсанында Кеңес RouteAhead жоспарын бекітті, онда қала алдағы 30 жылда іске асыруды жоспарлаған ірі транзиттік жобалар көрсетілген. RouteAhead BRT маршруттарын анықтады: Оңтүстік-Батыс транзиттік магистралі, Солтүстік Кросстаун, Оңтүстік-Батыс Кросстаун, 17-ші авеню SE, 52-ші көше E және Сейдж Хилл (Шаганаппи HOV деп аталады) – қала үшін басты басымдықтар. 2018 жылдың 19 қарашасында Калгаридің BRT желісі жаңартылып, үш жаңа желі енгізілді. Жаңа желілер MAX брендімен біріктірілді: MAX Orange (303 маршруты), Брентвуд стансасын Сэдлтаун стансасымен байланыстырады, 16-шы авеню N арқылы өтеді; MAX Teal (306 маршруты), Вестбрук стансасын Дуглас Глен транзит хабымен байланыстырады, MRU, Роккивью ауруханасы, Хэритет стансасы және Deerfoot Meadows арқылы өтеді; және MAX Purple (307 маршруты), қалалық орталықты East Hills-пен байланыстырады, International Avenue бойындағы арнайы транзиттік магистральмен (Deerfoot Trail-ден 52-ші көше SE-ге дейін). Бұрынғы 306 маршруты MAX желісіне қосылды, ал автобустар енді "MAX Teal" деп белгіленді. Жаңа қызметті қолданыстағы "BRT" маршруттарынан ерекшелендіру үшін жаңа аялдамаларда жылытылатын павильондар, нақты уақыттағы ақпарат, көтерілген тротуарлар және қауіпсіздік камералары орнатылды (MAX Purple үшін). MAX Purple – Калгаридегі арнайы транзиттік магистральде жүретін алғашқы қызмет. 2019 жылдың қарашасында Southwest MAX желісі, MAX Yellow деп қайта аталды, көпшілікке ашылды. Бұл Калгаридегі арнайы транзиттік магистральде жұмыс істейтін екінші автобус қызметі. Бұл маршрут қалалық орталықтан Вудбайнға дейін MRU және 14-ші көше SW арқылы өтеді. Калгаридің Currie Barracks ауданы дамыған сайын, маршрут осы ауданға қызмет көрсету үшін қайта бағытталады. Luminator Spectrum түсті дисплейімен жабдықталған автобус MAX маршрутын жүргізгенде, маршруттың атына сәйкес түс көрсетіледі.

Қазіргі қызмет пен автопарк

Калгари Транзит 147 тұрақты автобус маршрутын, сондай-ақ 150-ден астам мектеп экспресс немесе арнайы маршруттарды 1000-нан астам көліктерді пайдалана отырып іске асырады. Олардың барлығы төменгі еденді және мүгедектер орындығына қолжетімді, ал көпшілігі велосипедтерге арналған тіреуіштермен жабдықталған. Қолданылатын көлік үлгілері: 40 футтық (12 м) New Flyer D40LF, D40LFR, XD40, XN40, сондай-ақ Nova Bus LFS дизельді және LFS CNG. 60 футтық (18 м) буыны бар автобус паркі New Flyer D60LFR және XD60 модельдерінен тұрады. Шағын автобустармен жергілікті жолдарда қызмет көрсететін Community Shuttle қазіргі уақытта ARBOC Freedom көліктерінен құралған. Жеңіл рельсті көліктер (LRV) паркіне жүйенің бастапқы Siemens–Duewag U2 вагондары, 110 Siemens SD 160 және 63 Siemens S200 кіреді. Калгари Транзитінің 72 бастапқы үлгідегі SD160 автобусы 2000-2007 жылдар аралығында үш тапсырыс бойынша жеткізілді және содан бері кондиционермен және жаңа қызыл-ақ түсті сыртына боялды. 2010 жылдың маусым айында 38 жаңа, қайта стильденген Siemens SD160 автобусы, заводта орнатылған кондиционермен және бұрынғы серияға қарағанда әртүрлі косметикалық және техникалық өзгерістермен жеткізіле бастады. 2016 жылдың қаңтар айында 63 Siemens S200 вагондарының біріншісі келіп, 2016 жылдың шілдесінде пайдалануға берілді. CTrain жүйесі және бірнеше магистральдық автобус маршруттары жүйенің негізгі желісін құрайды, ал көптеген қоректендіруші автобус маршруттары мен экспресс қызметтері осы негізгі қызметті толықтырады. CTrain және көбінесе жүретін автобус маршруттарында қызмет көрсету жиілігі әдетте 5–30 минутты құрайды, жұмыс уақыты шамамен таңғы 5-тен түнгі 2-ге дейін. Көптеген қоректендіруші автобус маршруттары 15–45 минут сайын, көптеген маршруттарда ұқсас жұмыс уақытымен, ал кейбіреулерінде қысқартылған кесте бойынша жүреді. Бұған қоса, тек жұмыстың ең қарбалас сағаттарында ғана іске қосылатын көптеген қызметтер бар, олардың кейбіреуі қоректендіруші маршруттар, ал кейбіреуі экспресс маршруттар болып табылады, олар әдетте 10–30 минут сайын жүреді.

Картаны қосу

"Connect Card" - Калгари Транзиті ұсынған электрондық төлемдік смарт-картаның атауы. Екі жылдық жұмыстан соң және 2012 жылдың жазында жұмыс істей бастауы тиіс болған барлық автобустар мен CTrain станцияларына смарт-карта оқығыштары орнатылғаннан кейін, Calgary Transit өзінің мердігері, Испаниядағы Telvent компаниясымен шартты бұзды. 2012 жылдың 8 қарашасында Калгари қаласы командаларының, қайталап туындаған техникалық бұзулар мен кешігулерден кейін, барлық Калгари Транзиттегі 1000 қалалық автобустан және 160 LRT төлем терминалынан жаңа смарт-карта машиналарын алып тастайтыны туралы хабарлады. Шамамен бір жылдан кейін қала бұл жобаны қайта іске қосатынын жариялады, оны да Telvent компаниясы жүзеге асырды. 2015 жылдың маусым айында Калгари қаласы Connect Card жобасын тоқтатып, Schneider Electric (бұрынғы Telvent) компаниясынан келген шығындарды өндіріп алуға тырысты. CC жобасын іске асырудағы сәтсіздіктен кейін, Calgary Transit 2016 жылдың қарашасында Ванкувер, Эдмонтон, Солт-Лейк-Сити және Филадельфия қалаларындағы әріптестерімен байланысқа өтіп, олардың қалай транзиттік смарт-карта жүйелерін іске қосқандарын зерттеді.

MyFare қосымшасы

2020 жылдың жазында, бір жылдық сынақтан кейін, Калгари Транзит Masabi-дің Justride платформасына негізделген мобильді құрылғыларға арналған MyFare қосымшасын іске қосты. Қолданбаны әдеттегі қосымша дүкендерінен жүктеуге болады, ол пайдаланушыларға түрлі тарифтік билеттерді онлайн тіркелген аккаунт арқылы немесе тіркелмей-ақ сатып алуға мүмкіндік береді. Төлем дебеттік немесе кредиттік картадан жүзеге асырылады. Бір рет белсендірілгеннен кейін, тарифтік билет тіркелген шарттарда көрсетілген мерзімге дейін жарамды болады. Пайдаланушылар билетті қосымшада ашып, содан кейін автобустағы сканерге құрылғыны жақындатады; CTrain бақылаушыларында портативті сканерлер бар. Көптеген азаматтар бір реттік билеттердің белсендірілмеген жағдайда, сатып алынған күнінен бастап 7 күннен кейін жарамсыз болып қалатынына наразылық білдіреді.

Қоғамдық қауіпсіздік және құқық қорғау

Калгари транзитінің қоғамдық қауіпсіздігі және тәртіп сақтау бөлімі (бұрынғы Калгари транзитінің қорғау қызметі) – Калгари транзитінің тәртіп сақтау органы болып табылады. 1981 жылы Альберта полициясы заңы бойынша арнайы констебльдер ретінде құрылған, олар полиция констебльдеріне берілген көптеген өкілеттіктерге ие болды. 2008 жылы жаңа Бейбітшілік офицері заңы ескі полиция заңын алмастырды. Осы заң бойынша офицерлер «бейбітшілік офицерлері» деп қайта аталды және Альберта провинциясында бейбітшілік офицерінің толық құқықтары берілді.

Мандат

Калгари транзитінің тәртіп сақшысының негізгі міндеттері – жүйені пайдаланатын халықты, оның қызметкерлерін және мүлікті қорғау. Олар клиенттер мен қызметкерлерден келіп түсетін көмек сұрауларына жауап беруі тиіс, соның ішінде Калгари транзитінің нысандарында, көлік құралдарында және мүлкіне қатысты қылмыстық құқық бұзушылықтар жасаған (ауыр қылмыс немесе жеңіл қылмыс) адамдарды ұстау да олардың міндетіне жатады. Басқа міндеттеріне халыққа білім беру, транзиттік жүйенің үнемі патрульдеуі, клиенттермен байланыс орнату және ереже бұзу туралы айып талон жазу кіреді.

Қызметкерлер

PS&E бейбітшілік қызметкерлері Калгари Транзитінің меншігіне қатысты арнайы тағайындалған міндеттерін орындау кезінде федералды заңдар мен түрлі провинциялық заңдарды сақтауға полиция офицеріне берілгендей құқықтарға ие. Олар Канаданың Қылмыстық кодексін (CCC), Альбертаның құмар ойындары және алкоголь туралы заңын, Альбертаның жол жүру қауіпсіздігі туралы заңын (TSA) – қозғалыс аясында жасалған бұзушылықтарды, Провинциялық құқық бұзушылықтар және рәсімдер туралы заңды (POPA), Жеке меншікке тікелей кіру туралы заңды (TPA), Альбертаның ұсақ құқық бұзушылықтар туралы заңын және Калгари қаласының барлық муниципалдық ережелерін сақтайды. PS&E қызметкерлерінің Калгари полиция қызметімен өзара түсіністік туралы меморандумы (MoU) бар, ол транзиттік бейбітшілік офицерлеріне қамауда жатқан адамдарды тұтқындау және оларды ұстау, сондай-ақ қамау ордерлерін орындау үшін кеңейтілген өкілеттік береді. Бұл кеңейтілген өкілеттік тұтқындалған адамдарды Калгари сот қызметі бөліміне (CSS) немесе Калгари уақытша ұстау орталығына (CRC) жеткізуге де мүмкіндік береді. Қазіргі таңдағы күште толық бейбітшілік офицері мәртебесіне ие 140 офицер жұмыс істейді. Барлық офицерлер қолғаптармен, газ баллоншасымен (OC spray), жиналмалы таяқтармен және қорғаныш жилеттерімен жабдықталған. 2009 жылдың маусым айында сегіз офицерден тұратын жаңа тау велосипеді жасағы құрылып, орналастырылды. Офицерлер халықаралық деңгейде танылған Law Enforcement Bike Association (LEBA) арқылы өткізілген бір апталық қарқынды оқу бағдарламасын аяқтады. PS&E Калгари аймағындағы транзиттік мүліктердегі заңды сақтауда жергілікті қалалық полиция күштерімен – Калгари полиция қызметімен серіктестік етеді. Көптеген мекемелер сияқты, PS&E өз радио байланыс жүйесін және орталықтандырылған қоңырау қабылдау және жіберу орталығын пайдаланады.

Жолға дейінгі теміржол

Калгари Транзит 1996 жылы қысқа мерзімге қалалық пойызымен тәжірибе жүргізді. Қызмет бір бағыттан тұрды, 162 Авеню SW (қазіргі Сомерсет-Бридлвуд станциясы) платформасынан Андерсон станциясына (сол кезде Оңтүстік желісінің соңғы аялдамасы) дейін қатынайтын, онда жолаушылар CTrain желісіне көше алатын. Таңғы және кешкі сағаттарда әр 20 минут сайын жүретін бұл тегін қызмет күніне 800-ден астам адамды тасымалдады. Қала жаңа рельс төсемеді, пойыздарды CPR жүк тасымалы желісімен, Оңтүстік желісінің рельстерімен қатар жүргізді. Жылжымалы құрам ретінде Siemens RegioSprinter дизельді пойыз топтары пайдаланылды. Сағатына 120 километр жылдамдықпен пойыз шамамен 7 километрді бірнеше минутта жүріп өтетін. Қала соңында тұрақты қалалық теміржол желісін іске қоспауға шешім қабылдады. Кейіннен CTrain жүйесі сол дәліз бойымен кеңейтілді, көбірек станциялар мен үнемі қызмет көрсету енгізілді. Соңғы жылдары көлік жоспарлаушылар мен кейбір саясаткерлер Эрдриге (қазіргі уақытта Эрдри Транзит экспресс автобус бағдарларымен қызмет көрсетіледі), Кокранға, Окотоксқа (қызмет жоқ, Окотокс Транзит – сұраныс бойынша жергілікті қызмет), Стратморға (қызмет жоқ, тек Handi Bus сұраныс бойынша мобильдік микроавтобус қызметі) және басқа жақын қалалар мен кенттерге қалалық қызмет қосуды талқылады, бірақ нақты жоспарлар әзірленбеді.