Кіріспе

Лилия тұқымдасына жататын өсімдік түрі түр қорабы кескін = Лилиум ledebourii 2. jpg кескіннің атауы = Лилиум ledebourii тұқымдасы = Лилиум түрі = ledebourii авторитеті = (Бейкер) Бойсс. Ол естондық неміс ботаник Карл Фридрих фон Ледебурдың (1786 - 1851) есімімен аталған. Оның мекені - Әзірбайжанның Талыш аймағы және Иранның Амарлу аймағындағы Дамаск. Лилиум ледебури мамыр айының ортасынан мамыр айының соңына дейін гүлдейді. Дамаск аймағы Иранның Қоршаған орта департаментімен қорғалады. Гүлді Иран мен жергілікті аймақта Сусан е Чехел Чераах деп атайды және оның көрінісі гүлдену кезінде аймақтағы ең таңғажайып ерекшеліктердің бірі болып табылады.

Сипаттама

Лилиум ледебури - биіктігі 50-150 см болатын тұрақты шөптесін өсімдік. Сары түбіштері овал тәрізді, диаметрі 57 сантиметрге жетеді; олар өте сегментті, ал шашақтары найза тәрізді. Бұтақтары берік және тік. Жапырақтары тік тұрады, шеттерінде ұсақ түкшелері бар; олардың пішіні сызықтық жебе пішініне ұқсас. Олардың ұзындығы 10-14 см, ені 1-2 см. Біртекті өсімдік маусым мен шілде айларында бір-он бес иіс гүлден тұратын паникермен гүлдейді. Гүлдері актиноморфты және ұзындығы 13 см-ге дейінгі сабақтарына бекітіледі. Брактылар ланцет тәрізді, жоғарғы жағы көк түсті. Алты тепаль қатты рефлекстеледі және диаметрі 46 см тиараны құрайды. Гүлдің негізгі түсі ақ, негізге қарай жасыл, ал тепаль ұштарына қарай қызғылт түсті болады. Жасыл түсті жіптер, ал қызыл түсті тозаң. Бұрынғы пішіні кері бұрылған жұмыртқа тәрізді тұқымдық капсула шамамен алты бұрышты, ұзындығы 34,5 см, ені 2,53,2 см. Тұқымдар қыркүйекке дейін піседі, ал олардың өсіп-өнуі кешіктіріледі: көшеттегі эмбрионның жапырақтары топырақтан шыққаннан кейін фотосинтезге айналады.

Тіршілік ету ортасы

Лилиум ледебури 2100 метр биіктікте өседі. Ол құрғақ, күндізгі жерге, жақсы сумен тазартылған топыраққа мұқтаж, ылғалға өте бейім. 2012 жылдың маусым айында Ирандық миколог және зерттеуші доктор М.Р. Асеф 1670 метр биіктіктегі Нұрда (Мазандаран провинциясы) Ваз орманында лилий ледебуриін тапты .