Кіріспе

Химиялық қосылысы Пиразолон - екі іргелес азот атомнан тұратын 5 мүшелі гетероцикл. Оны пиразолдың қосымша карбонил (C=O) тобы бар туындысы ретінде қарастыруға болады. Бұл функционалдық топты құрайтын қосылыстар анальгетиктер мен бояуларда коммерциялық тұрғыдан пайдалы.

Құрылымы мен синтезі

Пиразолон екі изомерде болуы мүмкін: 3 пиразолон және 4 пиразолон. Бұл изомерлер лактама-лактим және имин-энамин таутомеризмі арқылы өзара түрленуі мүмкін; бұл түрленуі көбінесе фотохромизмді көрсетеді. Пиразолон туындылары үшін 3 пиразолон изомерін N алкил немесе N арил алмастырғыштарымен тұрақтандыруға болады. Пираззолонның тұңғыш синтезін 1883 жылы Людвиг Норр этил ацетацетаты мен фенилгидразиннің арасындағы конденсация реакциясы арқылы жасаған. Көптеген пиразолондар алдын ала пішінделген пиразолондарды функционалдастыру арқылы өндіріледі.

Дәрілік заттар

Пиразолондар 1880 жылдары антипирин (феназон) енгізілгеннен бастап, ең көне синтетикалық дәрілік заттардың қатарына жатады. Бұл қосылыстар, әдетте, анальгетиктер ретінде әрекет етеді және дипиронды (метамизоль), аминофеназонды, ампиронды, фапрофазонды, моразонды, нифеназонды, пиперилонды және пропифеназонды қамтиды. Олардың ішінде дипирон ең көп қолданылатын түрі. Негізгі құрылым басқа әсерлері бар бірқатар жаңа дәрілерде де қолданылған. Eltrombopag қандағы тромбоциттердің төмендеуін емдеу үшін қолданылады.

Түстер

Пиразолон топтары бірнеше маңызды бояуларда бар. Олар көбінесе азо топтарымен біріктіріліп, азо бояуларының кіші тұқымын береді; кейде азопразолондар деп аталады (тартразин, қызғылт сары B, қызыл 19, сары 2G). Қышқыл сары 17, қышқыл сары 23 (тартразин), пигмент сары 13 және пигмент қызыл 38 жылына бірнеше тонна көлемінде өндіріледі.