Кіріспе

"Ақымақ ай" - американдық жазушы Стэнли Г. Вайнбаумның 1935 жылғы желтоқсанда шыққан "Таңғажайып әңгімелер" журналында басылып шыққан ғылыми-фантастикалық әңгімесі. "Марстың одиссеясы" және "Паразит планетасы" сияқты "Ақымақ ай" да Вайнбаумның ғарыш экологиясына баса назар аударады. "Ақымақ ай" - Вайнбаумның Ио планетасында орын алған жалғыз әңгімесі.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бұл 22 ғасыр және басты кейіпкер Грант Калторп - Нейлан дәрілік компаниясы үшін ферва жапырақтарын жинаған бұрынғы спорттық аңшы, ол Оливер есімді паркетпен Идиоттар төбелерінің жанында тұрады. Ионаның орманды жеріндегі саңырауқұлақтардан қашу үшін ол өзіне ферва жапырақтарын жинаған ақымақтарға шоколад береді. Бір күні жергілікті "ақ қызба" мен оның "қараушы галлюцинацияларынан" зардап шегіп, Калторп Оливерді қызбадан зардап шеккен Нейлан Дрогтың иесінің қызы Ли Нейланға ертіп барады. Әр адам екіншісін галлюцинация деп санайды, бірақ Калторп жаңадан салынған слинкерлер қонысы туралы хабарды растайды, содан кейін оны жергілікті слинкерлерден құтқарады. Ол әйелдің денсаулығын қалпына келтіргеннен кейін, ол Хераполиске жетуге тырысқан кезде ұшақпен Идиоттар төбесіне құлағанын біледі. Слингтердің тобы оның шатырын бұзғанда, Калторп пен Нилан Идиоттар төбелеріне қашады, олар оларды сұйық атмосфераға ерте алмайды деп үміттенеді. Екі шыңның арасындағы тар аңғарда олар бос қаланы табады, оны, әрине, цивилизованный бұрынғы ұрпақтардың шатақтары салған. Қазіргі заманғы шаяндар қарсылық көрсеткенде, тайғақтар тар, тығыз топ құрып, оны Калторп "жалын пистолетімен" жояды. Бұл Ли Ниланның әкесі Густавусты өзіне тартады, ол оны іздеп, қайта қосылады. Қызын құтқарғаны үшін Калторпқа ризашылығын білдіру үшін Густав оған Джунполис маңындағы ферва плантациясы үшін жауапкершілікті ұсынады; содан кейін Ли Калторпқа өз некелерін ұсынады.

Вайнбаумның ісі

Вайнбаумның Күн жүйесінде Юпитер жердікіне ұқсас ортаны Галилейдің айларында жасауға жеткілікті жылуды сәулелейді. Ио - ең ішкі Галилей серігі - тропикалық климатқа ие, сондықтан полюстерде екі адам қонысы орналасқан, солтүстікте - Юнополис, оңтүстікте - Гераполис. Экватордың айналасында жартылай жалғасып жатқан Идиоттар төбелері, олардың шыңдары Ионың "тоғыз, бірақ терең емес" атмосферасынан тыс жатыр. Вайнбаум Ионың тұйық екенін білмеді, сондықтан Юпитердің көтерілуін және батылуын әңгіме барысында көрсетті. Иода екі ақылды нәсіл бар: ақыл-ойы орташа, шатыр тәрізді үлкен бас, ұзын, жұқа мойын және кеміргіш, соғысқа ұқсайтын жұлдыздар бар. (Марсқа Гаррисон экспедициясының мүшелері "Ұйқылар аңғары" әңгімесінде сымбатты кездеседі.) Оның тағы бір түрі - мысық тәрізді жануар, оның бір ғана артқы аяғы бар, ол адам сөйлеген сөз тіркестерін еліктей алады. Иоан флорасына ферва жапырақтары кіреді, оларды Жердегі фармацевтикалық компаниялар алкалоидтар жасау үшін қолданады; қызыл шырынды шығаратын қанды шөп; және улы тікенектерден аталған сақалы пальмалар.