Кіріспе

Ғылыми-зерттеу кемесі алғашқы зерттеу сапарларында пайда болды. Джеймс Куктың "Эндевор" кемесі кезінде бүгінгі зерттеу кемесі деп аталатын суреттің негізгі элементтері анық көрінеді. 1766 жылы Корольдік қоғам Кукты Тынық мұхитына барып, Күн арқылы Венераның өтуін бақылауға және жазуға жалдады. "Эндевор" кемесі - берік кеме, ол сынақтарға төтеп беру үшін жақсы дайындалған және жабдықталған, сонымен қатар оның зерттеуші қызметкерлері Джозеф Бэнкске арналған құрал-жабдықтармен жабдықталған. Қазіргі зерттеу кемелерінде әдеттегідей, "Эндевор" зерттеудің бірнеше түрін, соның ішінде гидрографиялық зерттеу жұмыстарын жүргізді. Тағы да кейбір ертедегі зерттеу кемелері HMS Beagle, RV Calypso, HMS Challenger, Endurance және Terra Nova болды.

19 ғасыр

XIX ғасырдың соңында Солтүстік және Оңтүстік полюстерді зерттеуге халықаралық қызығушылық туды. Жоғалған Франклин экспедициясының іздеу жұмыстары Ресей, Ұлыбритания, Германия және Швеция Солтүстік Мұзды мұхит үшін жаңа ғылыми міндеттерді белгілеген кезде естен шықпады. 1868 жылы швед кемесі "София" Свалбард маңындағы теңіз аймағында температураны өлшеуді және океанографиялық бақылауды жүргізді. Осы жылы Норвегияда салынған Гренландия сол аймақта Карл Колдевейдің неміс қолбасшылығымен жұмыс істеді. 1868 - 1869 жылдары кеме иесі А. Розентал ғалымдарға өзінің кит аулау сапарларына қатысуға мүмкіндік берді. 1869 жылы "Ганза" кемесімен бірге жүріп, екінші германдық Солтүстік поляр экспедициясына жетекшілік еткен "Германия" кемесі жасалды. Германия экспедициядан аман-есен оралып, кейіннен одан әрі зерттеулер үшін пайдаланылды. Ал "Ханса" мұздың астында қалып, суға батып кетті. 1874 жылы австриялық-венгерлік Тегетхофф, сондай-ақ капитан Халлдың командалығындағы американдық шхуна Поларис те осындай тағдырмен кездесті. 1875-1876 жылдардағы Британдық Арктика экспедициясының Корольдік әскери-теңіз флотының кемелері Alert және Discovery сәтті болды. 1875 жылы олар Солтүстік Мұзды мұхит арқылы солтүстік полюске барынша жақын жерге жету үшін Портсмуттан жолға шықты. Олар полюске жетпегенмен, көптеген құнды байқайтын деректерді алып келді. Осы жылдары Адольф Эрик Норденшельдтің Солтүстік-Шығыс өткелін ашқаны және Вега экспедициясы кезінде Еуразияны алғаш рет айналып өтуі басқа экспедициялардың бәрінен де жоғары болды. Фридтжоф Нансеннің әйгілі Фрам теңіздің терең жерлерін зерттеді және полярлық алапта гидрографиялық, метеорологиялық және магниттік зерттеулер жүргізді. 1884 жылы америкалық "Жанетт" кемесі үш жыл бұрын Сібірдің жағалауында батып кеткенін жариялаған баспасөз мақаласы Фридтжоф Нансенді рухландырды. Бұл кеменің капитаны, лейтенант Джордж Вашингтон де Лонг, полярлық мұздың терең жерінде жүзуші кемелердің бар екенін болжады. "Жанетта" мен "Де Лонг" кемелері жоғалғаннан кейін үш жыл өткен соң Гренландияның оңтүстік-батысындағы жағалаудан кейбір құрал-жабдықтар мен бірнеше суэстер шалбарлар табылды. Нансен бұл туралы естігенде, оған бір ғана түсінік болды: бұл бөлшектер полярлық алабы арқылы және Гренландияның шығыс жағалауымен, олар Джулианхабқа дейін мұзбен қоршалған. Инуиттер қолданған ағаш Нансен үшін одан да көп нәрсені білдірді. Бұл тек Арктикалық мұхитқа құятын Сібір өзендерінің аймақтарынан ғана шыға алады. Бұл полюс пен Франц-Иосиф жерінің арасында, Солтүстік Мұзды мұхит арқылы Гренландияның шығыс жағалауына дейін жүретін ағым бар деген болжамға жол ашты. Содан кейін Нансен кемелерді мұз етіп қатып, оны жүзіп жүруге қалдыруды жоспарлады. Басқа ғалымдардан айырмашылығы, Нансен жақсы жасалған кеме оны Солтүстік полюске аман-есен жеткізеді деп ойлады. Ғалым ретінде ол полюске жетуді, сондай-ақ теңіз аймағын барлауды қалады. Экспедицияның сәттілігі кеменің құрылысына, әсіресе мұз қысымына төзімділігіне байланысты болды. Шын мәнінде, Фрам да, Нансен де кемеден шыдамсыз шығып, полюске қарай жаяу жүріп, өз мақсаттарына жетпеді, бірақ Нансеннің ағымдар туралы теориясы дұрыс екені дәлелденді. Нансен Солтүстік Мұзды мұхиттың мұздықтарынан оралған кезде, оның отандасы Роалд Амундсен Антарктикаға жолға шықты. "Бельгия" кемесі арқылы Амундсен Бельгияның Антарктика экспедициясына штурман ретінде еріп жүрді. Осы оқиға үшін Адриен де Герлаш 70 000 франкка "Патрия" кит аулаушысын сатып алды, қозғалтқышын жөндеуден өткізді, қосымша кабиналар орнатты, зертхана орнатты және кемені "Бельгия" деп атады. 1887-1899 жылдар аралығында Антарктика түбегінің батысында және Петр I аралының оңтүстігінде биологиялық және физикалық байқаулар жүргізілді. "Бельгия" кемесі Антарктидада қыстаған алғашқы кеме болды. Халықаралық зерттеу тобы бар еді; кейін бағалауға 80-ден астам ғалым қатысты. 1895 жылы Гамбургтегі теңіз обсерваториясының директоры Георг Ноймайер алтыншы халықаралық географиялық конгресс кезінде "Оңтүстік полюске" деген ұранды ұсынды. Соңғысы, бірақ ең аз емес, жаңа құрлықтағы алғашқы адам болған норвег Карстен Борхгревинктің баяндамаларынан қозғалған конгресс Антарктиканы зерттеуді келесі жылдардағы шұғыл міндет деп жариялады.

20 ғасыр

Борхгревинк Оңтүстік крестке қарай бағытталып, Антарктидаға бет алған кезде, Оңтүстік мұхитқа неміс, швед және британ экспедициясы дайындалды. Германия экспедициялық кеме "Гаусс" кемесін 1,5 миллион маркаға Кильдегі Ховальцверкеде салған. Фрамның үлгісі бойынша, 1419 тонна салмақты және ұзын Гаусс мұз қысымына төтеп беру үшін дөңгелек корпусқа ие болды. Гаусс үш мачталы және 275 ат күші бар бір қосалқы қозғалтқышы бар еді. 60 адамнан тұратын экипажмен ол үш жылға жуық уақыт бойы ешқандай көмексіз жұмыс істей алады. 1901 жылдан 1903 жылға дейін Эрих фон Дригальский Антарктикаға неміс экспедициясын басқарды және негізінен Үнді мұхитының оңтүстік бөлігінде кеңінен зерттеулер жүргізді. Отто Норденшельдтің қолбасшылығындағы швед экспедициясы тек 353 тонна салмақты ескі Антарктиканы қолданды, оны 1895 жылы Борхгревинк қолданған болатын. Антарктида түбегіндегі қыстауға ниеттенген экспедиция бастауынан-ақ жаман болды. 1902 жылы Антарктика суға батып кетті. Бақытымызға орай, Аргентинаның "Уругвай" атты канонерлік қайығы барлық экипаж мүшелерін құтқарып қалды. Сонымен қатар Ұлыбритания Данди кеме жасаушыларын Роберт Фалькон Скоттың экспедициясы үшін кеме жасауға талпындырды. Discovery 1620 тонна салмақта, ұзын және қосалқы моторы 450 ат күші бар болатын. Алайда зерттеу барысында кеме тоңазытқышта қалады. Британдық Адмиралтейство жіберген "Morning" кемесі ғана "Дискавериді" босатып, "Терра Нова" кемесімен бірге үйге шығарып жіберді. Антарктика мұздықтарымен қайта қосылу ісін шотланд экспедициясы бастады. Брюс 1892 - 1893 жылдары Оңтүстік мұхитта "Балаена" және "Актив" кит аулаушы кемелерімен жұмыс істеген. Ол сынақтан өткен Балаенаны сатып алуға үміттенген, бірақ кемені тым қымбат деп тапты, оның орнына норвегиялық кит аулаушы Хекланы 2620 фунтқа сатып алды, ол 1891 және 1892 жылдары Гренландия жағалауында Дания туымен жүзіп өткен кеме болды. Ол тағы 8000 фунт стерлинг төлеп, кемені жөндеуге жіберіп, жаңа қозғалтқышпен қамтамасыз етті. Жаңа атаумен "Скотия" атты кеме Оңтүстік мұхитқа кірді. Сол кезде француз кемесі Франсуа, үш капитаны Антарктиканың көкжиегіне жетті. Ол кемеде француз дәрігері және табиғат зерттеушісі Жан Батист Шарко болған. Мұздан оралғаннан кейін ол Франсуасты сатып жіберді, бірақ Антарктиканы ұмыта алмады. 1908 жылы ол тағы үш кеме сатып алды, Pourquoi Pas, олармен Оңтүстік мұхитта сәтті жұмыс істеді. Кейіннен француздың қызығушылығы солтүстік полярлық суларға ұласты, ал 1928 жылы ол Амундсенді құтқару миссиясына қатысты. Сэр Эрнест Шеклтон, 1901 жылғы "Ақпараттық экспедицияның" мүшесі, Оңтүстік полюске жету үшін қырық жастағы Нимродпен бірге Антарктикаға оралды, бірақ мақсатына дейін 180 км-ге дейін бас тартуға тура келді. Шеклтон балық аулайтын "Бьёрн" кемесін Линдстольдегі Рисёр кеме жасақтауынан сатып алуға тырысты. Ол желді көтере алмағандықтан, бұл кемені Вильгельм Фильхнердің екінші неміс Антарктика экспедициясына берді. Фильхнер Blohm & Voss кеме жасақтауында кемені қайта жаңартып, Deutschland деп атады. Онда 34 экипаж мүшелеріне орын болды, ал ғалымдар мен серіктестерге жеке кабиналар болды. Сонымен қатар, геолог, метеоролог, океанограф және зоолог зертханада жұмыс істеді. 1911-1912 жылдар аралығында Оңтүстік мұхитқа барған экспедиция оңтүстік Атлант мұхитының батыс бөлігі мен Уэдделл теңізіндегі физикалық және химиялық жағдайларға елеулі үлес қосты. Жапондықтар Оңтүстік мұхитқа алғаш рет 1911 жылы келген. Набу Ширасе атлы прапорщик "Кайнан Мару" кемесімен бірге Росс мұздық шельфінің шығыс бөлігін барлады. 1910 жылдан 1912 жылға дейінгі жылдар Амундсен мен Скоттың "үлкен жарысы"мен сипатталды. Скотт оны 1903 жылы мұздан алып шыққан жиырма алты жасар "Терра-Нова" кемесімен саяхаттап жүргенде, Роалд Амундсен өзінің Оңтүстік полюске экспедициясы үшін сенімді "Фрам" кемесін қарызға алды. Австралияның алғашқы экспедициялық кемесі "Аврора" Дуглас Моусонның басшылығымен Антарктикаға жіберілді. Бұл аймақтағы алғашқы әуе кемесі - әуе тракторы болды, бірақ ол пайдасыз болып шықты. Антарктиданы кесіп өтуге ұйғарылған, бірақ жүзеге аспаған экспедиция, ол үшін Шеклтон "Эндуранс" пен Маусонның "Аврора" кемелерін қолданды.

Әлемдік соғыстар аралығы

Соғыстан кейін Шеклтон полярлық зерттеулерге қайта кіріскен алғашқылардың бірі болды. Арктикадағы жаңа экспедиция үшін ол Норвегияда жасалған және полярлық аймақтар үшін арнайы жасалған Foca I кемесін сатып алды. Ұйымдастыру қиындықтарға тап болды, сондықтан Шеклтон жоспарларын өзгертіп, Оңтүстік мұхитқа баруға мәжбүр болды. Ол сапарын аяқтамай, сапарының басында Quest-те қайтыс болды. Оның ұзақ уақыттан бері әскери жолдасы Франк Уайлд басшылықты өз мойнына алып, Оңтүстік Сандвич аралдарына дейін алға жылжиды, бірақ мұз қатқаннан кейін ол кері бұрылып, үйіне қайтты. Кейін кеме өзінің бастапқы рөлін қайтадан атқара бастады. 1930-1931 жылдары Г. Г. Уоткинс "Британ әуе жолының ізденуі" экспедициясын орналастырды, Гренландияның шығыс жағалауын әуе базасы үшін жер іздестірді. Жарыс жеңімпазы Роалд Амундсен өзінің қызығушылығын арттыратын Солтүстік Мұзды мұхитқа қарай сапар шегеді. 1918-1922 жылдар аралығында ол Нансеннің ісін қайталауға тырысты, бірақ сәттіліксіз. Бірінші дүниежүзілік соғыс океанографиялық зерттеулерді тоқтатқаннан кейін, 1920 жылы халықаралық ғылыми іс-шаралар қайта басталды. 1912 жылы эхо-сонданың ашылуы халықаралық теңіз зерттеулері үшін жаңа маңызға ие болды. Бұдан кейін сым мен салмақтарды қолданбай, акустикалық сигналдарды жіберіп, теңіз түбіндегі қашықтықты өлшеу мүмкін болды. Бірінші дүниежүзілік соғыста соғыс кемелері эхозолтар қолданған. 1922 жылы американдық "Стьюарт" эсмингі Солтүстік Атлантикада алғашқы эхо профилін түсірді, ал бір жылдан кейін Сан-Франциско мен Сан-Диего арасындағы дыбыстық жазу жарияланды. 1929 - 1934 жылдар аралығында "USS Ramapo" кемесі Тынық мұхиттың солтүстігін отыздай рет аралап шықты. 1927 жылы неміс крейсері "Эмден" Филиппиннің шығысында мұхит траншеясын бірнеше рет зерттеді. 1920 жылдары неміс метеор экспедициясында эхо-сондарды ғылыми мақсаттарда алғаш рет неміс кемесі Meteor қолданды. Алғаш рет мұхит, Атлантика, жүйелі түрде картаға түсірілді. Метеор Оңтүстік Атлантиканы мұз сызығынан 20° С-қа дейін он төрт карталық жолмен кесіп өтті. 67000 эхо-сондация арқылы картографтар тереңдіктің қазіргі картасын құрастыра алды. Басқа геомагниттік және океанографиялық картаға түсіру экспедициялары, мысалы, американдық зерттеу кемесі Карнеги Тынық мұхитында 1928-1929 жылдары, Голландиялық Виллеброд Снеллиус Индонезияда егжей-тегжейлі барлау, Антарктиканың айналасындағы суларды зерттеу британдық RRS Уильям Скорсби мен Discovery II және 1932-1938 жылдар аралығында Батыс Атлантикадан Мексика шығанағына дейін жүзіп өткен американдық шхуна Атлантис экспедициясы. Скандинавия елдері де 1920 жылдардың соңында өз қызметін жалғастырды. Даниялық ғалымдар теңіз биологиясын зерттеуге арнады. Иоганнес Шмидт бастаған және Карлсберг қоры қаржыландырған Дана экспедициясы Данияның ең маңызды теңіз экспедициясы болды. Балық пен планктонның құнды түрлері сол кездегі ең үлкен жинаққа тиесілі болды. Марқұм Джон Мюррей өзінің мұралық үлесін жеткілікті капитал жиналғаннан кейін экспедиция үшін жұмсайтынын өсиет еткен. 1931 жылы Джон Челленджер Мюррей әкесі арманын жүзеге асыру бойынша жұмыс бастады. Қажетті зерттеу кемелері Уильям Скорсби, Дана және Джордж Блай тиісінше қолданылмайтын немесе қол жетімді болмағандықтан, Мысыр үкіметінің "Мабахисс" алу ұсынысы қабылданды. Мабахис отбасы 1933 жылы 3 қыркүйекте Александриядан шығып, 1934 жылы 25 мамырда оралды. Осы кезеңде ол Қызыл теңіз, Бискай шығанағы, Үнді мұхиты және Оман шығанағы арқылы 22000-нан астам теңіз милясын (41 000 км) басып өтті, ал химиялық, физикалық және биологиялық зерттеулер жүргізілді. Ғылыми жетекші Сеймур Сеуэлл болды. Бұл сапарға барлығы үш британдық және екі мысырлық ғалым қатысты. 1923 жылы Жапония Үнді және Тынық мұхиттарына "Манчиу Мару" кемесін жіберді, ал 1927 жылдан бастап "Шунпо Мару" және "Сойо Мару" кемелері жолға шықты. 1930 жылдан бастап "Шинтоку Мару" жыл сайын Тынық мұхитына барып, теңіз суын зерттеуді бастады. Сегіз жылдан кейін теңіз зерттеулерінің жаңа кезеңі басталды. Осы уақытқа дейін теңіз зерттеулері жалғасты, бірақ қазірден бастап әртүрлі елдер бір экспедицияда бірлесіп жұмыс істеді. Неміс Altair және норвегиялық Armauer Hansen халықаралық шығанақ ағындары экспедициясының аясындағы ортақ өлшеу бағдарламасын орындады, бұл шығанақ ағындарының ауытқуы туралы мәлімет берді. Бұл халықаралық эксперимент үшін неміс "Метеор", даниялық "Дана" және француздық "Каримар" әуе базасы деректерді ұсынды. Сол жылы әдеттегі кемелерді пайдаланып, тең...

Соғыстан кейінгі кезең

Үлкен теңізші мемлекеттер соғыстан кейінгі теңіз зерттеулерін кеңейткенмен, әсіресе АҚШ-тың күшті түрде қайтадан қатысқаны, екі кіші елдің басқа экспедициялары өте маңызды болды. 1947-1948 жылдары шведтердің "Альбатрос" экспедициясы экватордан он сегіз рет өтіп, 45000 теңіз милі (83000 км) аралықты басып өтті. 200-ден астам өзек тік тұтқаға бекітіліп, теңіз түбінен 1,5 км-ге созылып әкетілді. 1950-1951 жылдар аралығында Антон Бруун бастаған "Галатея" атты екінші даниялық экспедиция терең теңіздегі тіршілікті зерттеуге бағытталған және 10 190 м тереңдікте Филиппин траншеясының түбінен тірі жануарларды ұстап, мұхиттың ең терең жерлерінде өмір сүру мүмкін екенін дәлелдеді. Экспедицияның тағы бір маңызды табысы - Мексика шығанағының түбінен алынған "тірі қазба" - моноплакофоралық Неопилина галатиа. 1930 жылдары америкалық ғалымдар тегіс суларда сейсмикалық өлшеу әдістерін қолдана бастады, ал соғыс кезінде физик Морис Юинг алғашқы сейсмикалық сыну өлшеулерін жүргізді. Бұл геофизикалық әдістің, сондай-ақ палеомагниттік зерттеулердің (Жердің магниттік өрісін магниттік темірлі минералдарда сақталған) енгізілуі Альфред Вегенердің континенттік дрейф теориясын жандандыруға және одан кейінгі плиталар тектоникасының дамуына әкелді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін дүниежүзі бойынша миссионерлер саны өсті, бұл туралы Монакодан "Медиа теңізінің ынтымақтастық зерттеулерінің бюллетеньдерінен" оқуға болады. 1950-1960 жылдар аралығында Жерорта теңізі аймағына 110 экспедиция жіберілді.

Ынтымақтастықты арттыру

1950 жылдардың басында теңіз зерттеулерін қайта қарау және бірнеше кемелердің халықаралық тығыз жұмысы ерекше болды. NOPAC кәсіпорнына сәйкес, Канада, Америка кемелері (Хью М. Смит, Браун Беар, Стэ. Тегерсе, Горизонт, Блэк Дуглас, Стрейнджер, Спенсер Ф. Бейрд) және жапондық кемелер (Ошоро Мару, Тенё Мару, Кагосима Мару, Сацума, Умитака Мару) осы іске қатысты. 1957-1958 жылдар аралығында халықаралық геофизикалық жыл (ГГЖ) кезінде кең ауқымды халықаралық зерттеу бағдарламалары іске қосылды. Терең теңіздегі қозғалысты және күшті теңіз ағыстарын зерттеу үшін қырық елдің алпыс зерттеу кемесі жіберілді. Зерттеу кемелері Кроуфорд, Атлантис, Дискавери II, Чейн және Аргентинаның Капитан Канепа кемесімен бірлесіп, 48° С және 48° С аралығындағы сегіз кеңістіктегі аралықтарда он бес профиль алынды. Сонымен қатар, 12 елдің 20 кемесі "Салқын қабырға" жобасына қатысты. Зерттеулер жылы, тұзды Гольфстрим мен полярлық шығу тегінің суық, тұзды су массаларын бөліп тұратын және Ньюфаундленд жағалауынан Норвегия теңізіне дейін солтүстік-батысқа қарай созылатын "Сыңқ қабырғаға" бағытталған. Кейін Германия да Antorn Dohrn және Gauss бағдарламасына қатысты. Бұл Германияның Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі алғашқы қатысуы болды. Бірінші рет, Кеңес Одағының жиырма ғылыми кемелері мен бір зерттеу суға түсу станциясы бар, ол IGY кезінде халықаралық жобаға қатысты. Сонымен қатар, КСРО зерттеу кемелері РВ Витязь (5700 т) және Михаил Ломоносов (6000 т) және мұзқұйғыш "Об" тапсырды. IGY халықаралық ынтымақтастық пен синоптикалық зерттеулермен сипатталған теңіз зерттеулерінің жаңа зерттеу кезеңінің басталуын белгіледі. "Оверфлоу" бағдарламасы арқылы ғалымдар Исландия мен Фарер аралдары арасындағы су асты жотасының үстінен мұхиттың астындағы суық судың ағып кетуін тексеруге тырысты. Оған Еуропаның бес елінен тоғыз зерттеу кемесі қатысты. Бұл бағдарлама үлкен масштабта қайталанды: жеті елдің он үш зерттеу кемесі жолға шықты. Дания Дана мен Йенс Кристиан Свабо, Исландия Бьярни Сэмундсон, Канада Хадсон, Норвегия Хелланд Хансен, КСРО Борис Давыдов пен профессор Зубов, Ұлыбритания Челленджер, Шеклтон және Эксплорер, Батыс Германия Метеор, Вальтер Гервиг және Мёркаце II.

Тропикалық метеорология

1959-1965 жылдары 23 елдің қырық зерттеу кемесі Үнді мұхитын бірге зерттеді. Мұхит мұз айдындарымен ерекшеленген, дамушы елдермен қоршалған, ең аз танымал теңіз аймағы болды. Абутерлер өздерінің теңіз және балық аулау зерттеу бағдарламаларын бастауға мүмкіндік алғаны жөн. 1958 жылы прелюдияны американдық Vema кемесі құрды, 1959 және 1960 жылдар аралығында басқа кемелер қосылды: Диамантина (Австралия), Командир Роберт Жиро (Франция), Витяз (КСРО), Арго, Реквизит (АҚШ) және Умитака Мару. Батыс Германия 1964/64 жылдары "Метеор" атты ұшағын шығарды. Көптен бері жүргізіліп келе жатқан Ғаламдық атмосфералық зерттеулер бағдарламасының (ГАРП) барысында Дүниежүзілік метеорологиялық ұйым (ДМҰ) бүкіл атмосфера мен мұхит бетін алғаш рет бақылауға болатын ғаламдық ауа райы экспериментіне шақырды. Елуден астам кеме әлемнің экваторлық аймақтарында жұмыс істеп, "әлемдік ауа райының тізімін" құрастыру үшін океанографиялық және метеорологиялық өлшеу деректерін жинады. Әсіресе жұмыстардың жалғасы мен сұрақтар келесі жылдар мен онжылдықтардағы ең маңызды міндетке айналды. Осы ірі халықаралық бағдарламалардан басқа екі-үш елде жүзеге асырылатын жобалар саны да өсті. Шикізатпен қамтамасыз етудің артуына байланысты саяси және экономикалық қысымның күшейуі нәтижесінде теңіз зерттеулеріне қатысушылар саны өсті.

Қытайлық зерттеу кемелері

1964 және 1975 жылдар аралығында Қытай қырық ғылыми-зерттеу кемелерін салған, оның ішінде "Практика" (1965) 3,167 тонналық (3117 тонналық) және "Сян Ян Хонг 5" (1972) (10,000 тонналық немесе 9,840 тонналық) Қытайдың алғашқы көп мақсатты ғылыми-зерттеу кемесі. 1976 жылдан кейін қытайлық теңіз зерттеушілерінің жағдайы жақсарды және 1984 жылы ұлттық океанография бюросының Лю Чжэньян ғылыми конгрессте алғашқы зерттеу кемелері балық аулау қайықтарын, жүк кемелерін немесе әскери-теңіз флотының тасталған кемелерін қайта құру арқылы жасалғанын хабарлады. 1969 жылы осы уақытта "Жинсинг" кемесі әдеттегі кеме болды. 1970 жылдары Қытайда 10 000 тонналық көп мақсатты "Сян Ян Хонг 10" кемесі сияқты жаңа кемелер жасала бастады. Мұнайды табуға қажетті қажеттіліктерді қамтамасыз ету үшін Қытай мен шет елдерде бірнеше геофизикалық кемелер жасалды. Даму жалғасып жатқандықтан, кемелерді жақсы жабдықталған және техникалық деңгейде ұстауға үлкен мән берілді. Zhengang мәлімдемесінде зерттеулер флоты 165 бірліктен тұрады, барлығы 150 000 тонна. Оның ішінде тоннажы 5000 кемеден астам елу кеме, тоннажы 1000-нан 5000-ға дейінгі 22 кеме, тоннажы 500-ден 1000-ға дейінгі 20 кеме және 50-ден аз кеме ғана болды. Бұл кемелерде негізінен ұлттық океанографиялық бюро, мұнай және ауыл шаруашылығы департаменттері, сондай-ақ университеттер жұмыс істеді. 1984/1985 жылдардағы оңтүстік жазда "Сян Ян Хонг 10" және "J 121" "Ұлы қабырға" зерттеу станциясын салу үшін Антарктикаға барған алғашқы қытайлық зерттеу кемелері болды. Қытай 1970-1980 жылдардағы теңіз зерттеу жұмыстарын қолға алып, Антарктиканың болашағына үндеу беруге тырысты.

Автономды кемелер

Механикалық және гидродинамикалық жағынан автономды зерттеу платформалары сүйретілетін сонарлық "балық" және ROV-ке ұқсас. Алайда, операциялық жағынан, белгілі автономды көліктер бастапқыда навигация және соқтығысудан аулақ болу мәселелеріне байланысты өзендер, көлдер мен шығанақтармен шектелген. Сонымен, су бетіндегі кемелердің жетістігі ұшқышсыз әуе кемелері мен су асты кемелерінің типтерімен салыстырғанда артта қалды, себебі олардың жұмыс істеу шарттары қарапайым. Дегенмен, навигация, машина көру және басқа да датчиктер мен өңдеудегі жетістіктер ASV-ді жоғары дамыған модельдерден бакалавриат деңгейіне дейін таратты.