Кіріспе
Австралиядағы микроұлт, 1970–2020 жылдар
Хатт өзені княздігі, көбінесе бұрынғы атауымен – Хатт өзені провинциясы деп аталады, Австралиядағы мойындалмаған микроұлт. Ол 1970 жылдың 21 сәуірінде фермер Леонард Кэсли өзінің шаруашылығын тәуелсіз мемлекет деп жариялағанда құрылды, оны "Хатт өзені провинциясы" деп атады. Ол Австралиядан бөлініп шыққанын мәлімдеді, бұл бидай өндірісінің квоталарына байланысты билікпен болған дау кезінде орын алды. Бірнеше жылдан кейін Кэсли өзін "Принц Леонард" деп атай бастады және отбасы мүшелеріне патшалық титулдар берді, бірақ ол 2006 жылға дейін ресми атауына "княздық" сөзін қоспады. 2017 жылы Кэслидің билікке деген талабын оның ұлы Грэм қабылдады, ол 2020 жылдың 3 тамызында тәуелсіздікке деген талабынан бас тартты. Талап етілген аумақ Перттен солтүстікке қарай 517 км (354 миль) жерде, Батыс Австралия штатындағы Нортгемптон қаласының жанында орналасқан. Оның ауданы зор, көптеген мойындалған елдерден үлкен. Австралия үкіметі де, ешбір басқа ұлттық үкімет те оны ел ретінде мойындаған жоқ, ал Австралияның Жоғарғы соты мен Батыс Австралияның Жоғарғы соты Австралия заңдарына бағынбайды деген үміттерді қабылдамады. "Княздық" 2020 жылдың 31 қаңтарынан кейін туристерге жабылатынын хабарлағанша, аймақтық туристік орталық болып келді. Ол өз валютасын, маркаларын және паспорттарын шығарды (оларды Австралия үкіметі де, ешбір басқа үкімет те мойындамайды).
Тарих
Леонард Кесли (28 тамыз 1925 – 13 ақпан 2019) 1970 жылы Кесли отбасының Батыс Австралия үкіметімен бидай өндіру квоталарына байланысты туындаған дауға жауап ретінде княздықты тәуелсіз провинция деп жариялады. Бастапқыда Хатт өзеніндегі фермалары бар бес отбасы квотаға қарсы күресу үшін бірігіп, Касли Батыс Австралияның губернаторы сэр Дуглас Кендрюге наразылық білдірді. Губернатор көмек көрсетпеді. Осы кезде Касли генерал-губернатор кеңсесімен хат алмасу барысында бір рет оған "Хатт өзені провинциясының әкімшісі" деп қателікпен жол бергенін мәлімдеді. Касли бұл княздықтың заңды түрде мойындалуы болып табылады деп санды. Касли квотаны бұза отырып, бидайын сатуын жалғастырды. Касли Австралия заңдарына сәйкес федералды үкіметтің оның егемендік жариялауына жауап беруге екі жыл уақыты бар деп сенді. Каслинің айтуынша, жауап бермеу провинцияға 1972 жылдың 21 сәуірінде "де-факто автономия" берді, бірақ Батыс Австралия үкіметі бұл бөлінуді даулай алады. 1977 жылдың 15 ақпанында Каслидің егемендік туралы талаптарына қарамастан, ол Австралия салық кеңсесіне (ATO) қажетті құжаттарды ұсынбағаны үшін сотталды. 1977 жылдың 2 желтоқсанында Касли Австралияға "соғыс жариялады", бірақ бірнеше күннен кейін жаулық әрекеттерді тоқтату туралы билік органдарына хабарлады. 1978 жылы Касли Батыс Австралияның Жоғарғы сотына рұқсатсыз өзінің мүлігінде дүкен ашқаны үшін алған сот үкіміне шағымданды. Оның шағымы жазаны жеңілдетуден басқа, қабылданбады. 1970 және 1984 жылдары Касли жеке тұлғалардың өзіне қарсы азаматтық іс-әрекеттерін сәтсіз қорғады – бірінші жағдайда жер мәмілесіне байланысты оған тыйым салынды; екінші жағдайда ол өзі және оның жетістіктері туралы "Адам" деп аталатын кітаптың көшірмелерін басып шығаруға келісім жасаған баспа компаниясына берешегін төлеуге міндеттелді. Касли бұл істерде Австралия соттарының құзырына бағынбайтынын мәлімдемеді. Княздық бірнеше марка мен монета шығарды. 2006 жылдың қыркүйегінде ханзада провинцияның атын "Хатт өзенінің княздығы" деп өзгертуге шешім қабылдады. 2017 жылдың қаңтарында Касли 45 жыл билік еткеннен кейін, орнынан кететінін және оның орнын кенже ұлы Грейм алмастыратынын хабарлады. Мұрагерді Касли ұсынды және тәж комитеті бекітті, оның бірнеше ұл-қыздары болғанмен. Көптеген адамдар оның үлкен ұлы Ианның мұрагері болады деп күткен. 2017 жылдың маусым айында Батыс Австралияның Жоғарғы соты Каслиге 2,7 миллион доллар төлемеген салықты төлеуге бұйырды. 2019 жылдың ақпанында Касли қайтыс болды, оның ұлы Грейм Касли "Принц Грейм" ретінде таққа отырып, Австралия салық қызметіне 2,5 миллион доллар қарызын мұра етті. 2019 жылдың желтоқсанында ауыл шаруашылығынан түсетін кірістің төмендеуіне және туристер санының азаюына байланысты Княздық 2020 жылдың 31 қаңтарынан бастап шекараларын жабатынын хабарлау үшін баспасөз хабарламасын шығарды. Княздық енді келушілерді қабылдамайды, кіру және шығу визаларын беруді тоқтатады және үзіліс кезінде көптеген мемлекеттік қызметтер мен кеңселерді тоқтатады. Хабарламада мынадай мәлімдеме бар: "Мен ауыр жүрекпен және менің кабинетіммен және ADC-мен көп ойланып, кеңескеннен кейін, Хатт-Ривер княздығының үкіметі үзіліс жасауға дайын екенін барлық адамдарға хабарлауға тиіспін. Біздің шекараларымыз барлық адамдарға (соның ішінде туристерге) жабылады және барлық мемлекеттік сыртқы қызметтер 2020 жылдың 31 қаңтарында, жұма күні жұмыс уақыты аяқталғаннан кейін, келесі хабарламаға дейін тоқтатылады". 2020 жылдың 3 тамызында Княздық ресми түрде таратылды, Австралия салық кеңсесімен туындаған даулар кезінде Княздық 50 жылдық тарихында миллиондаған төленбеген салықтарды төлеуді талап етуі, сондай-ақ COVID-19 пандемиясының тудырған қаржылық салдары себеп болды. Салық дауын шешу үшін Княздыққа тиесілі жер сатылды.
In February 2019, Casley died, leaving his son, Graeme Casley to succeed to the throne as "Prince Graeme" and inherit his $2.5 million debt to the Australian Tax Office. In December 2019, citing declining revenue from agriculture as well as a drop in tourist numbers, the Principality issued a media release to announce that it would be closing its borders with effect from 31 January 2020. The Principality would no longer accept visitors, would cease to issue entry and exit visas, and would stand down most government services and offices for the duration of the hiatus. The announcement included the following statement: "It is with a heavy heart and after much thought and consultation with my Cabinet and ADC that I have to inform all that the Government of the Principality of Hutt River is about to go on hiatus. Our borders will be closed to all (including tourists) and all government external services will cease at close of business Friday 31 January 2020 until further notice." On 3 August 2020, the Principality was formally dissolved, amidst disputes with the Australian Taxation Office demanding the Principality pay millions in unpaid taxes across its 50 year history as well as the financial impact caused by the COVID 19 pandemic. The Principality's owned land was sold off to settle the tax dispute.
Статистика
Князьдік Перт қаласының солтүстігінде, Хатт өзені бойында орналасқан. Оның ауданы шамамен болды. Экспортқа жабайы гүлдер, маркалар мен монеталар, сондай-ақ шетелге экспортталатын ауыл шаруашылығы өнімдері кірді. Туризм экономика үшін маңызды рөл атқарды, әр жылы князьдікке 40 000 турист, көбінесе шетелден келді. Князьдікте бар болғаны 23 тұрғын болса да, оның бүкіл әлем бойынша 14 000 азаматы бар екені мәлімделді. 2004 жылғы 2 қыркүйектен бастап Хатт-Ривер провинциясы/Князьдігі компанияларды тіркеуді қабылдады. Кем дегенде бір компания дәстүрлі оффшорлық юрисдикцияларда (Британдық Виргин аралдары, Кайман аралдары және т.б.) заңды тұлғаларды тіркеу тәжірибесіне ие және PHR компанияларын тіркелген агент ретінде әрекет етуге уәкілдік алды. 2005 жылғы 29 наурызда Хатт-Ривер провинциясының халықаралық бизнес компаниясы компаниялардың траст қорларын тіркеуді қабылдайтынын жариялады, содан бері тіркелген қаржы агенттері арқылы олар бүкіл әлемде насихатталды. 2012 жылғы сәуірде Австралия салық басқармасы Хатт-Ривер тіркеулерінің "салықтан қашу немесе салықтан жалтарну схемасының бөлігі ретінде сатылуы мүмкін" екеніне қатысты алаңдаушылық білдіріп, потенциалды сатып алушыларды бұл тіркеулердің заңдық негізі жоқ екені және "заңсыз болуы мүмкін" екені туралы ескертті. 1997 жылы заңнама комитеті Касли мен оның кабинетіне конституция жобасын ұсынды. Ол және кабинет бұл жобаны ресми түрде қабылдамаса да, қарастырылып жатқан кезде кез келген конституцияның күшіне енеді, бірақ құқықтар туралы заңға қайшы келетін ешқандай баптарды қоспағанда, деген жарлық қабылданды. Сондықтан, ұсыныс негізінен уақытша конституцияға айналды. Касли Ширли (құрметті аты Батлер)мен 2013 жылғы 7 шілдеде қайтыс болғанша үйленген еді, содан кейін князьдік қайғылы кезеңге еніп, қызметтерінің бір бөлігін жапты. Ол "Хатттың принцессасы Ширли, Шарон гүлінің ханымы" атағымен танылды және әр жыл сайын князьдікке келген ардагерлер мен дипломатиялық өкілдерге қонақ бөлді.
Ақшалай валюта
Княздықтың валютасы Хатт өзені доллары болды, ол 100 центке бөлінді. Хатт өзені доллары Австралия долларымен бір тең қатынаста бекітілді. Княздықтың барлық ресми монеталары Канаданың Ломбардо монетаханасы және Жаңа Квинсленд монетаханасы тарапынан соғылды.
Бірінші серия: 1976-1978
1976 жылдан 1978 жылға дейін 5 цент, 10 цент, 20 цент және 50 цент номиналындағы төрт түрлі монета шығарылды, бірақ 1978 жылғы шығарылым тек сынама монета болды. Сонымен қатар, күміс 30 долларлық және алтын 100 долларлық монеталар да соғылды, олар тек сынама ретінде ғана жасалды.