Quibble (plot device)

Кіріспе

Келісімнің нақты шарттарына сүйену Фикция тұрғысынан алғанда, қиялдағы сөз - бұл жоспарлы құрылғы, ол келісімнің нақты сөздік шарттарын орындау үшін пайдаланылады. Әдетте, қобалжыулар заңдық келісімдерде және қиял-ғажайыптарда сиқырлы түрде орындалады (мысалы, пайғамбарлықтар).

Мысалдар

Уильям Шекспир "Венеция саудагерінде" бір қимылды қолданған. Портия Антонионы сот алдында келісім бойынша бір фунт ет, бірақ қан талап етілетінін және сондықтан Шайлок қан төкпеген жағдайда ғана алады, бұл физикалық тұрғыдан мүмкін емес екенін атап өткен. Ол сондай-ақ Макбетте оны қолданады, онда Макбетті Макдафф өлтіреді, бірақ Үш сиқыршы оны "әйелден туылған ешкім" жеңе алмайды деп пайғамбарлық еткеніне қарамастан, өйткені соңғы кейіпкер кесареттік қию арқылы дүниеге келді. Екінші пайғамбарлықта Макбетке Ұлы Бирнам орманы Дунсинан төбесіне келгенше қорқатын ештеңесі жоқ деп айтылады. Ол орман қозғала алмайтынын білгендіктен, өзін қауіпсіз сезінеді, бірақ ағылшын армиясы Бирнам ормағынан кесілген бұтақтармен қорғалғанда, Дунсинандағы бекінісіне қарай алға жылжиды. Ескі Келісімде де заңдық пікірталастардың мысалдары бар. Жаратылыс 18-тауда Ыбырайым Құдайға көптеген әділ адамдарды Содомдағы күнәкарлармен бірге өлтірудің дұрыс еместігін мойындатады, содан кейін ол бір әділ адам үшін қаланы аяу үшін жұмыс істейді. Ібіліспен жасалған келісімде, әдетте, иблис өзіне берген нәрсеге қарсы шығатын шарттар болады, және де, әдетте, келісім жасаушы келісімнен құтылу үшін қарсылық табады. Крез Пифия патшасынан кеңес сұрағанда, Ұлы Кирмен соғысқа шығу оның үлкен империясын құртатынын айтты. Крез Персия империясының жойылатынын және оның жеңімпаз болатынын айтты. Ол жеңіске жететініне сенімді болғандықтан парсыларға шабуыл жасады. Алайда ақыр соңында парсылықтар жеңіске жетті, ал империяны Кир емес, Крез құртты. "Жалғалардың иесі" кітабында Глорфинделдің пайғамбарлығы былай дейді: "Ангмар патшасы адамның қолымен құламайды". Еовин әйел Пеленнор даласындағы шайқаста Сиқыр патшаны өлтіреді. Оған Эовинді Нуменорлы семсермен (ұзақ уақыттан бері қайтыс болған адам жасаған) пышақпен салған, өйткені мұндай семсерлер Сақиналық жындыларға зиян келтіреді. Терри Пратчеттің "Көшіп бара жатқан суреттер" кітабында кітапты ашқан кез келген адамға қорқынышты тағдыр әкеледі, бірақ кітапханашыны жай ғана ренжітеді, ол шын мәнінде орангутан.

William Shakespeare used a quibble in The Merchant of Venice. Portia saves Antonio in a court of law by pointing out that the agreement called for a pound of flesh, but no blood, and therefore Shylock can collect only if he sheds no blood, which is not physically possible. He also uses one in Macbeth where Macbeth is killed by Macduff, despite it being prophesied by the Three Witches that "none of woman born" shall vanquish him, as the latter character was born by Caesarean section. In a second prophecy, Macbeth is told that he has nothing to fear until Great Birnam Wood comes to Dunsinane Hill. He feels safe since he knows that forests cannot move, but is overcome when the English army, shielded with boughs cut from Birnam Wood, advances on his stronghold at Dunsinane. The old testament likewise contains examples of legalistic quibbles. In Genesis 18, Abraham gets God to acknowledge that killing many righteous people alongside the sinners in Sodom would be wrong, and then works his way down to sparing the city for the sake of a single righteous one. A pact with the Devil commonly contains clauses that allow the devil to quibble over what he grants, and equally commonly, the maker of the pact finds a quibble to escape the bargain. When Croesus consulted the Pythia, he was told that going to war with Cyrus the Great would destroy a great empire. Croesus assumed that the seer meant that the Persian Empire would be destroyed and Croesus would triumph. He proceeded to attack the Persians, believing victory was assured. In the end, however, the Persians were victorious, and the empire destroyed was not Cyrus's but Croesus's. In The Lord of the Rings, the prophecy of Elf Glorfindel states, "not by the hand of man will the Witch king of Angmar fall." The Witch king is slain by Éowyn, a woman, during the battle of the Pelennor Fields. She is aided by Merry, a male hobbit who distracted Éowyn by stabbing him with a Númenorean blade (created by a long deceased man), as the Ringwraiths are harmed by such swords. In Terry Pratchett's Moving Pictures, a book is said to inflict terrible fates on any man opening it, but causes only mild annoyance to the Librarian, who is in fact an orangutan.