Кіріспе

1999 жылғы Крис Смиттің режиссерлік жұмысы, Марк Борхартқа арналған деректі фильм. «Американдық фильм» – 1999 жылғы американдық деректі фильм, режиссері Крис Смит, продюсерлері Крис Смит пен Сара Прайс, монтаждаушылары Жун Диаз және Барри Полтерман. «Американдық фильм» көбінесе жағымды пікірлер алды және 1999 жылғы Санденс кинофестивалінде деректі фильмдер арасындағы жюридің бас жүлдесін жеңіп алды. Одан бері ол культты фильм деп есептеледі.

Өмірбаян

1995 жылдың қыркүйегі мен 1997 жылдың тамызы аралығында түсірілген "Американ фильм" документалды фильмі, Висконсин штатында тұратын режиссер Марк Борчардттың тәуелсіз, қысқа қорқыныш фильмі "Ковен" фильмінің түсірілу процесін көрсетеді. Борчардттың "Норт-Уэстерн" көркем фильмін түсіру үшін капитал жинау мақсатында жасалған "Ковен" көптеген қиындықтарға тап болады, оның ішінде нашар қаржыландыру, жоспарлаудың жетіспеуі, Борчардттың алкоголизмнің күшеюі және өндірістік команда ретінде шақырған достары мен туыстарының тиімсіздігі. Документалды фильм Борчардттың сценарийден экранға дейінгі кино түсіру процесін баяндайды және Борчардттың екі жобасынан алынған кадрлармен толықтырылған.

Қысқаша мазмұны

1996 жылы Висконсин штатының Меномоне Фолс қаласында Марк Борчард кинорежиссер болу арманымен өмір сүреді. Бірақ қазір ол күнкөрісі үшін газет тасиды, үлкен қарызы бар, әлі ата-анасымен бірге тұрады, алкоголизмге бейім, ал бұрынғы қатыны үш баласымен штаттан кетуге дайындалып жатыр. Ол өзінің көптеген кемшіліктерін мойындайды, бірақ өмірінде жақсы өзгерістер жасауға үміттенеді. Әуесқой режиссерлік жолын бастау үшін Марк ұзақ жылдар бойы жоспарлап келген "Солтүстік-Батыс" атты толық метражды фильмнің өндірісін қайта жасайды. Бастапқыда бұл жоба Маркпен бірге радиоспекльдер қойған әуесқой актерлер тобының қызығушылығын тудырды, бірақ төртінші жиналыста ешкім келмеді. Сондықтан Марк "Солтүстік-Батыс" фильмін өндіріс алдындағы кезеңнен асыру үшін жеткілікті қаражаты жоқ екенін мойындауға мәжбүр болды. "Солтүстік-Батыс" фильмін түсіру үшін қажетті назар мен қаржыны тарту мақсатымен Марк 1994 жылы 16 мм пленкаға түсіріп бастаған, бірақ кейін тастап кеткен "Coven" атты қысқа көркем фильмін аяқтауға бел буады. Ол ағасы Биллден қаржы алады. Билл – 82 жастағы зейнеткер, ақылды, бірақ есте сақтауы нашарлап бара жатыр. Ол банк шотында 280 000 доллары болса да, қираған трейлерде тұрады. Билл "Coven" фильміне инвестиция салуға келіседі, мақсаты – фильмнің үш мың VHS көшірмесін сату арқылы "Солтүстік-Батыс" фильмін қаржыландыруға жеткілікті капитал жинау. Марк "Coven" фильмінің өндірісін қайта бастайды, бірақ көптеген қиындықтарға тап болады. Ол кино өнеріне жақсы біледі және еңбекқор, бірақ жоспарлауда нашар, режиссер ретінде сөйлеуге ұялады. Сонымен қатар, ол өндіріс тобын достары мен көршілерінен құрайды, олардың көпшілігі оған тапсырған жұмысты дұрыс орындай алмайды. Оның ең жақсы досы, гитарист Майк Шэнкке ерекше назар аударылады. Майк – алкоголизм мен есірткіге тәуелділіктен арылып, жақсы өмір сүруге тырысатын, бірақ әсері төмен адам. Ол команданың ең сенімді мүшесі және деректі фильмнің саундтрегіне музыка жазған. Жастық шағында Марк пен Майк арақ ішіп, бір-бірімен жақын танысқан. Бірақ Майк енді ішімдік ішпейді және Анонимді алкоголиктер клубына қатысады. Алайда ол құмар ойынға берілді, бензин стансасынан лотерея билеттерін сатып алады, кейде онымен бірге Анонимді алкоголиктер клубының өкілі де болады. Олар екеуі құмар ойынға түскендер клубына барады. Майк лотереяда кейде жеңіп, кейде жеңіледі, бірақ есірткі мен алкогольден әрқашан жеңілесіз дейді. "Coven" фильмі бойынша жұмыс істеген кезде Марк отбасының күмәндануымен және өзінің өсіп келе жатқан алкоголизмімен күреседі, бірақ ақыры түсірілімді аяқтайды. Алғыс айту күні кешкі асында және кейіннен Super Bowl XXXI-ді көруге арналған отбасылық кеште ол мас болып, бір кезде қуанып, бір кезде ренжіп, бір кезде көңілсіз болады. Бір сәтте ол 1990 жылы "Солтүстік-Батыс" үшін түсірген кадрларды көріп, өзінің сәтсіздігі туралы ойланады. Ұзақ пост-өндіріс процесінен кейін, Марк және кейде Майк пен Марктың балалары Висконсин университетінің монтаждау бөлмесінде ұйықтайды. 1997 жылдың жазында Марк Милуокидегі жергілікті кинотеатрдың премьерасында "Coven" фильмін аяқтайды. Корытынды көрсетілімге билеттер сатылып түгелді, Марктың туыстары мен достары жоба аяқталғанына қуанышты. Соңғы сахнада Марк ағасы Биллге барады және болашақтағы атақ-даңқ, байлық және американдық арманды жүзеге асыру мүмкіндігі туралы әңгімелейді. Биллдің жауабы түсініксіз, жұмбақ және поэзиялық, бірақ ол Маркқа рухани мәселелерге назар аударуға және басқалардың өміріне қуаныш сыйлауға кеңес беретіндей көрінеді. Фильмнің соңында Билл 1997 жылдың 13 қыркүйегінде қайтыс болғаны және Маркқа "Солтүстік-Батыс" фильмін аяқтау үшін 50 000 доллар мұраға қалдырғаны айтылады.

Қабылдау және мұра

Rotten Tomatoes сайтында фильмге қатысты 49 пікірдің 94%-ы мақұлдық білдірген, орташа салмағы 8.28/10; сайттың пікірі былай делінген: "Фильмді жақсы көретіндер мен армандарына сенетіндер үшін міндетті түрде көруге тұрарлық, American Movie – шығармашылық құмарлыққа арналған жылы, қызықты және тартымды мақтау". The New York Times газетінен Джанет Маслин фильм Борхарттың құмарлығын "көрнекті және ойын қоздыратын, тіпті күлкілі" етіп көрсетеді деп жазды, сондай-ақ "Тәуелсіз киноның рухы қайдан пайда болғанын білгісі келгендер үшін одан артық іздеудің қажеті жоқ" деді. Роджер Эберт фильмге барынша мүмкін болған төрт жұлдыздың төртеуін берді, оны "өте күлкілі, кейде өте қайғылы деректі фильм" деп сипаттады. IndieWire сайтынан Эми Гудман фильмді "әлемдегі кино жасаушыларға шабыт" деп атады, ал Los Angeles Times газетінің Кевин Томас бұл фильм "күлкіге толы болатыны сөзсіз" деп жазды.

Марапаттар

Фильм 1999 жылы Санденс кинофестивалінде деректі фильмдер бойынша бас жюри жүлдесін жеңіп алды. 2004 жылы "Нью-Йорк Таймс" газеті оны "Барлық уақыттағы ең ұлы 1000 фильмнің" қатарында көрсетсе, Халықаралық деректі фильмдер қауымдастығы оны барлық кездегі ең үздік 20 деректі фильмнің бірі деп таныды.

Үй медиасы

Фильм 2001 жылдың 16 қаңтарында VHS форматында шықты. Ол 2000 жылдың 23 мамырында Sony Pictures Home Entertainment компаниясы арқылы DVD форматында "Арнайы басылым" ретінде жарық көрді, оған Крис Смит, Сара Прайс, Марк Борчардт және Майк Шэнктің түсіндірмелері, сондай-ақ "Coven" қысқаметражды фильмі мен 22 жойылған кадрлар кіреді.