Кіріспе

Люксембургтік саяси партия Оңшылдар партиясы (, , Rechtspartei), қысқартылуы PD, 1914 және 1944 жылдар аралығында Люксембургтегі саяси партия болды. Ол Люксембургті он бес жылдан бері басқарып келе жатқан Христиандық әлеуметтік халық партиясының (CSV) тікелей алдыңғысы болды.

Шығу тегі

Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын Люксембургтегі саясат атақтылар мен санақ сайлау құқығы дәуірінде болды: қоғамдық саяси өмір шағын азшылыққа шектелген. "Партия" ұғымы қазіргі мағынада болған жоқ; бұл сөз саяси ойлау мектептеріне, ойластырылған адамдардың еркін топтарына, кейде сайлау алдында ұйымдастырылған комитеттерге қатысты. Сонымен, Кафедралық палатада осы үрдіске жүгінген топ болса да, қатаң мағынада католик партиясы болған жоқ. Бұл оппозициялық топтың мүшелері 1912 жылы 17 депутат (52-ден) болды, олар негізінен ауылдық кантоннан келді. Құрылтайға Эмиль Ройтер, Эмиль Прум, Мг. Шилц, Альберт Филипп, Пьер Дупон, Жозеф Бех және Мг. Жан Оригер. 1914 жылы партияның құрылуы Депутаттар палатасындағы басқа идеологиялық одақтардың ресмиленуімен байланысты болды. Социал-демократиялық партия 1902 жылы құрылды, ал басым Либералды лига 1904 жылы құрылды. Партияның негізі де Kulturkampf атмосферасына қатысты. 1918 жылы жалпы сайлау құқығы енгізілгеннен кейін, партияның басымдыққа ие болуы күшейтілді. Оңшылдар партиясының басшысы Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан бастап Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін, 1920 жылдардың ортасында он төрт айлық кезеңді қоспағанда, премьер-министр болып қызмет етті. Оңшылдар партиясынан шыққан үш премьер-министр - Эмиль Ройтер (1918-1925), Жозеф Бех (1926-1937) және Пьер Дупон (1937-1944) болды; соңғы екеуі CSV басшылары ретінде премьер-министр болып қызмет етті. Сонымен қатар, 1921-1925 жылдардағы ПД кабинеті Люксембург тарихында бір партияның саясаткерлерін қамтыған жалғыз кабинет болды. Тарихшы Гилберт Трауш партияның ішінде екі ағымды бөліп көрсетті: бір жағынан, фермерлердің мүдделерін және дәстүрлі құндылықтарды қорғаған, ал өнеркәсіп әлеміне қарсы немесе жауыз болған аграрлық консерваторлар. Ауылдықтардың да осы бір ерекшелігі бар еді: олар жалпыға бірдей сайлау құқығына қарсы болды. Екінші жағынан, бірінші топқа қарағанда, әдетте, сәл жас, христиандық әлеуметтік идеялардан және әлеуметтік реформалар қажет екендігіне сенуден шабыт алған жаңашылдар болды; бұл екінші топ жалпыға бірдей сайлау құқығына жағымды болды. Эмил Прум мен Филипп Бех осы топтардың біріншісіне тиесілі, ал Эмиль Ройтер мен Пьер Дупонг соңғысына қатысты. Католик шіркеуі мен партия арасындағы тығыз қарым-қатынасты партияда Люксембургтің Wort директоры және депутаттар палатасындағы партияның басшысы Жан Оригер діни қызметкерінің және Люксембургтің Wort жазушысы Жан Батист Эштің болуы көрсетті.

Сайлау нәтижелері

+ Депутаттар палатасы Сайлау Орындықтары Дауыс беру пайызы 1915 1918 43.40% 1919 56.25% 1922 52.08% 1925 46.81% 1928 44.23% 1931 48.15% 1934 46.30% 1937 45.45%

Анықтамалар және қосымша оқу

Блау, Люсьен (2000 жылдың қазаны). "Правая партия және Христиандық әлеуметтік партия: сәттілік жолы". (француз тілінде). Форум, Жоқ. 203, 25-30-б. қараңыз