Кіріспе
Исламдағы ерікті рәсімдік дұға Сүнне дұғасы (صلاة السنة) - бұл барлық мұсылмандар үшін міндетті бес күнделікті салахқа қосымша орындалуы мүмкін ерікті немесе қосымша салах (әдет-ғұрыптық дұға). Сүнна намазының әр түрлі ерекшеліктері бар: кейбіреулері күн сайынғы бес міндетті намазмен бірге орындалады, кейбіреулері белгілі бір уақытта (мысалы, түнгі уақытта) немесе белгілі бір жағдайларда (мысалы, құрғақшылық кезінде) ғана орындалады; кейбіреулерінің өз аты бар (мысалы, Тахаджуд), ал кейбіреулері оларды қалай орындау арқылы анықталады (мысалы, "4 (рақат) Зухрдан бұрын және 2 кейін"). Сүннеті намаздың ұзындығы да әр түрлі. Бес күндік салауат ваджаб / фарз (міндетті), сүннет намазы (және басқа да сүннет іс-әрекеттері) мустахаб (күтеледі) оларды орындағандар ақыретте сыйлық алады, бірақ оларды елемейтіндер жазаланбайды (Алаһу мастахан). Сунна (негізгі ағымындағы ислам) - Мұхаммедтің үлгісіне еліктейтін дәстүрлі әдет-ғұрыптар мен тәжірибелер. Мұсылман дәстүрінің сүннетіне сәйкес, бұл дұғалардың барлығын Мұхаммед (алғашқыда) орындаған (күнделікті бес міндетті дұғадан басқа).
A Sunnah prayer (صلاة السنة) is an optional or supererogatory salah (ritual prayer) that can be performed in addition to the five daily salah, which are compulsory for all Muslims. Sunnah prayer have different characteristics: some are done at the same time as the five daily compulsory prayers, some are done only at certain times (e. g. late at night), or only for specific occasions (e. g. during a drought); some have their own name (e. g. Tahajjud) and some are identified by how they are performed (e. g. "4 (rakat) before Zuhr and 2 after"). The length of Sunnah prayer also varies. While the five daily salah are wajib/fard (obligatory), Sunnah prayer (and other sunnah deeds) are Mustahabb (encouraged) – those who perform them will earn a reward in the afterlife, but those who neglect them will not be punished (Allahu masta’an). Sunnah (in mainstream Islam), means the traditional customs and practices that (are believed to) follow the example of Muhammad. According to the Sunnah of Muslim tradition, all of these prayers were originally performed by Muhammad (in addition to the five daily obligatory prayers).
Таххаджуд
Таххаджұд намазы түнде оқылады. Оны түннің бір бөлігінде ұйықтағаннан кейін оқыған жөн. Ғалымдардың ұйқыға міндетті түрде түсу керек пе, жоқ па дегенге қатысты әр түрлі пікірлері бар. Сауд Арабиясында Рамазан айында ораза ұстаған адамдар Тарауих намазын бас мешітте үйге барып, ұйықтап, таңертең таңертең Тахаджуд намазын оқу үшін оянады. Басқалары үйлеріне қайту алдында мешітте қалып, осы ерікті дұғаларды орындайды. Таххаджұд намазының уақыты Ишағ намазы мен Фажр намазының арасына келеді. Сондай-ақ, намазды түннің соңғы үштен бірінде оқу ұсынылады. Мұсылмандар бұл дұғаны кейін оқығандарға сыйлық көбірек болады деп сенеді. (Адамның) ерте тұрып, таң атқанша (Аллаға) сиынуы қиын. Мұсылманның әрбір намазы бірнеше амалдармен және кем дегенде бір ракатпен жасалады. Тахаджуд намазының ең аз бір ракаты, ең көп саны 11 ракатты құрайды. Кейбіреулер 13 дейді, бірақ 13 санынан артық болса, бұл бида (жаңашылдық) болып табылады, өйткені хадис жоқ; бұл сахих (күшті) Алланың Елшісі (Алланың оған игілігі мен сәлемі болсын) Мұхаммедтің он үш ракаттан артық екенін көрсетеді. Алла Елшісінің (Алланың оған игілігі мен сәлемі болсын) былай дегені туралы айтылған: "Түнгі намазды ұстаныңдар, өйткені ол сендерден бұрынғы әділдердің әдеті, және Раббыңа жақындаудың құралы, ол күнәлардың құнын өтейтін және әділетсіздіктерден қорғайтын". (Мұхаммед Ғ.С.) Абдулла ибн Амр ибн әл-Ас (Алла оған разы болсын) Аллаһтың Елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) оған: "О, Абдулла, мынау-мынау сияқты болма, ол түнде намаз оқыды, содан кейін түнгі намазды тастады", - деді. Тағуджудты түннің соңғы үштен бірінде оқу керек, бірақ оны басқа уақытта оқу оны мүлдем орындамауға қарағанда жақсы.
It is reported about the Messenger of Allah (Allah bless him and give him peace) that he said: "Adhere to night prayer, for it is the habit of the righteous before you, and a means of drawing nearer to your Lord; it is an expiation for sins, and a deterrent from wrongdoing." [Tirmidhi & al Hakim]
Abdullah ibn Amr ibn al 'As (Allah be pleased with him) relates that the Messenger of Allah (Allah be pleased with him) said to him, "O Abdullah, do not be like so and so, he used to pray in the night then he abandoned night prayer." [Bukhari & Muslim]
It is recommended that tahajjud be prayed during the last third of the night, but performing it at any other time is better than not performing it at all.
Тараух
Тарауих (صلاة التراويح) - Рамазан айының түнгі намазы. Бұл намаз тек Рамазан айында ғана оқылады. Бұл жеке, топпен, үйде, мешітте немесе басқа қоғамдық орында орындалуы мүмкін. Әдетте мұсылмандар топта жиналып, тарауихты бір үлкен үйде, көбінесе үлкен отбасы мүшелерінің арасында орындайды. Басқалары жергілікті мешітте, кездесу залында, тіпті ашық жерде жиналады. Елге байланысты, тәравих намазын мешітте тек ерлер немесе ерлер мен әйелдердің араласқан (бір-бірінен физикалық жағынан бөлінген) болуы мүмкін. Тараух намазының рақаты жиырма. Мұхаммед мешітте намаз оқып жүрсе, ізбасарлары оны ерікті емес, міндетті деп ойлайды деп қорықты. Мұхаммедтен кейін тәравих намазын 20 рет оқыған. Адамдар оның 8-і намаз оқығанын Тахаджуд (салаха) туралы айтады . Меккедегі негізгі мешітте тәравих намазын оқитын адамдардың жалпы саны 34 миллионға жетуі мүмкін. Олар мешіттің барлық қабаттарын, жалпақ төбесін, ауланың сыртын, жақын маңдағы кейбір көшелерді (бұлар жабық) және кейде тіпті жақын маңдағы кейбір қонақ үйлердің вестибюльдеріндегі орынды да пайдаланады. Сондай-ақ, кез-келген мешіттегі имамның ораза айында күніне шамамен бір бөлім оқып, Құранның барлық мазмұнын оқуы әдеттегісі. Құранды толық оқуды хатам (толық оқу) деп атайды.
Истишка
Салат уль-истастасыка (صلاة الإستسقاء) - жаңбырды Алладан сұрау. Екі ракаттан тұрады. Ибн Қудаманың айтуынша: "Жаңбыр үшін дұға ету - Алланың Елшісі (с.ғ.с.) мен оның ізбасарларының іс-әрекетімен дәлелденген, дәлелденген сүннет". Имам әр уақытта екі рақат намаз оқиды, бірақ намаз оқыуға болмайтын кездер болмаса. Бірінші ракат кезінде имам әл-Фатихадан кейін әл-Ала сүресін оқыйды. Екінші ракат намазында ол әл-Фатихадан кейін әл-Гашия сүресін оқып, намаздан бұрын немесе кейін khutbah айтады. Ал (халық) құлшылық етіп бітіргеннен кейін, халық (яһудилер) қайырылғаннан кейін, (күнә жасағаннан кейін) қайырылғаннан кейін, (күнә жасағаннан кейін) қайырылғаннан кейін, халық (яһудилер) қайырылғаннан кейін, (күнә жасағаннан кейін) қайырылғаннан кейін, халық (яһудилер) қайырылғаннан кейін, олар (күнә жасағаннан кейін) қайырылады. Алғаш рет Мединада 6 хижрадағы Рамазан айында пайда болды. Мұхаммед пайғамбардың жаңбыр үшін дұға ету туралы айтқан бірнеше хадистері бар. Әш Шафии Салим ибн Абдулладан, оның әкесі Мұхаммедтің "ишка" деп айтқанын айтады: "О, Алла, бізге құтқарушы жаңбырды бер, өнімді, мол, жалпы, үздіксіз. Бізге жаңбырды жаудыр, бізді үмітсіз қалдырма!" - деп дұға етеді. Уа, Құдай, Сенің құлдарың, жер, мал-жануарларың және Сен жаратқандардың бәрі де азап шегіп, бас сауғалап дұға етеді. Біз тек Өзіңе ғана шағым айтамыз. Уа, Аллам, егіндіктерімізді өсіріп, иірімдерімізді толтыр. Бізге аспаннан аспанның береке-берекелерін беріп, жер бетінен бізге өсіретін өсімдіктер бер. Уа, Құдай, бізден қиыншылықты, ашаршылықты, баласыздықты алшақтат, бізден қиыншылықты алшақтат, өйткені қиыншылықты Сенен басқа ешкім де жоймайды. Сенің кешірімің шексіз, бізге мол жаңбыр жібер!" Әш Шафи былай деді: "Имамның осы (намаз) арқылы дұға етуін қалаймын". Осылайша ол екі қолын жоғары көтеріп, екі қолын аспанға қарай көтереді. Мұсылман жазбалары бойынша, Мұхаммед (с.ғ.с.) ишкада қолының артқы жағын көрсеткен. Хусф салахтың екі немесе төрт ракатасы жамағатпен (топпен) немесе жеке-жеке ұсынылады, жеке дұғалар артықшылыққа ие. Құсф салауат үшін не "Адхан" (намазға шақыру), не "Иқма" (намазға екінші шақыру) айтылмайды. Құранның Құсф салах кезінде оқылуы үнсіз немесе қатты орындалуы мүмкін. Мұхаммедтің заманында күн тұтылуы болды. Адамдар мұны дүниелік оқиғамен, яғни Мұхаммедтің ұлы Ибрахимнің өлімімен байланыстыруға асықты. Мұхаммед оларға осы мәселенің шындығын түсіндірді. Имам Муслим өзінің "Сахих" хадисінде Әйша (р.а.) былай деген: "Алла Елшісінің (с.ғ.с.) заманында күн тұтылуы болды. Ол (осылай) ұзақ уақыт намаз оқыды. Содан кейін ол (көктегі Әміршіге) сәжде етті және сәждесін ұзаққа созыды. Ол содан кейін иіліп, ұзақ иіліп, бірақ оның алғашқы иілу ұзақтығынан аз болды. Содан кейін ол (қауымнан) тұрып, (Алланың алдына) қайта оралды. Содан кейін ол (Аллаһқа) иіліп (сұрақтады). Ол содан кейін бас көтерді және содан кейін тұрды және оның ұзақ тұрып, бірақ ол бірінші тұрып қарағанда аз болды. Содан кейін ол (Аллаһқа) иіліп (сұрақтады) әрі ұзақ иіліп (сұрақтады), бірақ ол бірінші иілгеннен аз болды. Содан кейін ол (күннің сәулесінен) қайтты. Сонда ол халыққа (өзінің халалын) білдірді. Ол: "Күн мен ай - Аллаһтың екі белгісі. Екеуі де бір адамның өлгенімен, туғанымен көлеңкеленбейді. Сондықтан оларды көрген кезде Аллаһу та'аланы дәріптеп, дәріпте! (Мұхаммед Ғ.С.) Пайғамбардың (с.а.с.) ұрпақтарынан: "Бір-екі күнә жасаса, соны Алладан артық кім жек көрер?" - деп сұрады. Егер менің білетінімді білсеңдер, көп жылап, аз күлетін болар едіңдер. Құдай куә, мен оларға хабар бердім".
<blockquote>"O Allah, give us a saving rain, productive, plentiful, general, continuous. O Allah, give us rain and do not make us among the despondent. O Allah, (Your) slaves, land, animals, and (Your) creation all are suffering and seek protection. And we do not complain except to You. O Allah, let our crops grow, and let the udders be refilled. Give us from the blessings of the sky and grow for us from the blessings of the earth. O Allah, remove from us the hardship, starvation, and barrenness and remove the affliction from us as no one removes afflictions save Thee. O Allah, we seek Your forgiveness as You are the Forgiving, and send upon us plenteous rains." Ash Shaf'i said: "I prefer that the imam would supplicate with that (prayer)." It is preferred for the one who is making this supplication to raise his hands with the back of his hands toward the sky. Muslim records from Anas that Muhammad would point with the back of his hands during ishsqa. Two or four Rakat (Units) of Khusuf salah are offered in a Jama'ah (Group) or individually, with individual prayers preferred. Neither Adhan (Call for Prayers) nor Iqamah (Second Call for Prayers) is called for Khusuf salah. Recitation of the Quran during Khusuf salah can be done either silently or loudly. During the time of Muhammad, there was a solar eclipse. People hurried to link this to a worldly event, namely, the death of Muhammad's son, Ibrahim. Muhammad explained the truth of this matter to them. In his Sahih (authentic hadith), Imam Muslim reported that `A'ishah (rali) said:
There was a solar eclipse in the time of the Messenger of Allah. He stood up to pray and prolonged his standing very much. He then bowed and prolonged very much his bowing. He then raised his head and prolonged his standing much, but it was less than the (duration) of the first standing. He then bowed and prolonged bowing much, but it was less than the duration of his first bowing. He then prostrated and then stood up and prolonged the standing, but it was less than the first standing. He then bowed and prolonged his bowing, but it was less than the first bowing. He then lifted his head and then stood up and prolonged his standing, but it was less than the first standing. He then bowed and prolonged bowing and it was less than the first bowing. He then prostrated himself; then he turned about, and the sun had become bright, and he addressed the people. He praised Allah and lauded Him and said: "The sun and the moon are two signs of Allah; they are not eclipsed on account of anyone's death or on account of anyone's birth. So when you see them, glorify and supplicate Allah, observe the Prayer, give alms. O Ummah of Muhammad, none is more indignant than Allah when His servant or maid commits fornication. O people of Muhammad, by Allah, if you knew what I know, you would weep much and laugh little. O Allah, witness, I informed them."