Кіріспе
Эдгар Деганың "Конкорд орны" немесе "Конкорд орнын кесіп өтетін виконт Лепик және оның қыздары" - Эдгар Деганың 1875 жылғы майлы суреті. Онда Париждегі Конкорд алаңында сигара тартушы Людовик Наполеон Лепик, оның қыздары Эйлау мен Жанин, оның иті және сол жақтағы жалғыз адам суреттелген. Сол жақтағы адам драматург Людовик Халеви болуы мүмкін. Тас қабырғаның артында Тюйлери бақтарын көруге болады. Сурет Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін жоғалған деп саналды. 1994 жылы Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін, Мемлекеттік Эрмитаж мұражайының иелігінде 70 француз импрессионисттері мен импрессионисттерден кейінгі суреттер, соның ішінде Конкорда алаңы бар екені белгілі болды. 1995 жылы "Конкорда алаңы" онжылдықтарға созылған көрмеде алғаш рет "Асылған қазыналар" атты көрмеде көпшілік алдында көрінді.
Place de la Concorde or Viscount Lepic and his Daughters Crossing the Place de la Concorde is an 1875 oil painting by Edgar Degas. It depicts the cigar smoking Ludovic Napoléon Lepic, his daughters Eylau and Jeanine, his dog, and a solitary man on the left at Place de la Concorde in Paris. The man on the left may be the playwright Ludovic Halévy. The Tuileries Gardens can be seen in the background, behind a stone wall. The painting was widely considered to have been lost following World War II. In 1994, following the collapse of the Soviet Union, the State Hermitage Museum revealed that it was in possession of over 70 French Impressionist and Post Impressionist paintings, includingPlace de la Concorde, that had been looted from Germany by Soviet Forces. In 1995, Place de la Concorde was exhibited in public for the first time in decades at an exhibition titled Hidden Treasures Revealed.
Өмірбаян
Эдгар Деганың "Конкорд алаңы" картинасында Людовик Наполеон Лепик, оның екі қызы Эйлау мен Жанин және олардың иті Альбрехт Париждегі Конкорд алаңынан өтіп бара жатқан көрінеді. Суретте Лепик алаңнан алаңсыз жүріп бара жатқанда, қыздары қарама-қарсы бағытта жүріп жатыр. Ол сәнді киініп, қолына шатыр ұстап, аузында сигара ұстап жүреді. Осы барлық мәліметтер Лепикті фланеурдың архетипі ретінде бейнелейді. Оның пальтосындағы қызыл жапсырма оның Ардагерлік легиондағы дәрежесін көрсетеді. Людовик Лепик Эдгар Деганың жақын досы болды. Екеуі опера мен балет сияқты ортақ қызығушылықтары арқылы танысқан. Лепик Деганың он бір шығармасында кездеседі, бұл Деганың жақын отбасынан тыс кез-келген басқа тұлғадан көп. Суреттің сол жақ шетіндегі бойлы, жалғыз адам драматург Людовик Халеви ретінде анықталды, ол Дрейфус ісіне дейін Деганың жақын досы болды. Деганың өзі Мондови көшесіне, Конкорд алаңының бұрышынан тұрды. Сурет екі қыздың жеке тұлғаларын дәл түсіргенімен танымал. Суреттегі екі қыздың үлкені Эйлау кіші әпкесіне қарағанда сенімдірек тұр. Сол сияқты, 1876-77 жылдары түсірілген фотосуретте ол қолын жамбасына қойып, еркек баладай тұр. Эйлау 1807 жылы Людовик Лепиктің бабасы генерал Жозеф Луи Лепик соғысқан Эйлау шайқасынан кейін аталған. Суретте екі қыздың кішісі Жанин әкесімен бірге тұр. 1876-77 жылдардағы суретте ол үлкен әпкесіне қарағанда әлдеқайда дұрыс және әйелдей тұр. Суреттің артқы жағында, оң жақта, қабырғаның артында Тюйлери бақшасы орналасқан. Сол жақтағы фоннан көрінетін ғимарат - сол кездегі Француз теңіз министрлігі орналасқан Hôtel de la Marine. Сондай-ақ, фондында Джеймс Прадье мүсіндерін көрсететін Лилль мен Страсбург қалаларына арналған екі ескерткіш бар. Суреттің ортасында, артқы жағында Лилль қаласына арналған ескерткіш орналасқан. Оң жақта Лепиктің шапанынан мүлдем жасырылған, Страсбург қаласына арналған ескерткіш тұр. Дега картинаны жасаған кезде, Страсбург ескерткіші Франко-Пруссия соғысында Пруссияға қала жоғалғанын аза тұту үшін қара түсті. Эдгар Деганың шығармаларында Конкорд алаңындағы сияқты қала сыртының суреттері сирек кездеседі.
Құрамы
Өнер тарихшылары Эдгар Деганың Конкорд алаңында драматикалық кесулер мен үлкен көлемдегі теріс кеңістікті жиі атап өткен. Суретте Лепик пен оның екі қызы белінен кадрдан тыс жерде бейнеленген. Тағы бір сурет - таяқ ұстаған жалғыз адам, жартылай кесіндіден шығарылған. Суреттер мен ғимараттардың арасында бос көшеді бейнелейтін үлкен көлемдегі теріс кеңістік бар. Драмалық кесу, төмен қарай қараған перспектива және асимметриялық композиция жапондық Укийо э-баспаларынан әсер алған болуы мүмкін, олардың коллекционері Дега екені белгілі. Фрагменттен ішінара кесілген жалғыз адам ерекше биік екені байқалды. Деганың картинаға дайындаған дайындық жұмысында суретші тұрған жерде шам бағанасы бар. 1870 жылдан бері өте аз өзгерген Конкорд алаңының суреттегідей бір орыннан бақылау адамның орнында шам бағанасы бар екенін көрсетеді. Сурет салу кезінде оның форматы өзгертілген. Төменгі жиегімен 6 - 7 см қалам жапсырылған. Сонымен қатар, матаның төменгі жиегі де кесілген, бұл қолтаңбаны алып тастаған болуы мүмкін. Бұл өзгерістерді картина жақсы кептірілгеннен кейін Дега өзі жасаған, сурет Пауль Дюран Руэль галереясына жіберілмей тұрып жасалған болуы мүмкін.
Фотографияның әсері
Көптеген өнер тарихшылары негативті кеңістіктің көптігі, кесу және кескіндердің кездейсоқ бағыттағы бет-әлпеті фотосуретке әсер еткен деп санайды. Мысалы, өнер тарихшысы Аарон Шарф Place de la Concorde, сондай-ақ Деганың басқа суреттерін фотограф Ипполит Жувиннің Vues instantanées de Paris атты фотосуреттер сериясымен салыстырды. Жувиннің көптеген суреттерінде адам кейіпкерлері мен ат арбалары бейнеленген, олар Деганың суреттеріне ұқсас түрде, соның ішінде Конкорд алаңы. Сонымен қатар, Людовик Лепиктің иті Альбрехттің суреттегіге ұқсас күйдегі суреті бар. Дега суретті сілтеме ретінде қолданған болуы мүмкін.
Шығу тегі және көрме тарихы
Сурет тақырыбы болғанмен, Конкорд алаңы ешқашан Людовик Лепикке тиесілі болған жоқ және Эдгар Дега оны ол үшін суретке түсірмеген. Сурет Поль Дюран Руэльге сатылмайынша, оны ешқашан жеке көрмеге шығармаған Деганың қолында қалды. 1911 жылы неміс өнер жинаушысы Отто Герстенберг картинаны Дюран Руэльден 120 000 франкка сатып алды. Сурет, Герстенбергтің қалған коллекциясымен бірге, 1935 жылы қайтыс болғаннан кейін оның қызы Маргарет Шарфқа қалдырылды. 1943 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Герстенбергтің өнер коллекциясының көп бөлігі Берлиндегі Ұлттық галереяның бункерінде сақталған. Қалған бөлігі Виктория фирмасының басқа жерінде сақталған және әуе шабуылынан жойылған. Соғыстан кейін Герстенбергтің жинағындағы қалған суреттерді Кеңес Одағы тонаған. Place de la Concorde екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бес онжылдыққа жуық уақыт бойы жойылған деп есептелді. 1994 жылы Эрмитаж мұражайы соғыста Совет Одағы Германияның жеке коллекциясынан тонаған француз импрессионистері мен импрессионистерден кейінгі 70 суреттерге ие екенін жариялады. Эдгар Деганың Конкорд алаңымен бірге Эрмитаж мұражайы Пауль Сезанн, Оноре Домье, Анри де Тулуз Лотрек, Клод Моне, Камиль Писарро, Пьер Огюст Ренуар және Винсент ван Гог сияқты басқа суретшілердің суреттері бар екенін хабарлады. Суреттер мұражайдың екінші қабатындағы шағын қоймада сақталған, оларды музей қызметкерлерінің тек аз ғана бөлігі білетін. Эрмитаж мұражайының директоры Михаил Пиотровский картиналарды алғаш рет 1991 жылы ғана көрді. 1995 жылы Эрмитаж мұражайында 74 тоналған картиналар, соның ішінде Эдгар Деганың Конкорд алаңы бар "Жасырын қазыналар ашылды" атты көрме өтті. Бұл өнер туындыларының көбі бұрын-соңды көрмеге қойылмаған. 74 суреттің 73-і жеке коллекциялардан алынған. Клод Монедің бір ғана суреті музейдің қоғамдық жинағынан алынды. Олардың бесеуі, соның ішінде Place de la Concorde, Отто Герстенбергтің коллекциясынан алынды. "Жасқынға түскен жасырын қазыналар" көрмесі талан-таражға түскен көркем туындылар үшін даулы болып шықты. Кеңес Одағы құлағаннан кейін Эрмитаж мұражайы осы бұрын жасырылған өнер туындыларын көрсету арқылы әлемнің қалған бөлігімен ашық болуға тырысты. Бүгінгі күнге дейін Конкорд алаңы Эрмитаж мұражайының коллекциясында сақталған.