Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Реттеушілік әсерді талдау немесе реттеушілік әсерді бағалау (РҚА) - жаңа мемлекеттік регламент енгізілгенге дейін құрылған құжат. Көптеген елдерде ӨАЖ-лар жасалады, бірақ олардың ауқымы, мазмұны, рөлі және саясатты қабылдауға әсері әртүрлі.
A regulatory impact analysis or regulatory impact assessment (RIA) is a document created before a new government regulation is introduced. RIAs are produced in many countries, although their scope, content, role and influence on policy making vary.
Рөл
РИА-ның рөлі жаңа реттеудің қажетті мақсаттарға жетуі мүмкіндігін бағалау үшін жаңа реттеудің ықтимал әсерін егжей-тегжейлі және жүйелі бағалауды қамтамасыз ету болып табылады. РИА қажеттілігі реттелудің көпшілікке әсері бар екендігіне байланысты және оларды егжей-тегжейлі зерттеулер мен мүдделі тараптармен консультацияларсыз болжау қиынға соғады. Регуляциялау мәселесіне экономикалық көзқарас сонымен қатар реттеуші шығындар пайдадан асып кету қаупі жоғары екенін көрсетеді. Осы тұрғыдан алғанда, РИА-ның басты мақсаты - реттеудің әлеуметтік тұрғыдан әл-ауқатты арттыратынын, яғни пайдасы шығындардан асатынын қамтамасыз ету. РИА әдетте салыстырмалы жағдайда жүргізіледі, онда мақсатқа жетудің әртүрлі тәсілдері талданады және нәтижелер салыстырылады.
The role of an RIA is to provide a detailed and systematic appraisal of the potential impacts of a new regulation in order to assess whether the regulation is likely to achieve the desired objectives. The need for RIA arises from the fact that regulation commonly has numerous impacts and that these are often difficult to foresee without detailed study and consultation with affected parties. Economic approaches to the issue of regulation also emphasize the high risk that regulatory costs may exceed benefits. From this perspective, the central purpose of RIA is to ensure that regulation will be welfare enhancing from the societal viewpoint that is, that benefits will exceed costs. RIA is generally conducted in a comparative context, with different means of achieving the objective sought being analysed and the results compared.
Тарих және дамуы
Бірінші RIA-лар әдетте 1978 жылдан бастап АҚШ-тағы Картер әкімшілігінің талап еткен "инфляциялық әсерді бағалау" болып саналады. РИА талаптары Рейган әкімшілігі кезінде кеңейтілді, ал тиімділік-құжат-құжат талдауы қажетті әдістемелік тәсілге айналды. RIA талаптарын ерте қабылдаған тағы бір мемлекет Австралия болды (1985). 1990 жылдардың ортасына қарай шамамен 12 ЭЫДҰ елдері белгілі бір формадағы РИА талаптарын орындады, бірақ қажетті талдаудың ауқымы айтарлықтай өзгерді. 2000 жылға қарай 28 ЭЫДҰ елдерінің 20-сы РИА талаптарын енгізді. Қазіргі уақытта барлық ЭЫДҰ елдері RIA-ны қолданады. Сонымен қатар, Дүниежүзілік банк клиенттеріне RIA талаптарын қатты насихаттай бастады. Нәтижесінде, дамушы елдердің саны артып, қазір RIA талаптарын қабылдады. РИА талаптары уақыт өте келе оларды қабылдаған көптеген елдерде қолданылу аясы кеңейді. Керісінше, RIA-ны қабылдағаннан кейін оны пайдаланудан бас тартқан елдер аз. РИА-ны Премьер-Министр және Министрлер кабинетінің Департаментінің әсерді талдау кеңсесі жүргізеді. Австралия 1985 жылы министрлер кабинетінің шешімдеріне әсерін талдау талаптарын енгізген алғашқылардың бірі болды. RIS процесі үкіметтің маңызды шешімдерін қолдайтын жоғары сапалы дәлелді базаны қамтамасыз ету үшін жұмыс істейді. Австралияда RIS процесіне негізгі саяси мәселені жан-жақты талдау, кем дегенде үш тиімді шешімді ұсыну және әсерін талдау және мүдделі тараптармен кеңінен консультация жүргізу жатады. Саясат ұсыныстары жеке тұлғаларға, кәсіпорындарға және қоғамдық ұйымдарға қойылатын нормативтік жүктемені нақты өлшеу керек. Шешім жарияланғаннан кейін, Үкіметтің шешім қабылдауына қолдау көрсету үшін пайдаланылған әсерді талдау, сондай-ақ OIA-ның осы талдаудың сапасы мен жүргізілген процестерді бағалауы ашықтық мақсатында онлайн жарияланады.
The first RIAs are generally considered to be the "inflation impact assessments" required by the Carter Administration in the United States from 1978. The RIA requirement was broadened during the Reagan administration, with benefit–cost analysis becoming the required methodological approach. Another early adopter of a RIA requirement was Australia (1985). By the mid 1990s approximately 12 OECD countries had implemented RIA requirements of some form, although the scope of the required analysis varied considerably. By 2000, 20 of 28 OECD countries had implemented RIA requirements. Currently, virtually all OECD countries use RIA. RIA requirements had also begun to be strongly promoted to its client countries by the World Bank. As a result, an increasing number of developing countries have now adopted RIA requirements. RIA requirements have broadened in scope over time in many countries in which they have been adopted. Conversely, few if any countries have abandoned the use of RIA after having adopted it. The RIA framework is administered by the Office of Impact Analysis within the Department of the Prime Minister and Cabinet. Australia was one of the first adopters of RIA, with impact analysis requirements established for Cabinet decisions as early as 1985. The RIS process works to ensure that a high quality evidence base supports major decisions of the Government. In Australia, the RIS process involves extensive analysis of the underlying policy problem, the presentation and impact analysis of at least three viable solutions, and comprehensive stakeholder consultation. Policy proposals must also quantify the regulatory burden on individuals, businesses, and community organisations under the viable options. Following announcement of a decision, the impact analysis used to support Government decision making is published online, as is OIA's assessment of the quality of that analysis and the processes undertaken, for transparency purposes.
Канада
Канадада барлық жаңа федералдық ережелерде нормативтік әсерді талдау туралы мәлімдеме (RIAS) болуы керек. RIAS алты бөлімнен тұрады: сипаттама, балама, пайда мен шығындар, консультация, сәйкестік және орындау, байланыс.
In Canada, almost all new federal regulations are required to have a regulatory impact analysis statement (RIAS). A RIAS is made up of six parts: description, alternatives, benefits and costs, consultation, compliance and enforcement, and contact.
Еуропалық Одақ
Еуропалық комиссия 2002 жылы әсерді бағалау жүйесін енгізді, ол осыған дейін жүргізілген секторлық бағалауларды алмастырды. Еуропалық Комиссия көзқарасы бойынша, әсерді бағалау (ЖӨ) - саясатты қалыптастыруды құрылымдау мен қолдауды көздейтін процесс. Ол кездегі проблеманы және көзделіп отырған мақсаттарды анықтайды және бағалайды. Ол мақсатқа жетудің негізгі мүмкіндіктерін анықтап, олардың экономикалық, экологиялық және әлеуметтік салалардағы ықтимал әсерін талдайды. Онда әр нұсқаның артықшылықтары мен кемшіліктері көрсетіліп, ықтимал синергиялар мен сауда-саттық ұсыныстары қарастырылады. 2005 және 2006 жылдары Комиссия өзінің экономикалық, әлеуметтік және экологиялық аспектілерді қамтитын әдісін жаңартты, осылайша тұрақтылыққа әсерін бағалау бағытына қарай жылжыды. Сондай-ақ 2009 жылы жаңарту жасалды.
The European Commission introduced an impact assessment system in 2002, integrating and replacing previous single sector type of assessments. In the European Commission perspective, Impact Assessment (IA) is a process aimed at structuring and supporting the development of policies. It identifies and assesses the problem at stake and the objectives pursued. It identifies the main options for achieving the objective and analyses their likely impacts in the economic, environmental and social fields. It outlines advantages and disadvantages of each option and examines possible synergies and trade offs. In 2005 and 2006 the Commission updated its approach to include economic, social and environmental dimensions, thus moving in the direction of Sustainability Impact Assessment. There has also been a 2009 update.
Ұлыбритания
Ұлыбританияда АЕК көп жылдар бойы реттеу сапасын жақсартуға және бизнеске қажетсіз ауыртпалықты азайтуға көмектесетін маңызды құрал болды. Көптеген жылдар бойы Орталық үкімет департаменттері Өкілетті реттеу басқармасының (ӨРБ) нұсқауларын қолдана отырып, ӨҚТ-ны әзірлеп келеді. 2007 жылдың мамыр айында әсерін бағалаудың жаңа жүйесі енгізілді және 2007 жылдың қарашасында толықтай іске қосылды. BRE, қазір DBERR-дің бір бөлігі, IA процесіне жауапты. ОЖ-ның мақсаты - тиімділік әсерін бағалауда пайда мен шығындарды өлшеуге көбірек көңіл бөлу арқылы саясатты жетілдіру. "Регулятивтік" сөзін алып тастау сонымен қатар бизнеске, үшінші секторға және мемлекеттік органдарға жүктелетін көптеген мемлекеттік жүктемелердің әрқашан заң немесе ереже ретінде, мысалы, тәжірибелік кодекстер, есеп беру талаптары немесе қаржыландыру жөніндегі нұсқаулар ретінде жүзеге асырылмағанын және осы шаралардың әсерін бағалау қажет екенін мойындады.
In the United Kingdom, RIAs have for many years been a key tool in helping improve the quality of regulation and reduce unnecessary burdens on business. RIAs have been produced by Central Government departments for many years using guidance produced by the Better Regulation Executive (BRE) in the Cabinet Office. In May 2007 a new system of Impact Assessments (IAs) was introduced and made fully operational in November 2007. BRE, now part of DBERR is responsible for the IA process. The aim of IAs is to help improve policy making by placing a greater emphasis on quantifying benefits and costs in the IA. The removal of the word 'Regulatory' was also a recognition that many Government burdens on business, the third sector and public bodies were not always implemented as legislation or regulations e. g. codes of practice, reporting requirements or funding guidance, and that the impacts of these measures also needed to be assessed.