Алуан түрлі тәуекелдерде сақтық қағидасы

Кіріспе

Тәуекелдерді басқару стратегиясы

Алдын ала сақтандыру принципі (немесе алдын ала сақтандыру тәсілі) – бұл мәселе бойынша толық ғылыми білім жетіспеген кезде зиян келтіру мүмкіндігі бар жаңалықтарға қатысты қолданылатын кең эпистемологиялық, философиялық және құқықтық тәсіл. Ол жаңа, мүмкін қауіпті жаңалықтарға асығыс кіріспей, ескерту жасауды, тоқтауды және қайта қарауды қажет етеді. Сынаушылар бұл принципті тұманды, өзін-өзі жоққа шығарушы, ғылыми емес және прогреске кедергі келтіретін нәрсе деп санайды. Инженерлік контексте алдын ала сақтандыру принципі Елишаковтың монографиясында егжей-тегжейлі талданған қауіпсіздік коэффициенті ретінде көрінеді. Азаматтық инженерияда бұл принцип алғаш рет 1729 жылы Белидормен ұсынылған. Инженерлер мен философтар қауіпсіздік коэффициенті мен сенімділік арасындағы байланысты жан-жақты зерттейді. Бұл принцип саясаткерлер белгілі бір шешім қабылдаудан (мысалы, нақты бір әрекет жасаудан) зиян тууы мүмкін болғанда және нақты дәлелдер болмағанда жиі қолданады. Мысалы, үкімет дәрі-дәрмектің немесе жаңа технологияның кеңінен таралуын толық сынақтан өткізбей шектеуі мүмкін. Бұл принцип ғылым мен технологияның прогресі адамзатқа үлкен пайда әкелгенін, бірақ сонымен қатар жаңа қауіп-қатерлер мен тәуекелдерді тудырғанын мойындайды. Ғылыми зерттеулер нақты тәуекелді анықтаған жағдайда, қоғамды осындай зияннан қорғау – әлеуметтік жауапкершілік екенін білдіреді. Бұл қорғау шаралары тек қосымша ғылыми зерттеулер зиян келмейтініне сенімді дәлелдер келтірген жағдайда ғана жеңілдетілуі керек. Бұл принцип тұрақты даму, қоршаған ортаны қорғау, денсаулық сақтау, сауда және азық-түлік қауіпсіздігі салаларындағы көптеген халықаралық келісімдер мен декларациялардың негізгі себебіне айналды, бірақ кейде оны қалай дұрыс анықтау және күрделі сценарийлерде, көптеген тәуекелдер болғанда қалай қолдану туралы пікірталастар туындайды. Кейбір құқықтық жүйелерде, Еуропалық Одақ заңдарындағыдай, алдын ала сақтандыру принципін қолдану құқықтың кейбір салаларында міндетті талап ретінде қарастырылған.

The precautionary principle (or precautionary approach) is a broad epistemological, philosophical and legal approach to innovations with potential for causing harm when extensive scientific knowledge on the matter is lacking. It emphasizes caution, pausing and review before leaping into new innovations that may prove disastrous. Critics argue that it is vague, self cancelling, unscientific and an obstacle to progress. In an engineering context, the precautionary principle manifests itself as the factor of safety, discussed in detail in the monograph of Elishakoff. It was apparently suggested, in civil engineering, by Belidor in 1729. Interrelation between safety factor and reliability is extensively studied by engineers and philosophers. The principle is often used by policy makers in situations where there is the possibility of harm from making a certain decision (e. g. taking a particular course of action) and conclusive evidence is not yet available. For example, a government may decide to limit or restrict the widespread release of a medicine or new technology until it has been thoroughly tested. The principle acknowledges that while the progress of science and technology has often brought great benefit to humanity, it has also contributed to the creation of new threats and risks. It implies that there is a social responsibility to protect the public from exposure to such harm, when scientific investigation has found a plausible risk. These protections should be relaxed only if further scientific findings emerge that provide sound evidence that no harm will result. The principle has become an underlying rationale for a large and increasing number of international treaties and declarations in the fields of sustainable development, environmental protection, health, trade, and food safety, although at times it has attracted debate over how to accurately define it and apply it to complex scenarios with multiple risks. In some legal systems, as in law of the European Union, the application of the precautionary principle has been made a statutory requirement in some areas of law.

Шығуы мен теориясы

"Алдын алу принципі" тұжырымы 1970 жылдары орманның құлдырауы мен теңіздің ластануына жауап ретінде неміс тіліндегі Vorsorgeprinzip терминінің аудармасынан туындаған деп саналады. Неміс заң шығарушылары қоршаған ортаға зиян келтіруі мүмкін деген күдік тудырған кейбір заттарды қолдануға тыйым салатын таза ауа заңын қабылдады, тіпті сол кезде олардың әсерінің нақты дәлелі болмаса да. Бұл тұжырым экологиялық заңнамаға "ластаушы төлейді" сияқты басқа да инновациялық (сол кездегі) механизмдермен бірге енгізілді, сондай-ақ ластануды алдын алу және болашақ экожүйелерді сақтау үшін жауапкершілік принципі де енгізілді. Осы мақсатқа жету үшін Джонас адамзаттың болашағына немесе оны қолдаған биосфераға қауіп төндіретін әрекеттерге қатысты сақтық, тіпті қорқыныш сезімін дамытуды ұсынды. 1988 жылы Конрад фон Мольтке британдық аудиторияға неміс тұжырымын түсіндірді, оны ағылшын тіліне "алдын алу принципі" деп аударды. Экономикада алдын алу принципі "рационалды шешім қабылдауға тигізетін әсер", "қайталанбайтындықтың өзара әрекеттесуі" және "белгісіздік" тұрғысынан талданады. Эпштейн (1980) және Ароу мен Фишер (1974) сияқты авторлар "мүмкін болашақ салдарлардың кері қайтарылмауы" "жартылай опциялық эффектіні" тудыратынын көрсетті, бұл "қауіпсіздікке бейтарап" қоғамды болашақта көбірек икемділікке мүмкіндік беретін қазіргі шешімдерді қабылдауға итермелеуі керек. Голлиер және басқалар "болашақтағы қауіптің таралуына қатысты ғылыми белгісіздік, яғни сенімдердің үлкен ауытқуы қоғамды бүгін күшейтілген алдын алу шараларын қабылдауға итермелеуі керек" деген қорытындыға келді. Бұл принцип сондай-ақ, Принц Чарльз бен Папа Бенедикт XVI айтқандай, ғылым мен технологияның белгілі бір салалары "Құдайдың құзырында" болғандықтан, оларды шектеу қажет деген діни сенімдерден де туындады. Бұл шешім қабылдаушылардың зиянды жағдайды орын алғанға дейін болжау қажеттілігін көрсетеді. Бұл элемент дәлелдеу жүктемесінің кері бұрылуын қамтиды: алдын алу принципі бойынша, ұсынылып отырған іс-әрекет маңызды зиян келтірмейтінін (немесе келтіруі өте сирек) дәлелдеу жауапкершілігі іс-әрекетті ұсынатын тарапқа жүктеледі. Тәуекел пен ұсынылған іс-қимылдың құны мен орындалу мүмкіндігінің пропорционалдығы туралы түсінік. Алдын алу принципінің негізгі негіздерінің бірі және жаһандық деңгейде қабылданған анықтамалар 1992 жылғы Рио конференциясының, немесе "Жер саммитінің" нәтижесінде пайда болды. Рио декларациясының 15-тармағы Стюарт Брэнд "ең айқын және жиі сілтеме жасалатын" деп сипаттаған: 2000 жылғы қаңтардағы Картахена биоқауіпсіздік хаттамасында ГМО-ға қатысты дауларға байланысты былай делінген: "Жеткілікті ғылыми ақпараттың жетіспеуіне байланысты ғылыми нақтылықтың болмауы импорттаушы тарапқа осындай ықтимал зиянды әсерлерді болдырмау немесе азайту үшін тиісті жағдайда, аталған тірі өзгертілген организмді импорттау туралы шешім қабылдауға кедергі болмайды". Папа Франциск 2015 жылғы "Laudato si'" энциклопедиялық хатында бұл принципке және Рио декларациясына сілтеме жасап, оның экологиялық маңызымен қатар, алдын алу принципі "ең осал және өз мүдделерін қорғауға және даусыз дәлелдерді ұсынуға қабілеті шектеулі адамдарды қорғауға мүмкіндік береді" деп атап өтті.

The concept "precautionary principle" is generally considered to have arisen in English from a translation of the German term Vorsorgeprinzip in the 1970s in response to forest degradation and sea pollution, where German lawmakers adopted clean air act banning use of certain substances suspected in causing the environmental damage even though evidence of their impact was inconclusive at that time. The concept was introduced into environmental legislation along with other innovative (at that time) mechanisms such as "polluter pays", principle of pollution prevention and responsibility for survival of future ecosystems. To achieve this Jonas argued for the cultivation of a cautious, even fearful attitude, toward actions that may endanger the future of humanity or the biosphere that supported it. In 1988, Konrad von Moltke described the German concept for a British audience, which he translated into English as the precautionary principle. In economics, the Precautionary Principle has been analyzed in terms of "the effect on rational decision making", of "the interaction of irreversibility" and "uncertainty". Authors such as Epstein (1980) and Arrow and Fischer (1974) show that "irreversibility of possible future consequences" creates a "quasi option effect" which should induce a "risk neutral" society to favour current decisions that allow for more flexibility in the future. Gollier et al. conclude that "more scientific uncertainty as to the distribution of a future risk – that is, a larger variability of beliefs – should induce society to take stronger prevention measures today." The principle was also derived from religious beliefs that particular areas of science and technology should be restricted as they "belong to the realm of God", as postulated by Prince Charles and Pope Benedict XVI. An expression of a need by decision makers to anticipate harm before it occurs. Within this element lies an implicit reversal of the onus of proof: under the precautionary principle it is the responsibility of an activity proponent to establish that the proposed activity will not (or is very unlikely to) result in significant harm. The concept of proportionality of the risk and the cost and feasibility of a proposed action. One of the primary foundations of the precautionary principle, and globally accepted definitions, results from the work of the Rio Conference, or "Earth Summit" in 1992. Principle 15 of the Rio Declaration notes: described by Stewart Brand as "the clearest and most frequently cited":

The January 2000 Cartagena Protocol on Biosafety says, in regard to controversies over GMOs: "Lack of scientific certainty due to insufficient relevant scientific information shall not prevent the Party of [I]mport, in order to avoid or minimize such potential adverse effects, from taking a decision, as appropriate, with regard to the import of the living modified organism in question." Pope Francis makes reference to the principle and the Rio Declaration in his 2015 encyclical letter, Laudato si', noting that alongside its environmental significance, the precautionary principle "makes it possible to protect those who are most vulnerable and whose ability to defend their interests and to assemble incontrovertible evidence is limited".

Қолдану

Әртүрлі топтардың осы принципті қолдауы және әртүрлі мүдделерді білдіруі оның тұжырымдамасында үлкен айырмашылықтарға әкелді: бір зерттеуде осы принциптің 14 түрлі нұсқасы анықталды. Р. Б. Стюарт (2002) сақтық қағидасын төрт негізгі түріне дейін тоғытты: Ғылыми белгісіздік, маңызды зиян келтіру қаупі бар іс-әрекеттерді реттеуге автоматты түрде кедеріс келтірмеуі керек (қанағаттандырылмау). Реттеу шаралары қауіпсіздік маржасын қамтуы тиіс; іс-әрекеттер зиянды әсерлердің байқалмаған немесе болжанбаған деңгейінен төмен шектелуі керек (қауіпсіздік маржасы). Маңызды зиян келтірудің белгісіз мүмкіндігін ұсынатын іс-әрекеттер зиянды тәуекелді азайту үшін қолданыстағы ең жақсы технология талаптарына бағынуы керек, егер іс-әрекетті ұсынған тарап олардың елеулі зиян келтіру қаупін көрсетпесе (ЕЖТ). Маңызды зиян келтірудің белгісіз мүмкіндігін ұсынатын іс-әрекеттерге тыйым салу керек, егер іс-әрекетті ұсынған тарап олардың айтарлықтай зиян келтіру қаупі жоқ екенін көрсетпесе (тыйым салу). Кэролин Раффенспергер Wingspread конвенциясында осы принципті тәуекелді басқару және пайда-зардапты талдауға негізделген тәсілдерге қарсы қойды. 1982 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының Табиғат жөніндегі Әлемдік Хартиясы осы қағиданың күшті нұсқасын халықаралық жазылымда алғаш рет мойындады, бұл «әлеуетті зиянды әсерлер толыққанды түсінілмеген жағдайда, іс-шараларға жол берілмеуі керек» дегенді білдіреді. 1998 жылы қоршаған ортаны қорғаушылардың бас қосуынан шыққан, кеңінен таралған Wingspread декларациясы – осының тағы бір мысалы. Күшті сақтық шараларын «өкінуге орын қалдырмайтын» қағида деп те атауға болады, онда алдын алу шараларындағы шығындар ескерілмейді. Әлсіз сақтық шаралары ғылыми дәлелдердің болмауы, зиян басқаша ауыр және қайта келмейтін болса, шараларға кедеріс келтірмейді деп санайды. Адамдар күнделікті әлсіз сақтық шараларын қолданады және белгісіз қауіптерден сақтану үшін шығындарға барады: біз түнде қауіпті жерлерде жүрмейміз, жаттығу жасаймыз, түтін детекторын сатып аламыз және қауіпсіздік белбеуін місеміз.

Various interests being represented by various groups proposing the principle resulted in great variability of its formulation: one study identified 14 different formulations of the principle in treaties and non treaty declarations. R. B. Stewart (2002) reduced the precautionary principle to four basic versions:

Scientific uncertainty should not automatically preclude regulation of activities that pose a potential risk of significant harm (non preclusion). Regulatory controls should incorporate a margin of safety; activities should be limited below the level at which no adverse effect has been observed or predicted (margin of safety). Activities that present an uncertain potential for significant harm should be subject to best technology available requirements to minimize the risk of harm unless the proponent of the activity shows that they present no appreciable risk of harm (BAT). Activities that present an uncertain potential for significant harm should be prohibited unless the proponent of the activity shows that it presents no appreciable risk of harm (prohibitory). Carolyn Raffensperger of the Wingspread convention placed the principle in opposition to approaches based on risk management and cost benefit analysis. In 1982, the United Nations World Charter for Nature gave the first international recognition to the strong version of the principle, suggesting that when "potential adverse effects are not fully understood, the activities should not proceed". The widely publicised Wingspread Declaration, from a meeting of environmentalists in 1998, is another example of the strong version. Strong precaution can also be termed as a "no regrets" principle, where costs are not considered in preventative action. Weak precaution holds that lack of scientific evidence does not preclude action if damage would otherwise be serious and irreversible. Humans practice weak precaution every day, and often incur costs, to avoid hazards that are far from certain: we do not walk in moderately dangerous areas at night, we exercise, we buy smoke detectors, we buckle our seatbelts.

"Әдебиет" пен "әдебиетке көзқарас"

Алдын ала сақтандыру қағидасына толық кіріспе жасау үшін, алдын ала сақтандыру қағидасы мен алдын ала сақтандыру тәсілі арасындағы айырмашылыққа қысқаша сілтеме жасау қажет. 1992 жылғы Рио декларациясының 15-ші қағидасында былай делінген: «Қоршаған ортаны қорғау мақсатында мемлекеттер өздерінің мүмкіндіктеріне қарай алдын ала сақтандыру тәсілін кеңінен қолдануға тиіс. Егер ауыр немесе қайта келтірілмейтін зиян тудыру қаупі болса, толық ғылыми нақтылықтың болмауы қоршаған ортаның нашарлауын болдырмау үшін тиімді шараларды кейінге шегеруге себеп ретінде пайдаланылмауы керек». Гарсия (1995) атап көрсеткендей, «қағидатқа ұқсас тұжырымдама, бірақ сәл өзгешелігі бар: ол тәсілді қолданудағы жергілікті мүмкіндіктердегі айырмашылықтарды мойындайды және тәсілді қолданудағы шығын тиімділігін, яғни экономикалық және әлеуметтік шығындарды ескеруді талап етеді». «Тәсіл» жалпы алғанда «қағидатты» жұмсарту ретінде қарастырылады: Рекуэрда атап өткендей, алдын ала сақтандыру қағидасы мен алдын ала сақтандыру тәсілі арасындағы шекара шашыраңқы және кейбір жағдайларда даулы. Халықаралық декларациялар бойынша келіссөздер кезінде АҚШ «қағидат» терминін қолдануға қарсы болды, себебі бұл термин құқықтық тілде ерекше мағынаға ие, өйткені құқық қағидасы – заңның көзі. Бұл міндетті екенін білдіреді, сондықтан сот алдын ала сақтандыру қағидасын қолдану арқылы шешімді күштен шығаруға немесе бекітуге құқылы. Осы тұрғыдан алғанда, алдын ала сақтандыру қағидасы – жай ғана идея немесе тілек емес, заңның көзі болып табылады. Бұл – Еуропалық Одақтағы алдын ала сақтандыру қағидасының құқықтық мәртебесі. Екінші жағынан, «тәсіл» әдетте бірдей мағынаны білдірмейді, бірақ кейбір жағдайларда тәсіл міндетті болуы мүмкін. Алдын ала сақтандыру тәсілі – әрбір сақтықпен әрекет ететін адамның тәуекелді анықтау үшін қолданатын ерекше «көзқарас» (Recuerda, 2008).

Америка Құрама Штаттары

2005 жылдың 18 шілдесінде Сан-Франциско қаласы сақтық қағидасын қолданатын сатып алу туралы қаулы қабылдады, бұл қалаға жылдық 600 миллион долларлық сатып алуларының – тазалау құралдарынан бастап компьютерлерге дейін – қоршаған ортаға және денсаулыққа тигізетін зиянын бағалауды міндеттейді. Сақтық қағидасы жөніндегі Сан-Франциско аймағының жұмыс тобының мүшелері осы қаулыны әзірлеуге көмектесті.

Филиппин

2013 жылдың 17 мамырында Гринпис Оңтүстік-Шығыс Азия экологиялық ұйымы мен Masipag (Magsasaka at Siyentipiko sa Pagpapaunlad ng Agrikultura) фермер-ғалымдар коалициясы апелляциялық сотқа өтінішпен жүгініп, мұндай қадамның қоршаған ортаға, жергілікті егістерге және адам денсаулығына тигізер әсері әлі белгісіз екенін айтып, сынақ алаңдарына Bt баклажаны отырғызуды тоқтатуды сұрады. Апелляциялық сот өтінішті қабылдады, алдын ала сақтану принципін негізге алды, онда "адамның қызметі қоршаған ортаға ғылыми тұрғыдан мүмкін, бірақ нақты емес, ауыр және қайта келмейтін зиян келтіру қаупін тудырса, қауіпті болдырмау немесе азайту үшін шаралар қолданылуы тиіс" делінген. Жауапкер тараптар 2013 жылдың маусымында қайта қарау туралы өтініш білдірді, ал 2013 жылдың 20 қыркүйегінде апелляциялық сот bt talong далалық сынақтары халықтың "тепе-тең және салауатты экологияға" конституциялық құқығын бұзады деген шешімін күшінде қалдырды. 2015 жылдың 8 желтоқсанында Жоғарғы Сот генетикалық түрлендірілген баклажанның далалық сынақтарын тоқтатқан апелляциялық соттың шешімін қолдап, Bt (Bacillus thuringiensis) talong (баклажан) үшін далалық сынақтарды толығымен тоқтатты. Бұл сот өз шешімінде ГМО өнімдеріне қатысты алдын ала сақтану принципін қабылдаған әлемдегі алғашқы сот болып табылады. Кейіннен Филиппиннің Лос-Банос университетінің зерттеушілерінің шағымы бойынша Жоғарғы Соттың шешімі қайта қарастырылды.

Корпоративтік

Body Shop International, Ұлыбританиядағы косметика компаниясы, 2006 жылғы химиялық стратегиясына сақтық қағидасын қосты.

Жануарлардың сезімталдық сақтандырғыш қағидасы

Сақтық қағидасына жүгіну жануарлардың сезімталдығына қатысты пікірталастарды жиі сипаттайды, яғни жануарлар "жағымды немесе жағымсыз сапасы бар субъективті тәжірибелерді" – мысалы, ауырсыну, ләззат, бақыт немесе қуаныш – сезіне ала ма, және осыған байланысты сезімтал жануарларды заң жүзінде қорғауымыз керек пе деген сұрақтарды қозғайды. LSE философы Джонатан Бирч жануарлардың сезімталдық мәселесіне қатысты сақтық қағидасының бір нұсқасын ұсынды: "Ідея мынада – сезімталдық туралы дәлелдер нақты болмаған жағдайда, жануарға күмәндік беріп, жануарларды қорғау заңнамасын қалыптастыруда 'сақтықпен әрекет етуіміз керек' немесе 'қателікке сақтық жағынан бой ұруымыз керек'". Жануарлардың ауырсынуын анықтау үшін қазірдің өзінде критерийлердің тізімі бар. Мақсат – бақыт, қорқыныш немесе қуаныш сияқты сезімнің басқа критерийлері үшін де сондай тізімдер жасау. Осы критерийлердің бірінің болуын "қалыпты ғылыми стандарттарға" сай эксперименттер арқылы дәлелдеу қажет. Майкл Крайтонның "Қорқыныш күйі" романында жазғандай: "Дұрыс қолданылғанда, 'сақтық қағидасы' сақтық қағидасын тыйымдайды". Мысалы, төмен ықтималды, бірақ жоғары әсерлі қауіптерге байланысты атом электр станцияларын жабу, көміртегі газын бөліп шығаратын және ауаның ластануынан мыңдаған өлімге себеп болатын қондырғыларға тәуелділікті күшейтеді. Еуропалық Одақтың бірнеше мүше мемлекеті "сақтық қағидасына" сілтеме жасай отырып, вакцинаны қолдануды тоқтатты. Бұл басқа ЕО мемлекеттері тарапынан сынға ұшырады, олар вакцинация бағдарламасын тоқтатудан бас тартып, "сақтық" шешімдерінің дұрыс емес тәуекелге назар аударатынын мәлімдеді, себебі вакцинацияның кешігуі әлі расталмаған салдарлардан гөрі қаншама белгілі өлімге әкеледі. Тағы бір мысал, АҚШ-тың "Таза ауа туралы" заңына 1990 жылғы түзетулердегі қауіпті ауа ластағыштарына қатысты ережелер – бұл сақтық қағидасының мысалы, онда енді тізімдегі қосылыстың зиянсыз екенін көрсету міндеті жүктеледі. Бұл ереже бойынша, жоғары немесе төмен тәуекел тудыратын ауа ластағыштары арасында ешқандай айырмашылық жасалмайды, сондықтан операторлар қазіргі тізімде жоқ, жақсы зерттелмеген заттарды таңдауға бейім. Алдын ала сақтандыру қағидасының өзі – дәлелсіз ең жаман сценарийді елестету. Қараңғы ойлы адамдар ең ықпалды болады.

Appeals to the precautionary principle have often characterized the debates concerning animal sentience – that is, the question of whether animals are able to feel "subjective experiences with an attractive or aversive quality", such as pain, pleasure, happiness, or joy – in relation to the question of whether we should legally protect sentient animals. A version of the precautionary principle suitable for the problem of animal sentience has been proposed by LSE philosopher Jonathan Birch: "The idea is that when the evidence of sentience is inconclusive, we should 'give the animal the benefit of doubt' or 'err on the side of caution' in formulating animal protection legislation." Lists of such criteria already exist for detecting animal pain. The aim is to create analogous lists for other criteria of sentience, such as happiness, fear, or joy. The presence of one of these criteria should be demonstrated by means of experiments which must meet "the normal scientific standards". As Michael Crichton wrote in his novel State of Fear: "The 'precautionary principle', properly applied, forbids the precautionary principle." For example, forbidding nuclear power plants based on concerns about low probability high impact risks means continuing to rely on power plants that burn fossil fuels, which continue to release greenhouse gases and thousands of certain deaths from air pollution. a number of European Union member states suspended the use of the vaccine, quoting the "precautionary principle". This was criticized by other EU states who refused to suspend the vaccination program, declaring that the "precautionary" decisions are focusing on the wrong risk, as delay in a vaccination program results in a larger number of certain deaths than any yet unconfirmed complications. In another example, the Hazardous Air Pollutant provisions in the 1990 amendments to the US Clean Air Act are an example of the Precautionary Principle where the onus is now on showing a listed compound is harmless. Under this rule no distinction is made between those air pollutants that provide a higher or lower risk, so operators tend to choose less examined agents that are not on the existing list. text=The very basis of the Precautionary Principle is to imagine the worst without supporting evidence those with the darkest imaginations become the most influential.|author=Adam Curtis|source=The Power of Nightmares

Жалпы инновация мен прогрестің бұзылуы

Қауіпсіздік қағидасының күшті тұжырымдамаларын қолдану инновацияны тоқтатуға мүмкіндік беретіндіктен, пайдалы технологиялар оның потенциалды жағымсыз әсерлеріне байланысты, алдын ала сақтандыру қағидасымен тыйым салынуы мүмкін, нәтижесінде оң нәтижелер іске аспайды. Алдын ала сақтандыру қағидасы этикалық тұрғыдан сынға ұшырады, өйткені оның қолданылуы дамушы елдердегі прогрестің тоқтауына әкелуі мүмкін. text=Алдын ала сақтандыру қағидасы біздің денсаулығымызға қауіпті, бұл қажетсіз невроздар тудырудан да асып түседі. Денсаулығымыз бен әл-ауқатымыздың ең маңызды көрсеткіші – біздің тұрмыс деңгейіміз, ол дәстүрлі экономикалық және материалдық тұрғыдан өлшенеді. Технологиялық тұрғыдан дамыған елдердегі адамдар, нашар дамыған елдердегілерге қарағанда, аз ауру шағады және ұзақ өмір сүреді. Әлемдегі ең үлкен өлімге себеп болатын нәрсе – гендік модификацияланған соя, пестицид қалдықтары немесе тіпті темекі емес. Бұл Халықаралық аурулар классификациясында Z59.5 кодымен белгіленеді және әлем бойынша кез келген жеке фактордан көбірек өлімге әкеледі. Ол "Ауқымды кедейлік" деп анықталады.

Белгісіздігі мен сенімі

Алдын ала сақтандыру қағидаты ғылыми белгісіздік болған жағдайда шаралар қабылдауды талап етеді, бірақ кейбір тұжырымдамаларында тәуекелдің қаншалықты ықтимал екенін көрсететін ең төменгі шегі, яғни осы қағиданы қолдануға түрткіс беретін жағдай нақты көрсетілмейді. Сондықтан, ұсынылған өнім немесе іс-әрекет денсаулыққа немесе қоршаған ортаға зиян келтіруі мүмкін деген ең аз күдік болса да, қағида қолданылады. Санчоның DOE-ге қарсы ісінде, Аудандардың аға судьясы Хелен Гиллмор Вагнердің талап арызын қабылдамау туралы шешім шығарып, онда LHC-нің қара тесік арқылы "жерді жоюына" себеп болуы мүмкін деген кең таралған алаңдаушылыққа орын берді: Нақты зиян болу үшін, "нақты зиян көру қаупі" болуы керек. Cent. Delta Water Agency v. United States, 306 F.3d 938, 950 (9th Cir. 2002). Вагнер ең көп дегенде, Үлкен адрондық коллайдердегі ("Коллайдер") эксперименттердің "жағымсыз салдарға" әкелуі мүмкін екенін айтты. Болашақтағы зиянға қатысты болжамды қорқыныш, сотқа жүгізу құқығын беру үшін жеткілікті зиянды құрамайды. Мейфилд, 599 F.3d 970.

Сақтық дилеммасы

Алдын ала сақтандыру қағидасына қатысты ең көп айтылатын қарсылық жоғарыдағы екі сынды дилемма түрінде біріктіреді. Ол принциптің екі түрінің ешқайсысы да сенімді емес деп тұжырымдайды: әлсіз түрі (белгісіз зиянға қатысты сақтық шаралары рұқсат етіледі деуі) мәнсіз, ал күшті түрі (белгісіз зиянға қатысты сақтық шаралары міндетті деуі) дәйекті емес. Егер (әлсіз) принцип зиян келтіру қаупі болған жағдайда сақтық шараларын қолдануға рұқсат беретін болса, онда ол тривиальды және тиімсіз болып табылады. Алайда, егер принципті күшті түрінде тұжырымдасақ, ол барлық әрекеттерді, тіпті алдын алу шараларын да жоққа шығарады. Себебі, егер белгісіз зиянға қатысты сақтық шаралары міндетті десек, ал сақтық шараларының өзі де зиян келтіру қаупін тудырса, онда алдын ала сақтандыру қағидасы бір уақытта әрекет етуді талап ете де, тыйым сала да мүмкін. Саясаттың апатты салдарға әкелуі әрқашан мүмкін. Мысалы: генетикалық түрлендірілген өнімдерге тыйым салу азық-түлік өндірісінің күрт төмендеуіне әкелуі мүмкін; ядролық энергетиканы тоқтату көмірге артық тәуелділікті күшейтеді, бұл ауаның ластануына себеп болуы мүмкін; жаһандық жылынуды тежеу үшін қабылданатын қатаң шаралар кейбір адамдардың кедейлігіне және денсаулығына зиян келтіруі мүмкін. Осылайша, күшті алдын ала сақтандыру қағидасы "[о]л талап ететін қадамдарды өзіне тыйым салады" деген тұжырыммен дәйекті емес. Санштейннің айтуынша, ол қорғамайды, керісінше "парализге" ұшыратады.