Кіріспе

Джордано Орсини (1360/70 29 мамыр 1438) - XV ғасырдың басында кең ауқымды мансапқа ие болған итальяндық кардинал. Ол Римнің құдіретті Орсини әулетінің мүшесі еді.

Өмірбаян

Орсини 1400 жылдан 1405 жылға дейін Неаполь архиепискобы болды, содан кейін оны Инокентий VII кардиналға айналдырды. 1408 жылы ол "Римге мойынсұнушылықтан" бас тартып, Пиза соборына қатысты. Кейіннен ол 1409-10 жылдары Пец билігінің әкімшісі болды, ал Испания, Пикенум және Болоньядағы Иоанн XXIII антипапасының легаты болды. 1412 жылы Альбаноның suburbicarian көруге көтерілді, ол бесінші сессиясын басқарған Констанс Кеңесінің елеулі рөлін атқарды. Ол 1418 жылы Англия мен Франция арасында бейбітшілік орнату үшін тағайындалған папалық легаты болды. 1419 жылы ол Ұлы жазалау ордасының құрамына кірді. 1420 жылы Фарфа империялық аббатханасының мақтаулы абысы атанды. Ол 1426 жылы гуситтерді қудалау кезінде Богемия, Венгрия және Германияда папа Мартин V-нің легаты болды. 1428 жылы ол кардиналдар колледжінің деканы болды және 1431 жылы Папалық конклавтың төрағасы болды. 1431 жылы 14 наурызда Орсини Сабинаның субрбикарийлік кафедрасын таңдады. Базель соборын ашуға Папа Евгений IV-тің легаты ретінде ол соборлық қозғалыстың талаптарынан Папаның құқықтарын қорғады. Ол 1434 жылдан өлімге дейін патриархалды Ватикан базиликасының архиерейі болды. Ол Римдегі Киелі Петір базиликасындағы қабірге қойылды.

Өнердің қамқоршысы

Орзинидің мәртебесі оны өнердің басты қамқоршысы болуға мүмкіндік берді, ал Мартин V (141731) понтификті кезінде Санта-Сабина кардиналары, оны қалай атаған болса, гуманистік мәдениеттің алғашқы шеңберінің орталығы болды. Ол 244 қолжазбадан тұратын кітапхана жинады, ал ол қайтыс болған соң, бұл қолжазбалар Ватикан кітапханасына берілді. Оның ордасы "Монте-Джордано" деп аталатын сарай-қамал болды, ол Сант-Анжело көпірінің оңтүстік-шығысында орналасқан, он екінші ғасырда Рончионилер салған және Орсинилер сарай кешеніне айналдырған және кеңейткен. 1430 жылы Орсини сарайда өзінің гуманистік жиналыстары үшін sala teatri салды; бұл Ренессанста салынған алғашқы тұрақты жабық театр болды. Оның қабырғалары тарихтың әйгілі тұлғаларының көрермендерімен боялды, қатарға қатарынан қатарға, қабырғалар бойынша төмен қарай созылып жатқан фрескалар аяқталған кезде үш жүз фигурасы. Мұндай үлкен жоба Рим суретшілерінің күшінан тыс болды, олардың шеберлігі мен шеберханалары Авиньон папасы кезінде Римнен қамқорлық көздері алынып тасталған кезде азайды. Кардинал Флоренциядағы Masolino da Panicale-ге жүгінді, ол қазір Римде жұмыс істейді. Жас Паоло Уччелло да бұл іске атсалысты. Орзинидің достарының арасында Римде тұратын даниялық картограф Клавдий Клав болды. Гуманистік топ 1434 жылы Джордано Орсини Рим папасы Евгений IV-ге ерікті түрде Римнен жер аударылғанда тарады. Ол өмірінің қалған бөлігін Флоренцияда және Солтүстік Италияда өткізді және ешқашан қайтып оралмады.