Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотланд австралиялық пионер Фрэнсис Ласселлз (Фрэнк) Жардин (28 тамыз 1841 19 наурыз 1919) - Шотландия австралиялық пионер, ол британдық отарлаудың және Аборигендер иелігінен Ерекше Солтүстік Квинслендтің Кейп-Йорк түбегі мен Торрес бұғазы аймақтарында иеліктен шығарудың алдыңғы қатарлы тұлғасы болды.
Scottish Australian pioneer
Francis Lascelles (Frank) Jardine (28 August 1841 – 19 March 1919) was a Scottish Australian pioneer who was at the forefront of British colonisation and Aboriginal dispossession in the Cape York Peninsula and Torres Strait regions of Far North Queensland.
Ерте өмір
Фрэнк Джардин 1841 жылы 28 тамызда Жаңа Оңтүстік Уэльстің Британдық колониясындағы Шығыс Метленд маңындағы "Ратлуба" үйінде дүниеге келді. Оның әкесі Джон Джардин 1840 жылы әйелімен бірге Австралияға жер грантын алып, малшы болу үшін келген шотландтық әскери офицер еді. 1842 жылы "Ратлуба" сатылып, Сесил Парк маңында қысқа уақыт өмір сүргеннен кейін, колонияның батысындағы Веллингтон ауданына көшіп барды. Франктың әкесі атақты пасторалдық кватер, Корольдік жерлер комиссары және осы аймақтағы полиция судьясы болды, ол "Гоболион" және "Холмс" сияқты әртүрлі мүлікті сатып алды. Осы жаңа байлықпен Франк пен оның кіші ағалары Сидней грамматикалық мектебінде білім алу үшін Сиднейге жіберілді.
Frank Jardine was born on 28 August 1841 at the "Rathluba" property near East Maitland in the British colony of New South Wales. His father, John Jardine, was a Scottish military officer who came to Australia with his wife in 1840 to take up the offer of a land grant and become a grazier. The Jardines sold "Rathluba" in 1842 and after a brief period living near Cecil Park, moved to the Wellington district in the central west of the colony. Frank's father became a well known pastoral squatter, Commissioner of Crown Lands and police magistrate in this region, obtaining and selling various properties including "Gobolion" and "The Holmes". With this new found prosperity, Frank, along with his younger brothers were sent to Sydney for schooling to be educated at Sydney Grammar School.
Рокгемптон
1858 жылы Франктың әкесі шекарадағы Порт-Кертис округінде Корольдік жерлер комиссары лауазымына орналасты, ал 1861 жылы Рокхэмптонның полиция судьясы болды. Сиднейдегі оқуын аяқтағаннан кейін Франк Рокхэмптондағы ата-анасы мен бауырларына қосылды және 1862 жылы осы қаладағы жер сату және бөліну бизнесіне қатысты.
In 1858, Frank's father accepted a position of Commissioner of Crown Lands in the frontier Port Curtis District and in 1861 he also became the police magistrate at Rockhampton. After completing his schooling in Sydney, Frank joined his parents and siblings at Rockhampton and by 1862 was involved in the business of land sales and subdivision in that town.
Кейп Йоркке сапар
1864 жылы Джардиннің әкесі Джон Джардинді Квинсленд үкіметі тағы бір британдық отарлау аймағындағы судья етіп тағайындады. Бұл жолы ол Кейп-Йорк түбегіндегі британдық аванпостына басшылықты жүктеді. Корольдік теңіз жауынгерлерінің контингенті көмегімен ол 1864 жылдың тамызында сол жаққа жүзіп барып, Сомерсет деп аталатын кішкентай елді мекенді құрды. Франк Джардиннің кіші інісі Александр Уильям Джардинмен бірге Рокгемптоннан мал қорасымен Сомерсетке жаңа форпосты қолдауға арналған мал стансасын құру үшін жер арқылы сапар шегеді деп шешілді. Фрэнк Джардин мен оның ағасы бастапқыда 1864 жылдың мамыр айында Рокхэмптоннан екі бөлек топта сапар бастады, олар ақырында Джон Грэм Макдональдтың Эйнсли өзеніндегі Карпентария Даунс станциясында кездесті. Осы жерден қалған 1000 км ағылшындықтар басып алмаған аймақ арқылы өтті. 1864 жылы 11 қазанда Франк Джардин бастаған біріккен топ Карпентария Даунстан жолға шықты. Ол Фрэнк, оның інісі Алекс, үш малшы, жер өлшегіш, төрт жергілікті полиция қызметкері, 42 жылқы және 250 ірі қара малдан тұратын. Сапар тағы бес айға созылып, бұл уақытта топқа жергілікті тұрғындар үнемі қарсылық білдірді, өйткені олар бұталар мен батпақтар арқылы жолға шығып, кем дегенде алты үлкен өзенді кесіп өтті, соның ішінде кейіннен ағайындардың есімімен аталған Джардин өзені. Олар 1865 жылы 2 наурызда 12 жылқы мен 50 ірі қарамен Сомерсетке жетті. Жардтиннің адамдары денсаулығы нашар болғандықтан аман қалды; олар өлі аборигендердің, өлі жылқылардың және ірі қара малдың және олардың барлық жабдықтарының ізін қалдырды. Жардн өзінің жеке өзі 47 адамды өлтіргенін, ал сапарда жалпы саны 200-ден аса адам қаза тапқандығын мәлімдеді. Екі ағайынды да Корольдік географиялық қоғамның мүшелері болып сайланды және Мерчисон сыйлығын алды.
In 1864 Jardine's father, John Jardine, was again appointed by the Government of Queensland as a magistrate in another frontier region of British colonisation. This time he was to establish and supervise a British outpost at the very tip of the Cape York Peninsula. With the aid of a contingent of Royal Marines, he sailed there in August 1864 and constructed a small settlement which was called Somerset. It was decided that Frank Jardine along with his younger brother Alexander William Jardine would travel overland from Rockhampton with herds of livestock to Somerset in order to set up a cattle station to support the new outpost. Frank Jardine and his brother initially began this droving journey from Rockhampton in May 1864 in two separate groups which eventually rendezvoused at John Graham MacDonald's Carpentaria Downs station on the Einasleigh River. From here the remaining 1000 km was through a region unoccupied by the British. On 11 October 1864 the combined party led by Frank Jardine started out from Carpentaria Downs. It consisted of Frank, his brother Alex, three stockmen, a surveyor, four Native Police troopers, 42 horses and 250 head of cattle. The trip took another five months, during which time the party was constantly opposed by the area's Indigenous inhabitants as they forced their way through scrub and swamps and crossed at least six large rivers, including the Jardine River which was subsequently named after the brothers. They reached Somerset on 2 March 1865 with 12 horses and 50 cattle. Jardine's men survived, in poor health; they left a trail of dead Aborigines, dead horses and cattle and all their equipment. Jardine claimed to have personally killed 47 people, with a total death toll for the trip of over 200. Both Jardine brothers were elected Fellows of the Royal Geographical Society and received the Murchison Award.
Point Vallack мал шаруашылығы станциясы
Сомерсетке келгеннен кейін Фрэнк Джардин және оның тобы мал қорабын салуға кірісті. Олар негізгі лагерь үшін Пойнт Валлак елді мекенінен оңтүстікке қарай 2 км жердегі аймақты таңдады, сондай-ақ Сомерсеттен батысқа қарай 15 км жерде орналасқан Локерби деп аталатын лагерь орнатты. Франк 1865 жылдың соңында Брисбенге жөнелтілді, Сомерсеттен отставкаға кеткен әкесі Рокхэмптонға оралды. Алайда Франк Point Vallack және Lockerbie ірі қара мал қораларының иесін сақтап қалды және 1866 жылдың басында аймаққа оралды. Көп ұзамай ол жергілікті аборигендер жерлерінің мал қораларына жоғалғанын жек көретінін және 1866 жылы бірнеше рет құрылыстарды өртеп, ондаған малдарды өлтіруге тырысқанын анықтады. Сомерсеттегі жаңа полиция судьясы Жардтиннің аборигендермен күресу әдісі - оларды атып өлтіру екенін атап өтті. 1867 жылы Жардн Арал аралына жазалау экспедициясына басшылық етті, онда он адам атып өлтірілді. Жергілікті ауызша дәстүр бойынша, осы уақытта Жардтин өзінің малшылары мен жергілікті сарбаздарымен бірге қазіргі Бамага қаласының маңында тағы бір үлкен топты атып тастады.
On arrival at Somerset, Frank Jardine and his group started construction of the cattle station. They chose an area about 2 km south of the settlement at Point Vallack for the main camp and they also set up an outpost camp named Lockerbie which was 15 km west of Somerset. Frank sailed for Brisbane in late 1865 as did his father who resigned from Somerset to return to Rockhampton. Frank, however, maintained ownership of the Point Vallack and Lockerbie cattle stations and returned to the area in early 1866. He soon discovered that the local resident Aboriginal population resented the loss of their lands to his cattle stations and on a number of occasions in 1866 they attempted to burn down the structures and also speared dozens of livestock. The new police magistrate at Somerset noted that Jardine's method of dealing with Aboriginal resistance was to go out and shoot them. In 1867, Jardine led a punitive expedition to Turtle Island where ten people were shot dead. There is also a local oral tradition that Jardine with his stockmen and native troopers shot down another large group of people around this time near to where the modern town of Bamaga now stands.
Сомерсеттегі полиция судьясы
1867 жылдың желтоқсанында Франк Джардинді мал шаруашылығына әлі де жауапты болған кезде Квинсленд үкіметі Сомерсетте полиция судьясы етіп тағайындады. Бұл тағайындау Джардинге Кейп-Йорк аймағында үлкен билік берді, өйткені ол қазір үкіметтің өкілі болды, жердің көп бөлігі жеке меншігінде болды, Сомерсетте орналасқан жеті полиция констеблін бақылады және сонымен қатар онымен бірге 1864 жылы жер аударылған сапарда бірге болған төрт жергілікті әскерге қолбасшылық етті. 1869 жылы маусымда Жардн "Спервер" атты жемшөп саудалайтын кеме капитаны мен экипажының Торрес бұғазындағы Муралаг аралында тұратын Каурарег халқынан өлтірілгенін және олардың қайығын өртеп жібергенін анықтады. Келесі 12 айда Фрэнк Джардин мен Генри Честер (Сомерсетте уақытша алмастырушы судья болған) Муралаг аралына кем дегенде екі үлкен жазалау экспедициясын жүргізді. 1869 жылдың шілдесінде Жардн өзінің жергілікті әскерлері мен қарулы экипажымен "Мелани" кемесінен аралдағы ауылға таңертең шабуыл жасап, көптеген адамдарды өлтірді. Жарддин Каурарегтер "Спервер" кемесі капитанының әйеліне тұтқындық жасап отыр деп ойлағандықтан, жазалау шаралары ұйымдастырылды. 1870 жылы сәуірде Честер 45 полиция және көмекшілердің қарулы тобын басқа Муралаг ауылына шабуылға алып барды. Ауыл өртеніп, 20 адам тұтқынға алынды, олардың үшеуі жақын маңдағы жағажайда жазасын тартты. Кейіннен капитанның әйелі Мельбурнда тұрғаны анықталды. 1871 жылы қазан айында Жардн Лондон миссионерлік қоғамының миссионерлерінің келгенін хабарлады, олар Сомерсетті Торрес бұғазының аралдарына христиан дінін енгізу үшін негіз ретінде қолданды, бұл процесс "Нұрдың келуі" деп аталды.
In December 1867 Frank Jardine while still in charge of his cattle operations, was also appointed by the Queensland Government as police magistrate at Somerset. This appointment gave Jardine immense power over the Cape York region as he now was the government representative, had personal ownership of much of the land, controlled the seven police constables stationed at Somerset and also still commanded the four native troopers who had accompanied him on his overlanding journey in 1864. In June 1869, Jardine discovered that the captain and crew of a pearl trading cutter named the Sperwer had been killed and their boat burnt by the Kaurareg people living on Muralag Island in the Torres Strait. Over the next 12 months Frank Jardine and Henry Chester (who was a temporary replacement magistrate at Somerset) conducted at least two large punitive expeditions on Muralag Island. In July 1869, Jardine led his native troopers and armed crewmen from the blackbirding vessel Melanie in a dawn raid on a village on the island killing many people. As Jardine believed that the Kaurareg were keeping the wife of the captain of the Sperwer captive somewhere, follow up punishments were organised. In April 1870, Chester led an armed group of 45 police and assistants in another raid on a Muralag village. The village was burnt and 20 men were taken prisoner, three of whom were summarily executed on the beach next to the village. It was later discovered the captain's wife was actually living in Melbourne. In October 1871, Jardine reported the arrival of missionaries from the London Missionary Society who used Somerset as a base to introduce Christianity over the Torres Strait Islanders, a process that came to be known as "The Coming of the Light".
Жұмбақ анасы саудашысы
1872 жылдан бастап Жардэн Торрес бұғазындағы жемшөп саудасының табысты анасына қатты араласты. Ол өзінің қол астындағы полиция констебльдері мен жергілікті полиция әскерлерін пайдаланып, мұраны жинау үшін мемлекеттік және жеке қайықтарда суға секірушілерді алды. Содан кейін ол Сиднейге жеке пайда үшін сатылып, жеткізілетін. Ол өзінің кіші ағасы Чарльз Жардэнді өзінің іс-әрекетін тексеріп қараудан аулақ болу үшін інжу-маржан лицензиясының ресми иесі етіп қойды. Алайда Брисбендегі баспасөз көп ұзамай оның биліктегі лауазымын жеке пайдасы үшін пайдаланған деген сыбайлас жемқорлық әрекеттерін әшкереледі. Бұл жанжал Франк Жардиннің 1873 жылы Сомерсеттегі полиция судьясы лауазымынан босатылуына әкелді. Бірнеше тергеулер жүргізілді, бірақ Жардинге ешбір айып тағылмады, негізінен куәгерлер куәлік беруге дайын болмағандықтан және Квинсленд премьері Артур Хантер Палмер оның жеке досы және ықтимал серіктесі болғандықтан. Жардн, мемлекеттік қызметтен шығарылса да, Торрес бұғазында өзінің інжу-маржан операцияларын жалғастыра алды және Наги аралында үлкен інжу-маржан стансасын құрып, өнеркәсіптегі инвестициясын тез кеңейтті. Жардтиннің Сомерсет полиция судьясы ретінде жасаған соңғы әрекеттерінің бірі - оның перл қайықтарының бірінің капитанын өлтірген Сомерсеттен 50 км жерде тұратын аборигендер тобына қарсы тағы бір жазалау миссиясын жүргізу болды. Оның жергілікті полиция қызметкерлерінің көмегімен "кең көлемде қырғын" болды. Өкінішке орай, сол жылы үкімет Торрес бұғазындағы операцияларды Сомерсеттен Бейсенбі аралына көшіру туралы шешім қабылдады және Фрэнк Джардинге Кейп-Йорктегі ескі жерді сатып алу туралы ұсыныс жасады. Ол келісті, ал Квинсленд премьері Джон Дуглас Джардиннің британдықтардың мүддесін сол аймақта әлі де отарлауға қарсылық танытып жүрген Ядхаигана халқынан қорғай алатынын атап өтті.
From 1872 Jardine became highly involved in the profitable mother of pearl trade in the Torres Strait. He utilised the police constables and Native Police troopers under his command to take divers in government and private boats to collect the pearl shell. It would then be sold and shipped to Sydney for his personal profit. He placed one of his younger brothers, Charles Jardine, as the official owner of the pearling licence to avoid scrutiny of his activities. However, the Brisbane press soon revealed these alleged corrupt practices of misuse of his government position for personal gain. The scandal resulted in Frank Jardine's dismissal from his police magistrate position at Somerset in 1873. Several inquiries followed but Jardine did not have to face any charges largely due to witnesses being unwilling to give testimony and the Premier of Queensland, Arthur Hunter Palmer, being a personal friend and probable business partner of his. Jardine, although removed from government employment, was able to continue his pearling operations in the Torres Strait and quickly expanded his investment in the industry by establishing a large pearling station at Nagi Island. One of Jardine's last actions as police magistrate of Somerset was to lead another punitive mission against a group of Aboriginal people living about 50 km from Somerset who had killed a skipper of one of his pearl boats. With the assistance of his Native Police troopers, a "large scale slaughter" ensued. Fortunately for them, the government in that same year had decided to move its base of Torres Strait operations from Somerset to Thursday Island and approached Frank Jardine with the offer to purchase the old site at Cape York. He accepted and the Premier of Queensland, John Douglas, noted that Jardine would also be able to protect British interests in the area from the remnant Yadhaigana people who still offered resistance to colonisation.
Сомерсетке оралу
Франк Джардин 1878 жылдың қаңтар айында Сомерсеттегі ғимараттар мен қоршаған мал қораларын иеленді. Оның Наги аралындағы інжу-маржан операцияларын Сэна Солияның ағайындысы Джеймс Миллс, Миллс секілді әйелдердің ата-бабасы басқарып, ақырында өз қолына алды. Жардн келесі 41 жыл бойы отбасымен Сомерсетте тұрып жатты. Осы уақыт аралығында ол өзінің інжу-маржан бизнесін кеңейтіп, Үлкен Барьерлі Рифтің шығыс шеттерінен және тіпті Луизиада архипелагынан қабық жинайтын luggers сатып алды. Сонымен қатар ол Азия нарығына теңіз қызанағын жеткізу үшін кемелер сатып алатын. Ол сондай-ақ 1882 жылы Дуси өзенінде Бертихау мал қорасын құрып, жер иелігін кеңейтті. 1890 жылы "РМС Кветта" кемесі апатынан кейін, олар өздерін аймақтағы көрнекті және құрметке ие тұлғалар ретінде нығайтты. 292 адамды алып бара жатқан кеме Сомерсет маңындағы Олбани аралының маңында белгісіз бір жартасқа соғылып, тез батып кетті. Жардэн өзінің қайықтары мен экипажымен құтқару операциясы ұйымдастырды, ол 36 адамды құтқарып қалды. Жергілікті жергілікті тұрғындармен болған жанжалдар да жалғасты. Бертихаудың алғашқы қожалықтары 1888 жылы оның мал шаруашылығын сол жерге ауыстыруға тырысты. Одан кейін жергілікті полиция жазалау миссиясын жүзеге асырды. Жардинге және басқа операторларға тиесілі інжу-маржан және трепанг жүктерін Bertiehaugh және Ducie өзендеріндегі жергілікті тұрғындарды мәжбүрлі еңбекке мәжбүрледі. 1893 жылы Джардиннің қызметкерлерінің бірі, капитан Сэмюэл Роу, Дуси өзенінен алынған адамдар тобынан қаза тапты. Бұдан кейін жергілікті полиция екі ауқымды операция ұйымдастырды. Олар Бертихау ауданындағы аборигендерге жазалау шараларын қолданды. Бертихаудың меншігі қазір Стив Ирвин Жабайы табиғат қорығы деп аталады және Терри Ирвинге тиесілі.
Frank Jardine took possession of the buildings and the surrounding cattle stations at Somerset in January 1878. His pearling operations at Nagi Island were administered and eventually taken over by a cousin of Sana Solia named James Mills, the grandfather of the Mills Sisters. Jardine continued to reside with his family at Somerset for the next 41 years. Over this time period he expanded his pearling business, purchasing luggers that would collect shell from as far away as the eastern edges of the Great Barrier Reef and even the Louisiade Archipelago. Additionally, he entered into the trepanging industry and owned boats that would collect sea cucumber for the Asian markets. He also broadened his landholdings by establishing the Bertiehaugh cattle station on the Ducie River in 1882. The Jardines consolidated themselves as prominent and respected figures in the region after the shipwreck of the RMS Quetta in 1890. This ship, carrying 292 people, hit an uncharted rock off Albany Island near Somerset and quickly sank. Jardine organised a rescue operation using his boats and crew which saved 36 people. Jardine's ongoing battles with the local Indigenous population also continued. The original occupants of the Bertiehaugh property unsuccessfully attempted to displace his cattle establishment there in 1888. Punitive missions of the Native Police followed. Pearling and trepanging luggers that belonged to Jardine and other operators also blackbirded native people from the Bertiehaugh and Ducie River locality to work as forced labour. In 1893, one of Jardine's employees, Captain Samuel Rowe, was killed by a group of people who had been taken from the Ducie River. Two extensive Native Police operations were organised afterwards to inflict summary punishment to the Aboriginal people in the Bertiehaugh area. The Bertiehaugh property is now known as the Steve Irwin Wildlife Reserve and is owned by Terri Irwin.
Жарденин қазынасы
1891 жылдың басында Жардтиннің ірі жемшөп және трепанг (беше де мер) флотының бірі, шкуна Ланкашир Ласс (1869-1895), капитан Сэмюэл Роу трепанг кезінде коралл рифінде кеме апатын тапқанын хабарлады. Табылған заттарға зәкір, кішкентай темір емес пушка және 160 фунт (72 кг) испан доллары кіреді, олардың құны 300 фунттан асады деп бағаланады. Үш монетаның күні берілген, ең көнесі 1800, 1814 ж. және өте анық емес 1833 ж. ең жас болып көрінді. Ауа райының нақты орны құпия сақталды. 1891 жылдың 22 мамырында Бейсенбі аралынан экспортталған тауарлар арасында "6 қорап монета" (монеталар) болды, олар Лондонға, Англияға "Тароба" пароходы арқылы жіберілді. Брисбендегі Квинсленд булы кемесі Тара 1891 жылы 20 қарашада Лондонға бара жатқанда Бейсенбі аралына тоқтады. The Pall Mall Gazette (Лондон) 1892 5 қаңтарда Торрес бұғазының қазынасы болып табылатын көптеген мың фунт құндылықтардың көп мөлшерде келгені туралы хабарланды. Келесі күні "Ливерпуль Меркурий" газетінде "Брисбеннен "Тара" пароходы келді, оның ішінде 6600 фунт стерлинг бар" деп жазылған. 1897 жылы Персиваль Питман Отридж (1863-1938) - маржан флотының иесі, монеталардың егжей-тегжейін хабарлады. Испанияның долларлары 1713-1823 жылдар аралығында жасалды, ал табылған жалғыз алтын монета 1819 жылы жасалған испандық онса болды. 1911 жылы Жардн кеме апатының "Портлок рифінің лагунасында" екенін айтты, бірақ нақты орнын атамады. Роу 1891 жылы "Ұлы барьер тізбегінің шеткі сыртындағы рифте" деп айтқан. Кейбіреулер Портлок рифін Ұлы Барьерлік рифтің солтүстік шегі деп атайды. Жардн кеме испандық екендігіне тоқталмай, оның қоңырауы табылмаған сияқты. Испанияның доллары кеңінен қолданылғандықтан, көптеген елдердің кемелері тауарлар үшін едәуір мөлшерде ақша алып жүретін. Кеме "Сан" (1819 жыл), Калькутта бригі, капитан Гиллетт 1826 жылы 10 мамырда 40 000 испан долларымен Сиднейден Торес бұғазы арқылы Батавия, Сингапур, Калькуттаға жөнелтілді. 27 мамырда Шығыс даланың оқшауланған бөлігінде апатқа ұшырағаны хабарланды. Кеме бірден-ақ бөлшектеніп, 2 қайық Мерге (Мюррей аралы) қарай бет алды. 24 адаммен бірге ұзын қайық Мердің көз алдындағы жартастан жоғалып кетті. Джон Манроу кемесі капитаны Гиллетт пен тағы 11 адам 1 маусымда Мерге келіп, оларды Калькуттаға алып кетті.
In early 1891 one of Jardine's large pearl and trepang (beche de mer) fleet, schooner Lancashire Lass (1869 1895), Captain Samuel Rowe, reported finding a shipwreck on a coral reef whilst trepanging. The items recovered included an anchor, a small non ferrous cannon, and 160 lbs (72 kg) of Spanish dollars, estimated to be worth over £300. The dates of three coins were given, the oldest 1800, 1814, and a very indistinct 1833 appeared to be the youngest. The exact location of the wreck was kept secret. The Thursday Island exports for 1891 May 22 included "6 boxes of specie" (coins) sent to London, England via the steamer Taroba. The Queensland steamer Tara from Brisbane, called at Thursday Island about 1891 Nov 20 on its way to London, England. The Pall Mall Gazette (London) 1892 Jan 5 reported the arrival of a large quantity of specie, value many thousand pounds, being Torres Straits treasure. The next day the Liverpool Mercury reported "The steamship Tara has arrived from Brisbane with £6600 in specie." In 1897 Percival Pitman Outridge (1863 1938) a pearl fleet owner, reported details of the coins. The Spanish dollars were dated 1713–1823, and the single gold coin recovered was a Spanish onza [ounce] dated 1819. In 1911 Jardine disclosed that the wreck was located "in a lagoon of Portlock Reef", but did not give the exact location. Rowe in 1891 had said it was "on the extreme outer reef of the Great Barrier chain". Some describe Portlock Reef as the extreme northern limit of the Great Barrier Reef. Jardine persisted with his option that the ship was Spanish, so it appears that the ship's bell was not found. Spanish dollars were widely accepted, so it was not unusual for ships of many nations to carry significant quantities to pay for goods. The ship was most likely the Sun (1819 ship), brig of Calcutta, Captain Gillett which departed Sydney 1826 May 10 with 40,000 Spanish dollars for Batavia, Singapore, Calcutta via Torres Strait. She was reported wrecked May 27 on a detached part of the Eastern Fields. The ship went to pieces almost immediately, 2 boats headed for Mer (Murray Island). The long boat with 24 were all lost on a reef within sight of Mer. The ship John Munroe picked up Capt. Gillett and 11 others Jun 1 at Mer and took them to Calcutta.
Кейінгі өмір, өлім және мұра
1897 жылы Жарден Торрес бұғазындағы жемшөп балық шаруашылығының бас инспекторы лауазымына ұсынылды, бірақ тағайындалу мүмкін болмады. 1900 жылдардың басында ол бейбітшілік төрешісі болды және Мапун қаласында абориген қызын миссионердің қамшылауына қатысты тергеуді басқарды. Алайда қартаю мен ауру оны нашарлап бара жатқан Сомерсет фермасында ұстады. Фрэнк Жардин 1919 жылы 19 наурызда 77 жасында алапес ауруынан қайтыс болды. Ол Сомерсетте Самуалық келіні Сана Солиямен бірге жерленген. Олардың қабірлері қазір мұра ретінде саналатын Сомерсет қабірлерінің бөлігі болып табылады. Жард өзені де, Склеропаж джардини деп аталатын баррамунди балықтарының бір түрі де оның есімімен аталған. Оның өмірі 1953 жылы австралиялық радиода "Кейп-Йорк Пионері" атты бағдарламаға бейімделген.
In 1897 Jardine was recommended to the position of General Inspector of the pearl fisheries in the Torres Strait, but the appointment was not forthcoming. In the early 1900s he became a justice of the peace and presided over an inquiry into the whipping of an Aboriginal girl at Mapoon by a missionary. Old age and illness, however, increasingly kept him at the deteriorating Somerset homestead. Frank Jardine died on 19 March 1919 of leprosy at the age of 77. He is buried at Somerset with his Samoan bride Sana Solia who died three years after him. Their graves are now part of the heritage listed Somerset Graves Site. The Jardine River is named after him as is a type of barramundi fish called Scleropages jardinii. His life was adapted into the 1953 Australian radio feature, Cape York Pioneer.