Кіріспе

Николай Иванович Гусев:Никола́й Ива́нович Гу́сев; 26 қараша 1897 жыл, 14 қараша 1897 жыл, 16 мамыр 1962 жыл) - Кеңес Армиясының генерал-полковник. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ресей империясының әскеріне шақырылған Гусев іс-әрекетке қатыспады және Ресей Азамат соғысы кезінде Қызыл Армияға шақырылды. Кавалерия бөлімдерінде қызмет етіп, соңғысын кіші командир ретінде аяқтады. Соғыс аралығы кезеңінде Гусев ат әскерлері бөлімдерінде командалық және штабтық қызметтерде қызмет етуді жалғастырды және 1930 жылдардың аяғында Қызыл Армияның Бас штабының офицері болды. Ол 1941 жылдың шілдесі мен 1942 жылдың қаңтары аралығында 25-ші атқыштар дивизиясына, 1942 жылдың маусымына дейін 13-ші атқыштар корпусына, 1943 жылдың қарашасына дейін 4-ші армияға және соғыс аяқталғанға дейін кезекпен 20-шы, 47-ші және 48-ші армияларға басшылық етті. Соғыстан кейін Гусев бірнеше әскердің қолбасшысы, Чехословакияға әскери атташе және 1962 жылы қайтыс болғанға дейін Бас штабтың дирекция басшысы болып қызмет етті.

Балалық шағы, Бірінші дүниежүзілік соғыс және Ресейдің азаматтық соғысы

Гусев 1897 жылы 26 қарашада Мариинский улусы, Новоторжский уезд, Тверь губернаторлығы, Бродниково ауылында дүниеге келген. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1916 жылы 22 мамырда Ресей империясының әскеріне шақырылып, Петроградтағы 9-шы кавалериялық резервтік полкке жіберілді. 1917 жылы наурыз айында полктік оқу бөлімін бітіргеннен кейін Гусев 3-ші Балтық атты әскер полкінің Тайцыдағы маршылау эскадрильясына жіберілді, ол 1918 жылы ақпанда армия таратылған кезде өз өңіріне оралғанға дейін аға офицер (офицер) болып қызмет етті. Ресей Азамат соғысы кезінде Гусев 16 қазанда Қызыл Армияның Новоторжский Уезд әскери комиссариатына жұмылдырылды, Ржевте 7-ші кавалерия полкінің кіші қолбасшысы болып қызмет етті. 1919 жылдың наурыз айынан бастап 1-ші Солтүстік ат әскері полкінде старшина болып қызмет етті, Шығыс майданда Александр Колчактың ақ әскерлеріне қарсы шайқасты. Қыркүйекте ол 51-ші атқыштар дивизиясына ауыстырылды, оның жеке атқыштар батальонында квартирмейстер, содан кейін дивизияның 51-ші атқыштар полкінде қызмет етті, онда ол полктің экономикалық жасағының бастығы, взвод командирі, эскадрильяның командирі және көмекшісі болды. 1920 жылдың шілдесінен бастап дивизия Оңтүстік-Батыс және Оңтүстік майданның құрамында Врангель армиясы мен Украинаның Революциялық көтерілісші армиясына қарсы соғысты.

Соғыс аралық кезең

Соғыс аяқталғаннан кейін Гусев полк құрамында взвод және эскадрилья командирі болып қызмет етуді жалғастырды. 1922 жылы желтоқсанда полк дивизияның жеке ат әскері эскадрильясына айналғанда, ол эскадрилья командирі болды. 1924 жылы Харьковта жоғары және орта деңгейдегі командалық штаб үшін жоғары жаңарту курстарын бітіргеннен кейін ол Украина мен Қырымдағы әскерлердің 1-ші атқыштар дивизиясына 1-ші атқыштар полкінің персоналы үшін көмекші қолбасшы міндетін атқарушы ретінде ауысты. Гусев 1926 жылы 2-ші ат әскері полкінің штаб бастығы болды, 1928 жылы әуе қорғанысы командирлерінің авиациялық артиллерия мектебіндегі жетілдіру курстарын және 1929 жылы Новочеркасскте ат әскері командирлерінің жетілдіру курстарын бітірді. Соңғысын аяқтағаннан кейін 2-ші кавалерия полкінің командирі және комиссары болды, ал 1931 жылдың шілдесінде Новочеркасскте кавалерия командирлерін жетілдіру курстарын аяқтағаннан кейін дивизия штабының бастығы болып тағайындалды. 1935 жылы қаңтарда Қызыл Армия штабына ауыстырылды, 4-ші штаб бөлімшесінің бөлімшесінің басшысы болып қызмет етті. 1937 жылдың қарашасынан бастап партия бюросының хатшысы, 1939 жылдың қыркүйегінен бастап Қызыл Армия Бас штабының әскери комиссары қызметін атқарды. Гусев 1940 жылдың шілдесінде Бас штабтың әскери академиясына оқуға түсіп, 1941 жылы бітірді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1941 жылдың маусым айында Барбаросса операциясы басталғаннан кейін, Гүсевке 25 -ші кавалерия дивизиясын құру міндеті жүктелді. Дивизияны құру 25 шілдеде аяқталды және 2 тамызда ол Солтүстік-Батыс майданының 34-армиясына қосылып, Демянск және Молвотицы аймағына шоғырланды. 9 қарашада генерал-майор болып тағайындалды. 1942 жылдың қаңтарынан бастап генерал-майор болған Гусев Любан шабуылда соғысқан 13-ші атқыштар корпусына қолбасшылық етті. Неміс тылына терең енгеніне қарамастан, корпустың және басқа да бөлімдердің шабуылы тоқтатылды. Неміс қарсы шабуылдарымен қоршалған Гусев корпусы 16 мамырда Любань қалтасынан құтылды. 26 маусымда Волхов майданының 4-армиясының қолбасшысы болды, 25 қыркүйекте генерал-лейтенант болып тағайындалды. Ол осы бөлімшелерге Ленинградқа жақындаған кездегі қорғаныс шайқастарында және қоршауды бұзуға тырысқанда басшылық етті. 1943 жылдың 30 қазанынан бастап 20-шы армияның командирі қызметін атқарып, 1944 жылдың 28 сәуірінен бастап 47-ші армияға басшылық етті. Ол 1-ші Белоруссия майданының құрамында Багратион операциясында армияны басқарды. Соңғысында Ковельді басып алды, Батыс Бугтан өтіп, айдың соңында Варшава аймағындағы Вислаға жетті. 14 қыркүйекте төрт күндік ұрыстан кейін армия Варшаваның маңындағы Праганы басып алды. 15 желтоқсанда 48-ші армияға басшылыққа ауыстырылған Гусев оны 2-ші Белоруссия майданының бөлігі ретінде, содан кейін 11-ші ақпаннан 3-ші Белоруссия майданының бөлігі ретінде басқарды. Шабуыл кезінде армия 25 наурызда Фриш Хаффқа жетіп, Балтық жағалауындағы неміс әскерлеріне қарсы ауыр қорғаныс және шабуылдық шайқастарда шайқасты. 1945 жылы 5 мамырда Гусев генерал-полковник болып тағайындалды.

Соғыстан кейінгі

Соғыс аяқталғаннан кейін Гусев Қазан әскери округіне шығарылған 48-армияға басшылық етуді жалғастырды. Армия штабы таратылғаннан кейін, шілде айында ол округтің қолбасшысы болды. Бір жылдан кейін Гусев Белоруссия әскери округіне Slutsk-те 3-ші армияның командалығын алуға жіберілді, содан кейін 1947 жылдың наурыз айында Гроднода 28-ші армияның қолбасшысы болды. 1949 жылдың сәуірінен бастап ол уақытша Румыниядағы Арнайы механикаландырылған армияның қолбасшысы болды. Гусев 1950 жылы шілдеде Чехословакияның Ұлттық қорғаныс министрлігінің бас әскери кеңесшісі болды, сонымен бірге Чехословакиядағы Кеңес әскери атташесі қызметін атқарды. 1954 жылдың шілдесінде Бас штабтың 10-басқармалығының бас орынбасарына ауысты, ал 1956 жылдың мамыр айынан бастап бір мезгілде Варшава келісімінің біріккен қарулы күштерінің штаб бастығының орынбасары болды. 1958 жылы қазанда екі лауазым да біріктіріліп, 1960 жылы желтоқсанда Гусев 10-шы дирекция басшысы болды. 1962 жылы 6 мамырда Мәскеуде қайтыс болды. Новодевичье зиратында жерленді.