Кіріспе

Роберт Сконский (1159 жылы қайтыс болды) - XII ғасырдағы Cell Rígmonaid (немесе Kilrymont, қазіргі Сент-Эндрюс) епискобы. Роберттің нақты шығу тегі белгісіз. Ол Ностеллдегі Сент-Освальдс монастырында августиндік каноник болды. Оның французша аты англосаксондық емес, нормандық шығу тегін көрсетеді, бірақ ол XI ғасырдың аяғында туған болса керек, бұл оның ата-анасының мәдениеттілігіне байланысты болуы мүмкін.

Сконның ақсақалдары

Роберт Шотландияның Александр I (Алахандар мак Майл Колуим) патшасы кезінде ең маңызды дін қызметкерлерінің бірі болды. Ол Александрдың тұсында Августиндік монастырьдың басты орны болған Сконның бірінші приоры болып тағайындалды. Бұл 1114 жылы болған болуы мүмкін, ал Уолтер Бауэр жаңа монастырды Сель Ригмонаид епискобы Турго бағыштағанын айтады. Егер Бауэрге сенуге болса, 1115 жылы Турго Шотландиядан кеткендіктен, одан кейінгі кезге күмән жоқ. Көптеген тарихшылар бұл датаны қабылдамады, өйткені Августин ережесі 1119 жылға дейін Ностельде енгізілген жоқ, бірақ Кеннет Вейч атап өткендей, ереженің ресми құрылған күні монастырьдің нақты қызметіне аз басшылық береді. Оның үстіне, 1114 жылы Александр өзінің мырзасы, Англия королі Генрих І-нің қызметінде Англияда болған.

Сент-Эндрюс епискобы

Осы жағдай Робертті Шотландияның бас епископлығына табиғи кандидат етті. 1124 жылы епископ болып сайланған болуы мүмкін. Мельроуз хроникасында былай делінген: "Осы жылы, ол (Александр) өлерінен төрт ай бұрын, Сконскийдің приоры Робертті Сент-Эндрюстің епископы етіп сайлады, бірақ оның діни қызметіне тағайындалуы біраз уақытқа кейінге қалдырылды". Кейінгіге, әрине, Йорктің архиепископтарына бағыну мәселесі себеп болды, бұл архиепископтар үшін қысым жасады, бірақ Альба патшалары рұқсат беруден бас тартты. Алайда Роберт 1127 жылы Йорк архиепискобы Турстанның қолынан бағыштауға қол жеткізді, оған мойынсұнушылық таныту жасалмады; 1127 жылдың жазында Роксбургтегі Сент-Джон шіркеуінде ұйымдастырылған кездесуден кейін бағышталу орын алған болуы мүмкін, онда мойынсұнбаушылықтың болмауы прецедент болып табылмайды деп келісілген.

Роберт және монастырь меценаты

Роберттің 30 жылдық епископтық қызметі епископтық тарихындағы ең маңызды кезеңдердің бірі болып табылады. Роберт Шотландиядағы Августин орденін алға жылжытуда мүмкіндігінше сәтті болмады, бірақ ол 1144 жылы кафедральдық приорияны құру үшін Августиндіктерді Сент-Эндрюске әкелуге қол жеткізді. Бұл іс-шараны ол Сент-Освальдтың бірінші приоры Ательвольд пен Карлайл епискобы, Ностеллдің монахтары, Роберт Шотландияға көшіп барғанға дейін оның діни қауымының басшысы болған, екеуі де бірлесіп жасағаны анық. Роберт сонымен қатар екі үлкен Августин абатханасын, Холируд абатханасын және Стирлингтегі (Камбускенет) Арруаизия абатханасын құрды. Роберт тек Августин орденін қолдап қана қойған жоқ. Оның лауазымы Summi (Archi) Episcopi Scotorum болды, ол қазіргі шотланд тілінде "Ардепскоп Альбан", яғни "Шотландияның жоғары епискобы" деп аталды. Сондықтан ол Шотландия шіркеуінің құрылымдық басшысы болды. Шотландия королі Дэвид I реформаторлық билік құрған кезде, Глазго епискобы Джонмен бірге Роберт реформаторлық дін қызметкерлерінің басшысы болды. Ол Дәуіт патшаның жарғыларына ең жиі куә болғандардың бірі. Шотландияның басқа епископтарынан айырмашылығы, олардың көпшілігі өте жаңа, Роберт - ғаила әлемінен шыққан шетелдік, Орамның сөзімен айтқанда, "он екінші ғасырдың басында пайда болған 'колониалды' құрылымның бөлігі". Бұл жағдайда "реформа" мен діни және мәдени "колониализм" арасындағы айырмашылық тек қана перспективалық болып табылады. Алайда Роберттің епископтық қызметі Cell Rígmonaid-тегі жергілікті дін қызметкерлерінің жойылуына әкелмеді. Шын мәнінде, жергілікті гель діни қызметкерлерінің көбісі жаңадан келген ордені қабылдады, ал олар епископтың қамқорлығын алуды жалғастырды. Бірде Лох-Левендегі Сент-Серфс абатханасының Céli Dé шіркеуінің дін қызметкерлеріне епископ үлкен кітаптар жинағын берді.

Архиепископтық мәртебеге ұмтылу

1151 жылы Давид патша епископтық паллиум сұрауға шешім қабылдады, ол епархияны архиепископтық мәртебеге көтерді және барлық шотландтық епархияларды, соның ішінде Оркни мен аралдардың епархияларын қамтитын архиепископтық епархия құрды. Бұл Робертті Шотландияның Рим тарапынан танылған алғашқы архиепископы етіп жасады. Бұл өтініш Шотландияға Папаның легаты Джон Папароның Ирландияға төрт жаңа архиепископты құру үшін келгеніне байланысты болды. 1152 жылы шотланд елшісі қайтып келгенде, Давид бір өтініш білдірді. Алайда, бұл ұсынысты кардинал ешқашан Рим папасына ұсынбаған сияқты, ал епископ Роберт пен король Дэвидтің амбициялары сол жылы Папалық Оркни мен аралдарды қамтитын Тронхейм (Нидрос) архиепископтығын құрған кезде бұзылды. 1150-ші жылдардың соңында епископ Роберт Папа Адриан IV-тің бұрышында "жасы мен ауруымен қысымға ұшыраған" деп сипатталады. Ол 1158 жылы қайтыс болған болуы мүмкін, бірақ келесі жылы қайтыс болған болуы мүмкін.