Кіріспе
"Эдвард" - бірнеше нұсқада бар дәстүрлі кісі өлтіру балладасы, Фрэнсис Джеймс Чайлд оны Child Ballad No 13 деп санап, Roud Folk Song Index-те 200-ші орынды иеленді. Кем дегенде 250 жыл бұрын жазылған баллада (оның швед тіліндегі мәтіні 17 ғасырдың ортасына таандык), ағылшын тілді әлемде ХХ ғасырда көптеген рет жазылған.
"Edward" is a traditional murder ballad existing in several variants, categorised by Francis James Child as Child Ballad number 13 and listed as number 200 in the Roud Folk Song Index. The ballad, which is at least 250 years old (a text of its Swedish counterpart has been dated to the mid 17th century), has been documented and recorded numerous times across the English speaking world into the twentieth century.
Қысқаша мазмұны
Анасы ұлына "қаруы"ндағы қан туралы сұрақ қояды (әңгіме болған кезеңді ескере отырып, әрине, аңшылық пышақ). Ол әуеннің түріне қарай, бұл оның шоқы немесе аты (немесе басқа жануар) деп, алдымен оны тергеуден аулақ болады, бірақ ақырында ол өз бауырын немесе әкесі екенін мойындайды. Ол ешқашан қайтып келмейтінін және әртүрлі жаратылыстар (зайыбы, балалары, малы) онысыз өмір сүруге мәжбүр екенін айтады. Содан кейін анасы баласының кетуінен не алатынын сұрайды. Ол "тозақтың қарғысына" жауап береді және анасын кісі өлтіруге қатыстырады.
Дәстүрлі жазбалар
Бірнеше Апалачи музыканттары баладаны жазды; Жан Ричи 1946 жылы Ричи отбасы нұсқасын әпкесімен бірге (Мэри Элизабет Барнакл жазды) және 1961 жылы Жан Ричи: Балады оның Апалачи отбасы дәстүрінен, ал Баском Ламар Лансфорд (1935), Хортон Баркер (1941), Алмейда Риддл (1972) де өздерінің дәстүрлі нұсқаларын жазды. Балалар жазушысы Эдит Баллинджер Прайс 1945 жылы Хелен Хартнесс Фландрстың дәстүрлі нұсқасын орындап жазды. Ән Англияда бірнеше рет жазылды; Майк Йейтс 1977 жылы Йоркширдің Шеффилд қаласынан Франк Хинчлиффтің өз нұсқасын, ал келесі жылы Глостерширдің Дэнни Бразилдің басқа нұсқасын жазды. 1971 жылы Рой Пармердің Quarry Bank, Staffordshire-дегі Джордж Даннның әнін тағы бір нұсқасында жазды, оны Вон Уильямс мемориалдық кітапханасы арқылы онлайн тыңдауға болады. Шотландияда ән "Мой сын Дэвид" деп аталды. Жазбалар шотландтық саяхатшы Джинни Робертсон (1953), оның немере інісі Стэнли Робертсон (1987) және қызы Лиззи Хиггинс (1970) балладаны әндеген; Лиззи Хиггинстің жазбасы Вон Уильямс мемориалдық кітапханасының веб-сайтында көпшілікке қол жетімді. Джон "Джекко" Рейли Бойл, Роскомон (1967), Пэдди Тунни Ферманаг (1976) және Кристи Мур (Килдар) да баладаның әнші нұсқаларын жазды. Ирландияда ауызша жиналған нұсқалар әдетте "Қанды не қояды" немесе осыған ұқсас деп аталады. Мысалы, Туннидің нұсқасы (оның Folk Legacy CD-де шыққан) "Өлеңдер адамы" "Сенің оң иығыңа қанды не салды, балам?" деп аталды.
Параллельдер
Бұл баладаның өзі толық болмауы мүмкін. Баладаның үлкен бөліктері "The Twa Brothers" (Child 49) және "Lizie Wan" (Child 51) деген ұзын баладаларда да кездеседі.
Басқа тілдердегі параллельдер
Бұл баллада түрі Солтүстік Еуропада да кездесті, онда ол "Svend i Rosensgård" немесе осыған ұқсас атпен танымал. Оның жалпы скандинавтық жіктелуі TSB D 320, ал даниялық (DgF 340), исланд (IFkv 76), норвегиялық және швед (SMB 153) тілдерінде белгілі. Финляндияда ол "Poikani Poloinen" ретінде танымал, ол өлең ретінде де, ән ретінде де, алғаш рет "Kanteletar" жинағында жарық көрді. Скандинавиялық нұсқаларда және фин тілінде басымдық әкрен-әкрен ұлдың ешқашан анасына қайтып оралмайтыны туралы фактіге беріледі.
Персидің "Эдвард"
Бұл баладаның бір танымал нұсқасының (Child 13B) шынайылығы күмәнге ұшырады. Бұл нұсқа алғаш рет епископ Томас Персидің 1765 жылы шыққан "Ежелгі ағылшын поэзиясының монументтері" басылымында басылып шықты. Перси бұл шотланд балладасын сэр Дэвид Далримплден алғандығын, ол оны аты аталмаған әйелден естігенін айтты. Бұл нұсқа шынайы емес сияқты, өйткені ол қысқаша айтқанда, тым "жақсы" сияқты көрінеді: ол әдеби құралдарды барынша әсер ету үшін ерекше қолданады. Сонымен қатар, басқа нұсқалардан айырмашылығы, бауыры емес, әкесі құрбан болады, ал анасы ақырында қарғысқа ұшырайды. Сондай-ақ, бұл нұсқа ауызша таратылғанына дәлел аз; ол көбінесе баспа түрінде пайда болған сияқты. "Эдвард" атауы Персидің нұсқасынан шыққан көрінеді; Персиден тәуелсіз болған көрінеді нұсқалар басты кейіпкерге осы есімді қолданбайды.