Кіріспе
"Джон Барликорн" халық әні – ағылшын және шотланд халық әні. Әннің басты кейіпкері – Джон Барликорн, арпаның және одан жасалған алкогольдік сусындардың, яғни сыра мен вискидің бейнесі. Ән барысында ол арпа өсірудің әртүрлі кезеңдеріне сәйкес келетін қорлыққа, шабуылға және өлімге ұшырайды, мысалы, егін жинау және малтабарлау сияқты. Әннің түбі ежелгі ағылшын немесе шотланд фольклорына дейін жететін болса керек, ал жазбадағы ең ерте деректер кем дегенде Елизавета дәуіріне жатады. Ән Roud халық әндері тізілімінде 164-ші нөмірмен тіркелген. Ең көне нұсқалары шотланд тілінде жазылған, және "Quhy Sowld Nocht Allane Honorit Be" атты шотланд поэмасын қамтиды. 1782 жылы шотланд ақыны Роберт Бернс әннің өзіндік нұсқасын жариялап, ол кейінгі нұсқаларға ықпал етті. Ән 20-ғасырға дейін ауызша халықтық дәстүрде, көбінесе Англияда сақталды, сондай-ақ көптеген танымал халықтық музыканы жаңғыртушылар әннің әртүрлі нұсқаларын жазды. Көптеген дәстүрлі нұсқаларда, соның ішінде 16 ғасырдағы шотланд нұсқасы "Алан а Маут" деп аталады, өсімдікке адамдардың жасаған жамандықтары және оның өш алу үшін сыра ретінде қайта жандануы – басты тақырыптар болып табылады.
"John Barleycorn" is an English and Scottish folk song. The song's protagonist is John Barleycorn, a personification of barley and of the alcoholic beverages made from it: beer and whisky. In the song, he suffers indignities, attacks, and death that correspond to the various stages of barley cultivation, such as reaping and malting. The song may have its origins in ancient English or Scottish folklore, with written evidence of the song dating it at least as far back as the Elizabethan era. It is listed as number 164 in the Roud Folk Song Index. The oldest versions are Scottish and include the Scots poem "Quhy Sowld Nocht Allane Honorit Be". In 1782, the Scottish poet Robert Burns published his own version of the song, which influenced subsequent versions. The song survived into the twentieth century in the oral folk tradition, primarily in England, and many popular folk revival artists have recorded versions of the song. In most traditional versions, including the sixteenth century Scottish version entitled Alan a Maut, the plant's ill treatment by humans and its re emergence as beer to take its revenge are key themes.
Мүмкін ежелгі шығу тегі
The Penguin Book of English Folk Songs (Лондон, 1959), халық әншісі А. Л. Ллойд және композитор Ральф Воган Уильямс құрастырған, баллада – "көне халық мұрасының ерекше сақталған түрі" ме, әлде "тарихи ескерткіштерді жаңғыртушының туындысы ма, ол халыққа кең тарап, 'халықтық' болып қалыптасқан" деген мәселені қарастырады. Бұл кейіптің жартылай мифтік сабаннан тоқылған адамды өртеумен байланысты ырым-жырымға қатысы болуы мүмкін деген теория бар.
Жазбаша нұсқалары
Барлиді бейнелейтін алғашқы ән «Аллан а Моут» («Алан молдасы») деп аталды, бұл 1568 жылға дейін жазылған шотланд әні. Джеймс Мэдисон Карпентер 1930 жылдары Оксфордширдегі Уилд қаласының Гарри Уилтшир орындаған әнінің фрагментін жазды, ол Вон Уильямс еске алу кітапханасының сайтында қолжетімді. Сонымен қатар, Глостерширдегі Авенинг қаласының Чарльз Фелпс орындаған нұсқасы да бар. Шропшир әншісі Фред Джордан 1960 жылдары дәстүрлі нұсқасын жаздырған. 1970 жылдары Ирландияның Клэр округіне қарасты Дулин қаласынан Майкл Фланаган орындаған нұсқа Клэр округі кітапханасының рұқсатымен қолжетімді. Шотланд әншісі Дункан Уильямсон да дәстүрлі нұсқаға ие болды, ол жазылған. Хелен Хартнесс Фландр 1935 жылы АҚШ-тың Нью-Йорк штатындағы Мурс-Форкс қаласында Томас Армстронг атты адам орындаған нұсқаны жазды.
Халыққа танымал жазбалар мен музыкалық бейімделулер
Ральф Воган Уильямс әннің нұсқасын өзінің ағылшын халық әндерінің сюитасында (1923) пайдаланған. Әннің көптеген нұсқалары жазылды, соның ішінде рок-топтары Traffic (олардың 1970 жылғы «John Barleycorn Must Die» альбомында орын алды) және Jethro Tull (алғаш рет 1992 жылғы «A Little Light Music» альбомында, содан кейін басқа да альбомдарда пайда болды) жазғандары ерекше аталады. Әнді Fire + Ice, Gae Bolg, Bert Jansch, John Renbourn Group, Pentangle, Finest Kind, Martin Carthy, Roy Bailey, Martyn Bates пен Max Eastley бірлесіп, the Watersons, Steeleye Span, Joe Walsh, Steve Winwood (өз тобы Traffic-пен бірге), Fairport Convention, Donnybrook Fair, Oysterband, Frank Black, Quadriga Consort, Maddy Prior, Heather Alexander, Leslie Fish, Tim van Eyken, Barry Dransfield, Of Cabbages and Kings, Winterfylleth (тобы), John Langstaff, Ayreheart және тағы да көптеген орындаушылар жазған. Ән сонымен қатар Саймон Эммерсонның «The Imagined Village» жобасының маңызды бөлігі болып табылады. Мартин мен Элиза Карти «Imagined Village» альбомында Пол Уэллермен бірге орындайды. Билли Брэгг тікелей эфирде Уэллердің орнына ән шырқады. Рок-гитарисі Джо Уолш 2007 жылы Джим Капальдиге құрмет көрсету мақсатында әнді тікелей эфирде орындады. Ағылшын халық әншісі Сэм Ли «Old Wow» альбомындағы нұсқасын, Стоунхенджде түсірілген видеоклиппен бірге жариялады. Джулиан Коуптың «Drunken Songs» альбомының мұқабасында: «Джон Барликорн біреудің күнәсі үшін өлді, бірақ менің емес» деп жазылған. Бұл Джон Барликорнға, Пэтти Смитқа және жоғарыда аталған Traffic альбомына сілтеме. 2017 жылғы «Sillion» альбомы үшін Джонни Флинн Джон Барликорн кейіпкеріне көп сілтеме жасайтын «Barleycorn» әнін жазды. 2014 жылғы «One and All, Together, For Home» альбомында Winterfylleth Роберт Бернстің поэма нұсқасын интерпретациялады. Green Lung-тің 2021 жылғы «Reaper's Scythe» синглінде «John Barleycorn must die» деген сөздермен кейіпкерге сілтеме жасалды.
Халықтық мәдениеттегі метафоралық қолданыс және көріністер
"Джон Барликорн" алкогольді бейнелеу үшін символ ретінде немесе сленгтік термин ретінде қолданылған, ал оның алкогольмен байланысы өмірдің түрлі салаларында пайдаланылған. Англияның оңтүстігінде Харлоу, Саутгемптон және Рединг сияқты жерлерде "Джон Барликорн" деп аталатын бірнеше паб бар. Джек Лондонның 1913 жылғы автобиографиялық романы "Джон Барликорн" осы әннің атын алып, оның ішімдікке құмарлығы мен алкоголизммен күресін баяндайды. Алкогольді дұрыс пайдаланбауды бейнелейтін бұл термин соншалықты кең таралғандықтан, Виктория дәуірінің соңында маскүнемдік туралы сот хабарларында тақырып ретінде қолданылған. "Ішкі No. 9" эпизодының "Мырза Кинг" финалында, мектеп оқушылары егін жинау мерекесі үшін мұғалімдерін құрбандыққа дайындалып жатқанда осы әнді орындайды.