Кіріспе

Халық әні
неміс тіліндегі киноактрисасы

"Молли Малоун" (сонымен қатар "Cockles and Mussels" немесе "In Dublin's Fair City") – Ирландияның Дублин қаласындағы ән, ол қаланың бейресми әнұранына айналды. Молли Малоунның мүсіні 1988 жылғы Дублиннің мыңжылдық тойында Дублиннің сол кездегі мэрі Бен Бриско Грэфтон көшесінде ашты. 13 маусым Молли Малоун күні деп жарияланды. 2014 жылдың шілдесінде мүсін Саффолк көшесіне, Туристік ақпарат бюросының алдына, ескі орнында Луас жолдары салынуына орын беру үшін көшірілді.

Тарих

Ән Дублин көшелерінде кәсіппен айналысып, қызбадан жас қайтыс болған балықшы әйел туралы ойдан шығарылған әңгіме айтады. 20 ғасырдың соңында 17 ғасырда өмір сүрген тарихи Молли туралы әңгіме тарады. Ол көбінесе күндіз саудагер, ал түнде жартылай уақыт жезөкше ретінде бейнеленеді. Алайда, ол сол замандағы бірнеше адал әйел көше сатушыларының бірі ретінде де бейнеленген. Әннің 17 ғасырдағы немесе басқа кез келген уақыттағы нақты әйелге негізделгендігін көрсететін ешқандай дәлел жоқ. "Молли" есімі Мэри және Маргарет есімдерінің ақылдасқан түрі ретінде пайда болды. Дублиндегі ғасырлар бойында көптеген "Молли" Малондар дүниеге келді, бірақ олардың ешқайсысы әндегі оқиғалармен байланыстырылған жоқ. Кітаптың "Ағылшын және неміс университеттерінен әндер" деген бөлімінде орналасуы ирландтық тегін көрсетеді. Ол 1884 жылы Лондонда Фрэнсис Бразерс және Деймен жазылған және шығарылған шығарма ретінде жарияланды, авторы – Эдинбургтен Джеймс Йоркстон, ал музыкасын Эдмунд Форман ұйымдастырды. Лондондық басылымда бұл кітап Колер мен ұлының рұқсатымен қайта басылғаны айтылған, бұл алғашқы басылым Шотландияда болғанын білдіреді, бірақ оның көшірмелері табылған жоқ. Сиобхан Мари Килфизердің айтуынша, ән сол кезеңнің музыкалық залының стилінде, және оның "ескі халық әніне негізделгендігін" толығымен жоққа шығаруға болмайды, бірақ "әуені де, сөздері де ирландтық көше балладалары дәстүрімен байланысты емес". Ол тарихи Молли туралы әңгімені "мағынасыздық" деп атайды. Ән сол кезде танымал болған трагикомедиялық стильде, және бұрынғы, ұқсас тақырыптағы әндердің, мысалы, Перси Монтростың шамамен 1880 жылы жазылған "Ой, менің жаным, Клементина" әнінің әсеріне ұшыраған болуы мүмкін. 1884 жылы "Студенттік әндер: Гарвард, Йель, Колумбия, Юнион және т.б. қазір орындалатын ең жаңа және танымал колледж әндерін қамтиды" деген жинақта "Құсқар мен мидия" деген нұсқасы, сәл өзгеше мәтінімен пайда болды. 1790 жылға дейін Донкастерде басылып, 2010 жылы қайта ашылған Аполлонның әндері жинағының 78-бетінде "Сладкая Молли Малоун" туралы ән бар, ол "Ох! Мен аңырап, зар тартамын, Менің сүйкімді Молли Малоным, Мен сенің сүйегіңнің сүйегі болғанша, және төсегіңде ұйықтап" деген жолмен аяқталады. Бұл ән аты мен Дублиннің жанындағы Хаутта тұратынынан басқа Молли Малоунға ешқандай ұқсамайды. Ән кейін "Шамрок: Ирланд әндерінің жинағы" (1831) жинағында қайта басылып, сол жылы "Эдинбург әдеби журналында" "Молли Малоун" деген атпен жарияланды. Әннің кейбір элементтері бұрынғы әндерде кездеседі. Молли Малоун есімді кейіпкер кем дегенде екі әнде кездеседі. 1809 жылы жарық көрген "Жесір Малоун" әніндегі бас кейіпкер "Молли Малоун", "Мэри Малоун" және "сүйкімді ханым Малоун" деп аталады. Ән "Қыздардың өте әдемі болатын қаланы көрсетіңізші" деп басталып, "Сыртта өскін, құсқар, мидия сатылуда" деп аяқталады.

Мүсін

Моли Малоун қаланың бірінші мыңжылдығын атап өту үшін 1988 жылы орнатылған, Jurys Hotel Group тапсырысымен Жанна Ринхарт жасаған мүсінмен еске алынады. Бастапқыда Ринхартқа қалада мүсіндер жолын құру ниетімен В. Б. Йейтс және Оскар Уайльд сияқты әйгілі әдебиет қайраткерлерінің тағы 12 көше мүсінін жасауға тапсырыс берілді. Алайда мүсіннің ашылуы барлық жағынан мақтауға ие болмады, өйткені Аосдананың тіркеушісі ретінде Өнерлер кеңесінің директоры Адриан Муннелли сол кезде Bord Fáilte (Ұлттық туризмді дамыту) -ге мүшелерінің "жалпыға бірдей наразылығын" білдіретін хат жолдады, мүсін "көркемдік тұрғысынан мүлдем кемшіліктері бар" екенін атап өтті. Ринхарттың оны кескен дәстүрлі, бірақ ашық киім-кешегі оның жартылай жұмыс істейтін проститутка екендігі туралы болжамдарға сіңісуі мүмкін. 2014 жылдың сәуірінде мүсін Графтон көшесінің басындағы бастапқы орнынан алынып, Тринити колледжіне айналып өтетін жаңа Луас жолдарына орын беру үшін сақталды. Мүсінді алып тастау кезінде кейбір жарықтар анықталды, олардың қалпына келтіру жұмыстарын жүргізу қажет болды. Бұл жұмысты қаладағы Буши-Парк темір зауыты жүзеге асырды. Оның маңыздылығы мен орналасуына байланысты мүсін Дублин қаласының кейбір жаяу турларының басталу және аяқталу нүктесі болып табылады. Бұл салыстырмалы түрде жаңа практиканы кейбір адамдар, соның ішінде Дублинде туған әнші Имельда Мэй, әйелдерді объективтеумен байланыстырып, "Дублиндегі жалғыз кеудесі бар мүсінге күнделікті балалардың көз алдында қалай шабуыл жасалатынын" сұрады. 2024 жылдың ақпан айында жергілікті бір көше музыканты мизогиниялық тенденцияға назар аудару және оны тоқтатуға шақыру мақсатымен "Моллиді жалғыз қалдырыңыз" атты науқанды бастады.

Танымал мәдениетте

"A Clockwork Orange" (1971) фильмінде мас саяхатшы туннельде "Молли Малоун" әнін айтады, кейін Алекс және оның "дрогтары" деп аталатын тобы оған шабуыл жасайды. Сондай-ақ, "Premature Burial" (1962) фильмінде бір кейіпкер фортепианода "Молли Малоун" әуенімен ойнайды. Ирландиялық "Fair City" телесериалының атауы әннің бастапқы шумағынан алынған: "Дублиннің әдемі қаласында, қыздары қаншалықты әдемі".

Жазбалар

"Молли Малоун" әнінің нұсқаларын көптеген әртістер жазды, соның ішінде The Dubliners, Heino, Danny Kaye, Pete Seeger, Sinéad O'Connor және Johnny Logan. Бинг Кросби мен Розмари Клуни "The Daughter of Molly Malone" деген атаумен әннің жаңартылған нұсқасын 1965 жылғы That Travelin' Two Beat альбомына жазды. Кросби 1966 жылы жазылған A Little Bit of Irish альбомында да осы әнді орындады. 1998 жылы Дублин мыңжылдығын мерекелеуге арналған қайырымдылық сингл ретінде әннің нұсқасы шығарылып, Ирландия сингл чартында 4-орынға ие болды. Әннің ресей тіліндегі нұсқалары ("Душа моя, Молли" немесе "Молли, менің жаным"), француз және голланд тілінде ("kokkels en mossels") де жазылған.