Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі Маккуиннің көкбағасы (Chlamydotis macqueenii) көкбағалар тұқымдасына жататын ірі құс. Бұл Азияның шөл және далалық аймақтарында өседі. XIX ғасырда олардың таралу аймағынан батысқа қарай Ұлыбританияға дейін тараған. 1984-2004 жылдар аралығында популяция 20-дан 50%-ға дейін азайды, негізінен аңшылық және жер пайдаланудың өзгеруі. Екі түр де Chlamydotis тұқымдасының жалғыз мүшелері. Маккуиннің балдырсығы бұрын губара балдырының бір түрін санаған және "Азия губарасы" деп аталған.
Species of bird
MacQueen's bustard (Chlamydotis macqueenii) is a large bird in the bustard family. It is native to the desert and steppe regions of Asia, west from the Sinai Peninsula extending across Kazakhstan east to Mongolia. In the 19th century, vagrants were found as far west of their range as Great Britain. Populations have decreased by 20 to 50% between 1984 and 2004 mainly due to hunting and changes in land use. MacQueen's bustard is a partial latitudinal migrant while the houbara bustard (C. undulata) is more sedentary. Both species are the only members of the genus Chlamydotis. MacQueen's bustard used to be regarded as a subspecies of the houbara bustard and known as the "Asian houbara".
Таксономия
Отис Маккуинниді Джон Эдвард Грей 1834 жылы Томас Хардвик тартқан Үндістаннан келген бюстарт үшін ұсынды. Ол ұзақ уақыт бойы Африканың хоубаралық бастард Chlamydotis undulata түрінің бір түрі болып саналды. 2003 жылы ол бөлек түр ретінде жіктелген. Chlamydotis туысы көне гректің халамусынан, бұрыштарына салмағы тігілген салт аттының шапанынан және отис, bustard. Маккуиннің көкбашы хубарадан үлкен және әлдеқайда ақшыл. Басының жоғарғы жағындағы қауырсындар ақ немесе қара түсті, біртұтас, иілген қауырсыннан тұрады. Хубарада бұл қырқалық қауырсындар ақ түсті болады және еркекінің көрінісі кезінде айырмашылық айқын көрінеді. Маккуиннің баспалдағы мен хубара баспалдағының аймақтарында аралық нысандардың болмауы, Нил аңғарында болуы мүмкін, морфология мен көрініс мінез-құлқындағы айырмашылықтар оларды толық түрге көтеруге әкелді. Хубара бустардасы қазір тек Солтүстік Африка популяциясына қатысты, ол C. undulata undulata номиналды түркіні және Канар аралдарындағы шағын популяция (C. u. fuertaventurae) ретінде кіреді. Митохондриялық ДНҚ реттілігінің әртүрлілігіне негізделген бағалаулар түрдің C. u. undulata және C. u. fuertaventurae жалпы ата-бабаларынан 430 000 жыл бұрын бөлінгенін көрсетеді. Маккуиннің тұяғы өте үндемейді, тек еркектердің дыбыстары ғана естіледі. Басқа бастардтар сияқты, олар да таңғажайып көрініске ие, олар бас пен мойынның ақ қауырсындарын көтереді және таңдалған лек орнында жүргенде басын кері қайтарады.
Otis macqueenii was proposed by John Edward Gray in 1834 for a bustard from India drawn by Thomas Hardwicke. It was long regarded a subspecies of the African houbara bustard Chlamydotis undulata. It was classified as a distinct species in 2003. The genus name Chlamydotis is from Ancient Greek khlamus, a horseman's cloak with weights sewn into the corners, and otis, bustard. MacQueen's bustard is larger than the houbara and much paler. The feathers on the top of the head include some long and curved feathers which are white or black with white bases. In the houbara, these crest feathers are all white and the difference is evident during the display of the male. The lack of intermediate forms in the region where the ranges of MacQueen's bustard and houbara bustard meet, presumed to be in the Nile valley, differences in morphology and display behaviour led to their being elevated to full species. The houbara bustard now refers only to the North African population, included as the nominate subspecies C. undulata undulata and a small population on the Canary Islands (C. u. fuertaventurae). Estimates based on the divergence of mitochondrial DNA sequence suggest that the species separated from the common ancestors of C. u. undulata and C. u. fuertaventurae nearly 430,000 years ago. MacQueen's bustard is very silent except for the sounds that males make in their display. Like other bustards, they have a flamboyant display, raising the white feathers of the head and throat and withdrawing the head while walking around a chosen lek site.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Маккуиннің балдырлары Синай түбегінің шығысынан Каспий теңізіне дейін және шығысқа қарай Моңғолиядағы Гоби шөліне дейін таралады.
MacQueen's bustard occurs from the east of the Sinai Peninsula to the Caspian Sea and extending east to the Gobi Desert in Mongolia.
Мінез-құлық және экология
Еркек хубараның басында мойын тік, ал мойын түбіндегі қауырсын тік күйде болады. Бір аяғы бірден алға жылжып, бір аяғы бірден алға жылжып, баяу жүргенде, басындағы бірнеше қауырсын да тік тұрады. Мұнан кейін тіземен немесе бірнеше бұтаның айналасында дөңгелек түрінде жүгірудің күшті кезеңі басталады, ал мойын "S" пішініне оралады. Мойын қауырсыны тік тұрып, басын жауып тұрады. Аяқтарды өлшенген жүріспен көтереді және мойынды бір жақтан екінші жаққа шайқап тұрады. Тыныс алудың төменгі шуы естіледі, бірақ өте жақын жерде ғана. Еркектер көрініс кезінде шақырады, егер мүмкін жұптар болмаса, көрініс қайталануы мүмкін. Жұптың бір бөлігі құлақ асатын көрінгенде, аталық құс мойынның екі жағындағы қара қауырсынды көтереді де, қара жағаға немесе қайысқа ұқсап, денесін бір жағынан екіншісіне бұра отырып, аналық құсқа қарай жүреді. Бұл түр тұқым, жидек, жәндіктер мен басқа да омыртқасыздарды жейді. Олар су ішпейді, қажетті ылғалдылықты тамақтан алады. Бір зерттеуде тенебрионоид қоңыздарының саны ерекше көп екені анықталды. 1998 және 2002 жылдар аралығында Қазақстанда олардың көбейген жерлерінде популяцияның шамамен 50% -ға жуығы тез азайып кеткен. Бұл, әсіресе, олардың қысқы жерлерінде аңшылыққа байланысты деп есептеледі. Құс Біріккен Араб Әмірліктерінде қорғауға алынған. 2019 жылдың ақпан айында Абу-Даби әмірлігіндегі Әл-Айн аймағында құстарды қорғау және олардың санын көбейту үшін 50 құс шөлге жіберілді.
The male houbara displays initially with the neck upright and the feathers on the base of the neck erected. A few feathers on the head are also erected while walking slowly, with one foot moved carefully and placed just ahead of the other. This is followed by a more vigorous phase of running either in a line or in a circle around a few bushes while the neck is tucked back into an "S". The neck feathers are erected and cover the head. The feet are raised in a measured gait and the neck is swayed from side to side. A low sound of breathing may be heard but only at very close. Males will call during display and if there are no potential mates, the display may be repeated. When a mate appears to be receptive, the male puffs up the black feathers on the sides of the neck so that it appears like a black collar or ruff and walks towards the female while twisting his body from side to side. This species is omnivorous taking seeds, berries, insects and other invertebrates. They do not drink water and obtain all the moisture they need from their diet. Tenebrionid beetles were found to be especially numerous in one study. Rapid population declines of about 50% were seen in their breeding grounds in Kazakhstan between 1998 and 2002 and thought to be due to hunting, especially in their winter grounds. The bird is protected in the United Arab Emirates. In February 2019, 50 birds were released into the desert in Al Ain Region in the Emirate of Abu Dhabi, to help conserve the birds and increase their number in the wild.