Кіріспе

"Құтқарылу үңгірі" - американдық жазушы Стэнли Г. Вайнбаумның 1936 жылы наурыз айында шыққан Astounding Stories журналында басылып шыққан ғылыми-фантастикалық әңгімесі. "Құтқарылу үңгірі" - Вайнбаумның Еуропаға арналған жалғыз әңгімесі.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Джек Сэндс, әңгіменің баяндаушысы, ғарыш кемесінің ұшқышы, оның бақыты жоқ. 2111 жылдың қыркүйегінде ол ескі досы капитан Харрис Хеншоумен Еуропаға экспедицияны жүргізу үшін жұмысқа орналасты. Санс - Юпитердің айларына өткен сапардан аман қалған екі адамның бірі. Екіншісі - оның есірткіге толған көмекші-ұшқышы Крацка, ол экспедицияның кемесі "Гераны" жерге түсіру кезінде апатқа ұшырады. Сэндс ауруханада есінен танып жатқанда, Крацка апат үшін кінәсін оған жүктеп, оның беделін бұзады. Содан бері Крацка жоғалып кетті. Сандстың жаңа қосалқы ұшқышы Клэр "Алтын флеш" Эйвери, оның жалғыз біліктілігі айды айналдыратын Апогей жарысында жеңіске жетті; Сандс пікірінше, шеберлікпен емес, жай ғана сәттілік пен өзін-өзі өлтіру тәуекелімен. Экспедицияның басқа мүшелері - химик Стефан Коретти мен биолог Гогроль. Сэндс Эверидің Миносқа ұшақ түсіруіне жол бермеу үшін, оны алмастыруға мәжбүр болған кезде, Еуропаға қону кезінде оның нашар ұшқыш қабілетіне дәлел келтірді. Оның күдіктері Миноның экипажының ешқандай зерттеулер жасамағанын түсінгенде оянады. Бір күні ол және Эйвери тамақ жинап қайтып келгенде Хеншоу өлтірілгенін, ал Коретти Гогролдан жарақат алғандығын табады. Биолог екі ұшқыштарды келесі аңғарға мәжбүрлейді, содан кейін оларды қосатын ауасыз жотадан ауалы қалқан киіп өтіп кетеді. Ол олардың қалқандарын өзімен бірге алып кетеді, сонда олар артынан келе алмайды. Кейін Эйвери Сэндске миссияның нақты мақсатын айтады: Гераның капитаны Гундерсон алдыңғы экспедицияда протактинийдің үлкен қорларын тауып, оны қуат көзі ретінде пайдаланудың процесін жасады. Гундерсон апат кезінде өзінің жазбаларымен бірге жоғалып кетті, бірақ ол Еуропадан көшірмесін қалдырған деп үміттенді. Енді Гоголь жазбаларды тауып алды. Гоголь оралады, өйткені оған олардың біреуі керек, ол кемемен Айодағы адам қоныстарының біріне барады. Ол Сэндстің аяғына оқ атып, Эйвериді ұрлайды; ол тау жотасының басында есінен танып қалса, ол оны көтеріп алып, алып жүреді, содан кейін Сэндске бір рет атылған пистолетімен тастайды, сондықтан Сэндс өзін-өзі өлтіре алады. Оның орнына Сэндс жергілікті көк шұбар құсты атып, оның ауа мүшесін ауаны ұстап тұру үшін пайдаланады. Ол ғарыш кемесінің қараңғы бақылау бөлмесінде Гогролды ұстап алады, ақыры оны Крацка деп таниды. Сэндс Эйвериді Кореттиді алуға жібереді; Крацка Сэндске шабуыл жасау үшін сол сәтті таңдайды, бірақ Сэндс Кратсканы есінен танымас бұрын өлтіруге тырысады. Сэндс есін жиғанда, ол Айвери Айоға ұшқан Минос ғарыш кемесімен сапар шегеді. Сэндс бақылау бөлмесіне кіреді, сонда ол кемелденген жерге түседі.

Вайнбаумның "Еуропасы"

Вайнбаумның Күн жүйесінде, планеталардың пайда болуының сол кездегі "жақын соқтығысу" гипотезасына сәйкес, Юпитер жерді Галилейдің айларында сияқты ортаны құру үшін жеткілікті жылуды сәулелейді. Еуропаның атмосферасы жұқа, бірақ тыныс алу мүмкіндігі бар, бұл Жердің Юпитерге қараған жағында орналасқан депрессиядан басқа ауасы жоқ. Бұл аймақ атмосферадан жоғары көтерілген қырқалармен бір-бірінен бөлінген бірнеше шағын аңғарларға бөлінеді. Еуропаның ең кең таралған түрі - бұл көк шашақ құсы, ол өзінің ауа көзін ауа қапшығында алып жүреді, бұл оған ауасыз шыңдардың үстінен өтуге мүмкіндік береді.