Кіріспе
Санта-Круз халықаралық әуежайы, Мадейра, Португалия Мадейра әуежайы (Aeroporto da Madeira, ), ресми емес Фуншал әуежайы (Aeroporto do Funchal), бұрын Санта-Катарина әуежайы (Aeroporto de Santa Catarina) және ресми түрде Криштиану Роналду халықаралық әуежайы, Португалия архипелагы мен Мадейра автономды аймағындағы Санта-Круз азаматтық еншісінде халықаралық әуежай. Әуежай аймақтық астананың солтүстік-шығысында орналасқан, кейде оны ресми емес түрде атап өтеді. Ол көбінесе Мадейраның демалыс орны ретінде маңыздылығына байланысты Еуропаның мегаполистеріне ұшуларды өткізеді және Мадейра архипелагына жүк тасымалдауда маңызды рөл атқарады. Бұл Португалиядағы төртінші ең көп жұмыс істейтін әуежай. Аэропорттың аты барлық уақыттағы ең үздік футболшылардың бірі саналатын Мадейраның тумасы Криштиану Роналдуның есімімен аталған. 2017 жылы атын өзгерту рәсімі кезінде әуежайда Роналдуның атақты бюсті ашылды, қазір ол ауыстырылды. Әуежай өзінің орналасқан жері мен керемет ұшу-қону жолағының құрылысына байланысты әлемдегі ең қауіпті әуежайлардың бірі болып саналады. Ол 2004 жылы Халықаралық көпірлер және құрылыс инженерлері қауымдастығының "Үздік құрылым" сыйлығын алды. History Channel бағдарламасының "Ең қауіпті әуежайлар" бағдарламасы оны әлемдегі тоғызыншы және Еуропадағы үшінші қауіпті әуежай деп атады. Әуежайға қону үшін ұшқыштар қосымша оқудан өтуі керек.
Madeira Airport (Aeroporto da Madeira, ), informally Funchal Airport (Aeroporto do Funchal), formerly Santa Catarina Airport (Aeroporto de Santa Catarina) and officially Cristiano Ronaldo International Airport, is an international airport in the civil parish of Santa Cruz in the Portuguese archipelago and autonomous region of Madeira. The airport is located east northeast of the regional capital, Funchal, after which it is sometimes informally named. It mostly hosts flights to European metropolitan destinations due to Madeira's importance as a leisure destination, and is pivotal in the movement of cargo in and out of the archipelago of Madeira. It is the fourth busiest airport in Portugal. The airport is named after Madeiran native Cristiano Ronaldo, considered one of the greatest footballers of all time. During its renaming ceremony in 2017, the airport drew media notoriety for an infamous bust of Ronaldo unveiled at the ceremony, now replaced. The airport is considered one of the most peculiarly perilous airports in the world due to its location and its spectacular runway construction. It received the Outstanding Structure Award in 2004 by the International Association for Bridge and Structural Engineering. The History Channel programme Most Extreme Airports ranked it as the ninth most dangerous airport in the world and the third most dangerous in Europe. Pilots must undergo additional training to land at the airport.
География
Мадейра әуежайы географиялық жағынан ерекше әуежай, өйткені ол теңізге қарай шығып тұрған жердің үстінде орналасқан. 05 ұшу-қону жолағының соңында тік ILS-пен ұшып жету және қону мүмкіндігінен айыратын төбелер мен жартастар бар. Оның орнына ұшақ әуежайдың айналасында ұшып, содан кейін 180 ° бұрылыста айналып, өте қысқа соңғы қатынасқа түседі. Аэропорттың 05/23 ұшу-қону жолағы - үстел үстіндегі ұшу-қону жолағы, яғни ұшу-қону жолағының екі шетінде де тік құлаулар бар. 05-ші ұшу-қону жолағының басында ұшу-қону жолағының аяғына дейін жүретін автокөлік жолынан және 23-ші ұшу-қону жолағының басында жартастан құлайды. Ұшу-қону жолағының ерекшелігі 23-ші қақпаның басында, тұғырларға тірелген платформада орналасқан.
Тарих
Мадейра әуежайы 1964 жылы 7 шілдеде ресми түрде ашылды. Алғашқы ұшуға TAP Air Portugal Lockheed Constellation ұшағы қатысқан, оның бортында 80 жолаушы болған. 1972 жылы Мадейра аралына келушілердің саны көбейіп, ұшатын ұшақтардың ұшып-қону жолын кеңейтіп, заманауи және үлкен ұшақтардың қонуына мүмкіндік берілді. Еуропаның Kai Tak деп саналатын 06 ұшу-қону жолына (қазіргі 05 ұшу-қону жолына) ерекше көзқараспен қарағандықтан, жаңасын салудың орнына қолданыстағы ұшу-қону жолын кеңейту туралы шешім қабылданды. Ұшу-қону жолағын 1986 жылы 1 ақпанда Португалия Республикасының президенті Антонио Рамалхо Эанес ашып, оны 1986 жылға дейін ұзартты. Осы уақыт аралығында 1973 жылы әуежайда 500 мың жолаушыны қабылдайтын жаңа терминал салынды. Алайда туризмнің сұранысы өсе бергендіктен, ұшу-қону жолағын одан әрі кеңейтті. Бұл жаңа кеңейтудің нәтижесінде ұшу-қону жолағының бағыты сәл түзетілді және 05/23 деп аталды. 2002 жылы 6 қазанда жаңадан кеңейтілген ұшу-қону жолағы мен терминал ашылды. Осы орайда әуежайға Air Atlanta Icelandic Boeing 747-200 рейсімен TF ABA тіркелімімен келді. Бұл сирек кездесетін жағдай болса да, Лиссабон-Каракас-Лиссабон бағытындағы кейбір TAP Air Portugal рейстері бұрын Airbus A330 200 кең корпусты ұшақтарымен Мадейрада тоқтап тұруды жоспарлаған.
Статистика
+ Мадейра әуежайынан ең көп жүретін бағыттар (2019) Рейтинг қаласы, әуежай Жолаушылар %өзгеріс Ең үздік тасымалдаушылар 1 Лиссабон 1,009,847 1,6% easyJet, TAP Air Portugal 2 Порто 354,823 5,5%easyJet, TAP Air Portugal 3 Лондон Гатвик 260,972 0,2%easyJet, TUI Airways 4 Манчестер 102,723 16,8%easyJet, Jet2. Код, TUI Airways 5 Франкфурт 95,355 22,6%Кондор, Lufthansa, TUI fly Deutschland 6 Амстердам 84,511 2,6%Corendon Airlines, Transavia, TUI fly Нидерланды 7 Дюссельдорф 79,713 25,2%Кондор, TUI fly Deutschland 8 Париж Орли 79,399 5,4%Трансавиа 9 Мюнхен 61,975 20,8%Кондор, Lufthansa, TUI fly Deutschland 10 ЛондонСтанстед 60,524 40%Jet2. com
Апаттар мен оқиғалар
1973 жылдың 5 наурызында Aviaco Sud Caravelle 10R (европалық BID) ұшағы қону кезінде теңізге құлап, ұшақ пен үш экипаж жоғалды. 1977 жылдың 19 қарашасында TAP Air Portugal Flight 425 рейсімен Боинг 727 200 (CS TBR тіркелімі) Брюссельден Мадейраға Лиссабон арқылы ұшып бара жатқан. Бір рет айналып өткеннен кейін, ұшақ ауа райының нашар жағдайында қонуға тырысты. Ол 24 - ұшқыштық (қазіргі 23- ұшқыштық) жолына ұшып келіп, тік беткейге құлап түсті. Содан кейін тас көпірге соқтығысып, оң қанаты жыртылып, жағажайға қатты соқтығысты. Ұшақ өртеніп, ұшақ жанды. Кемеде 164 адам болған, олардың 131-і қаза тапты. 1977 жылы 18 желтоқсанда SA de Transport Aérien Flight 730 Sud Caravelle 10R (реестрлік HB ICK) 06 ұшу-қону жолына (қазіргі 05 ұшу-қону жолына) жақындауға рұқсат алды, бірақ 720 футтан (219 м) төмен түсіп, ұшақ теңізге құлады. 57 адамның ішінде 36 адам қаза тапты. 2003 жылдың 11 қыркүйегінде Бічкрафт ұшағы ағылшындық ұшқышпен бірге тоғыз испандық жолаушыны алып, әуежайдан ұшып шыққаннан кейін теңізге құлады. Барлық жолаушылар қаза тапты.