Кіріспе
Мысырлық биші және актриса (1929-2003) Нелли Мазлум (نيللي مظلوم; 9 маусым 1929 21 ақпан 2003), итальян және грек тектес мысырлық, актриса, хореограф, биші және балет, заманауи би, мысырлық фольклорлық би, дәстүрлі шығыс биі және шығыс би техникасының жасаушысы. Ол Мысырдың халық билерінің дәстүрлі мұрасын драмалық көркемдік формаға енгізген алғашқы адам болды. Өзінің әзіл-сықақ сезімімен танымал, ол Мысырда 1930 жылдары ғажайып бала ретінде танымал болды. 1940-1960 жылдары мысырлық фильмдерде, мысырлық теледидардағы фольклорлық шоуларында және "Нелли Мазлум араб бишілер труппасы" компаниясында көптеген көріністерін көрсетті.
Nelly Mazloum (نيللي مظلوم; 9 June 1929 – 21 February 2003), an Egyptian of Italian and Greek origin, was an actress, choreographer, dancer, and teacher of ballet, modern dance, Egyptian folkloric dance, traditional oriental dance and the creator of the oriental dance technique. She was a pioneer, in that she was the first to apply Egypt's traditional legacy of Folkloric Dances into a dramatised artistic form. Known for her sense of humour, she was known in Egypt in the 1930s as a child prodigy and from the 1940s to the 1960s for her many appearances in Egyptian films, her folkloric shows on Egyptian TV, and her company the "Nelly Mazloum Arabic Troupe of Dancer".
Алғашқы жылдары
Нелли Кэтрин Мазлум Кальво Мысырдың Александрия қаласында итальяндық грек ата-анасының бай отбасында дүниеге келген. Оның әкесінің әшекей жасайтын итальяндық Неапольден, ал анасының піанино ойнайтын грек, Кіші Азиядан. Олардың Альгамбра театрының қарама-қарсы жағында қонақ үйі бар еді. Мазлум екі жасында аяқ-қолдарын шалдыққан (полиомиелит) және педиатр мен оның әйелі балет биі мұғалімі болған жылдар бойы күтім көрсеткеннен кейін қайтадан жүрді. Осы себепті би оның құштарлығына айналды. Бес жасында ол жеке биші ретінде би карьерасын бастады және бұқаралық ақпарат құралдары оны ғажайып бала деп атады. Ол 1939-1945 жылдары балалық жылдыз болған. Ол жазғысын Александрияда, қысы Каирде жұмыс істейтін менеджері болған анасының қарамағында күнделікті өнер көрсетті. 10 жастағы Мазлум өзінің алғашқы фильмі - грек тілінде түсірілген "Мен просфигопула" ("Құқық іздеген қыз", 1939), оның сценариін Д. Богрис жазған. Бала кезінде ол Бадия Масабни басқаратын атақты Казино Операда би биледі, онда ұлы Рақа Шарки билері өз мансабын бастады; күн сайын екі шоу, бүкіл отбасы үшін матини және кешкі қойылым болды, ол кезде алкогольді сақтауға болады. Нелли бала кезінен матини шоуларында қатысып, заманауи би мен классикалық балетпен айналысқан, бірақ өзінің биі біткеннен кейін, ол Самия Гамал мен Тахия Кариока сияқты іш бишілерінің кешкі шоуларын көруге қалды. Ол көптеген жағдайларда Самия Гамал мен Умм Култуммен бірге король Фаруктың алдына шығады. 1948 жылы Нелли Мазлум Каирдегі Корольдік опера театрының (Дар Аль Опера) прима-балеринасы болды. 1959 жылдан 1964 жылға дейін ол Аль-Масрах әл-Каоуми (Ұлттық театр) Кумейя труппасының хореографы болды. Көп жылдар бойы ол жергілікті театрларда және Египеттегі әртүрлі телешоуларда сансыз фольклорлық қойылымдар жасады.
Алтын жылдар
1940-1950 жылдары таңғажайып сұлу және талантты жас орындаушы Мысырдың ең жақсы театрларында би билеп, өз хореографиясын жасады; ол сондай-ақ шамамен 17 фильмде өнер көрсетті / өнер көрсетті. Оның ішінде ол шәрік биін бірнеше рет орындаған. Олардың бірі - Хусейн Седки, Эльхам Хусейн және Самия Гамалдың қатысуымен түсірілген Шахразд (1941), екіншісі - Хасан Рамзи (перкуссионист Хоссам Рамзидің ағасы) режиссерлік еткен Солиманның сақинасы (1946). Оның қызы Марианна Мазлумның өмірі мен мансабы туралы лекция кезінде CID, ЮНЕСКО (Халықаралық би кеңесі) "Анамның өнер көрсетуі сұранысқа ие болды, өйткені ол сол кезде Египеттегі жалғыз заманауи биші болу мәртебесіне ие болды" деді. 1947 жылдан бастап ол элиталық қоғамның қыздарына арналған Каирде табысты балет мектебін құрды; ол сондай-ақ Каирдегі Ұлттық опера театры (Дар Аль Опера) үшін жас суретшілерді оқытып, оқытты. Мазлум өмірдегі сән-салтанатты ұнатып, өмірден толық рақат алған. Ол алты рет тұрмысқа шыққан. 1949 жылы алғашқы күйеуі А. Руссоспен танысады, бұл одақтан Эммануэль деген ұл, екі жылдан кейін Марианна деген қыз туады. Бесінші ғасырдың басында, кез келген мүмкіндік пен уақыт жол берген кезде, Мазлум бүкіл елді аралап, өздерінің түпнұсқалық ортасындағы билерді, шөлдегі бедуиндерден бастап, ауылдардағы, дүкендердегі және қалалардағы Гавазиге дейін, әрқашан жаңа би қозғалыстарын іздеп, зерттеді. Марианна өзінің лекциясында: "Анам елеулі адамдармен кездесіп, сөйлесіп отырды: мұғалімдер, музыканттар, жазушылар, ақындар және археологтар, олар Мысырдың мәдениеті мен дәстүрі туралы көп білетін. Ол сонымен қатар құмар оқырман және зерттеуші болды. Ол элитаның жеке отбасылық кештеріне қатысқанда, балади (туған) немесе шааби (Халық) -дан гөрі нәзік би билерін бақылайтын. Ол бұл нәзік биді "хаванем" деп атаған.
Нелли Мазлум труппасы
Ақырында, Мазлум күйеуінен ажырасып, 1951 жылы балет мектебін қайта ашады және 1955 жылы өнерге оралып, өзінің жеке би компаниясын құрды; ол өзінің фольклорлық би мектебін Каирде компания мүшелерін даярлау үшін құрды; ол сол кездегі бишілер мен хореографтардың бүкіл ұрпағын рухландырған Мысырдағы ең әйгілі фольклорлық биші болды. Ол Мысырдың халық билерінен қалған дәстүрлі өнеріне драмалық көркемдік түр түрін енгізуге алғаш рет тырысқан. Оның тобының мүшелері әуесқойлар еді, кейбіреулері балет мектебінен, басқалары гимнастикадан, кейбіреулері студенттер, ал кейбіреулері жұмыс істеді. [2] Оның труппасы 25 адамнан басталды, бірақ көп ұзамай үлкен оркестрмен 40 бишіге (20 әйел және 20 еркек) дейін өсті. Өзінің жеке театрлық компаниясы Нелли Мазлум стилін ашып, оны БАҚ және жұртшылық "Раqs эль Та'Бири" (Халық биі) деп атады және ол өзінің байқаған және зерттеген халық билерінің шикізатын өзінің көркемдік пысықтауы мен стильдеуі болды. Бағдарламаға ауыл өмірінен көптеген көріністер енгізілді. Ол өзінің жеке компаниясының директоры, хореографы, орындаушысы және мұғалімі болды. Марианна өзінің дәрісінде: "Компания тек қана халықтық би стилі Рақс Шаабиді ұсынды, сол кездегі іш биі театрға лайық деп саналмайтын, ол 40-шы жылдары Бадия Масабни сахнасында ғана биленіп, 50-ші жылдары көптеген жеке бишілер немесе шағын би топтары көбінесе тойлар, үйлену тойлары, фильмдер мен түнгі клубтар үшін жалданады" деді. 1958 жылы Мазлумның би тобы Гжизадағы Гранд Палас қаласында өткен үлкен мақта жәрмеңкесі фестивалінде көрсетілді. Мазлум сахнада фольклорлық билерді алғаш рет ұсынған, ал оның би тобы Мысырдың көптеген алыс аймақтарындағы египет халық әндері мен билерін жаздырып, сахнада және теледидар бағдарламаларында орындаған алғашқы египет би труппасы болды. 1959-60 жылдары Египет үкіметі Алексей Жуковтың басшылығымен Мысыр ұлттық балет академиясын құрды, ол Мәскеудегі Большой балет мектебінің көмекші мұғалімі болды және сол кездегі Кеңес Одағы Мысыр үкіметін ұсынды. Мәзлумды Мәдениет министрлігі египет классикалық биінің мазмұнын қорғау бойынша көмекшісі етіп тағайындады. Бір жылдан кейін Ұлттық балет академиясы құрылды және ол үш жыл бойы Жуковтың оң қолы болды. 1961 жылы тағы бір амбициялық жоба құрылды: басқа бір ресейлік Борис Рамазиннің басшылығымен Ұлттық фольклор академиясын құру. Мазлум қайтадан жергілікті таланттарға жету жолы болды. Ол таңертең оған келіп, халық билерінің дәстүрлі қимылдарын үйреніп, түстен кейін оқушыларға үйрететін. Алайда, ол орыстардың мысырлық стильді бұзып, оны орысша етіп жасағанын көргенде, ол ынтымақтастығын тоқтатып, жұмыстан кетті. Бірақ олардың тәжірибесі баға жетпес болды, ол өзінің техника туралы білімін ұйымдастырып, өз мектебі үшін әдіс жасауға көмектесті - бұл "Нелли Мазлум шығыс биі техникасы" деп аталды. Бұл үлкен саяси ықыластың уақыты еді. Мәдениет министрі доктор Сарват Окаша оның жұмысына соншалықты құлшыныс танытты, ол мысырлықтарға билет сатып алып, олардың концерттерін тамашалайтын болды. 1961 жылы ол оған Masrah al Ayem (қозғалатын театр) сыйлады, ол Мысырды аралап, әр ауылда өнер көрсетуді тоқтатты. [6] Мазлум сонымен қатар перғауындық би сияқты эксперименталды стильдерді жасады (оны алғашқы "Диалогта" ұсынды), "шаңырақпен шөл биі" және т.б. Оның ең үлкен табыстарының бірі 1961-1962 жылдары жазылған "Аюб әл-Масри" атты кітап болды. [1] Бұл сонымен қатар ол және оның компаниясы Хельсинки халықаралық жастар фестиваліне қатысқан жылы болды, онда ол өзінің фольклорлық билері үшін күміс медальмен марапатталды: Аль Газл (келіншектің орамалын тоқу), Мысыр тарихында алғаш рет Мысырдың бишісі болды. Ол Каир операсының опера және оперетта туындыларының ресми хореографы болды. Ол 1963 жылы Mahr el Aroussa (Күйеудің қалыңдық) атты алғашқы араб классикалық опереттасының хореографиясын жасады. [1] Президент Гамал Абд әл-Насер опереттаның ашылуында болды. Лекция барысында Марианна бізге осы және басқа да көптеген оқиғалардың құжаттары мен суреттерін көрсетті. Балет академиясы мен Фольклорлық би академиясын құрғаннан кейін үкімет оған Ұлттық фольклорлық труппа құру туралы (оныңсыз) өтініш жасады. Ол "менсіз труппа жоқ" деп жауап берді және тәуелсіз болып қалды. Олар оған компанияны мемлекет меншігіне берген соң зейнетақысын төлеп, компанияның мемлекет меншігіне айналғанын ескертіп, жұмыс істей алмайтынын айтады.
In 1958, Mazloum's dance company was showcased in the great Cotton Fair Festival, at the Grand Palais in Gezira. Mazloum was the first to present folkloric dances on stage and her dance company was the first Egyptian dance troupe to record Egyptian folk songs and dances from many different and remote regions of Egypt and perform them on stage and on television programs. In 1959 60, the Egyptian government founded the Egyptian National Ballet Academy under the direction of Alexei Jukov, who was assistant teacher of the Bolshoi Ballet School in Moscow and was provided by the then Soviet Union to the Egyptian government. Mazloum was appointed by the Ministry of Culture to be his assistant for the protection of the Egyptian content of Classical dance. A year later the National Ballet Academy was founded and for three years she was Jukov's right hand. In 1961 another ambitious project was formed: the establishment of a National Folkloric Academy under the direction of another Russian, Boris Ramazin who was the first assistant and dancer of the "Moiseyev Dance Company" in Russia. Again Mazloum was his bridge to the local talent. He came to her in the morning, to learn the traditional movements of folkloric dances which he then taught to the students in the afternoon. However, when she saw that the Russians adulterated the Egyptian style and made it more Russian, she stopped her collaboration, and quit the job. But her experience with them was invaluable, helping her to organize her knowledge of technique and create a method for her own school — what would emerge as the "Nelly Mazloum Oriental Dance Technique." It was a time of great political favour. The Minister of Culture, Dr. Sarwat Okasha, was so enthusiastic about her work that he used to buy tickets for the Egyptian people, so that everyone could see her shows. In 1961, he gave her Masrah al Ayem (floating theatre), which toured Egypt stopping to perform at every village. [6] Mazloum also did experimental styles like pharaonic dance (she presented it at the first 'Sound and light' show [6]), a "desert dance" with veil,[9] etc. One of her great successes was the biblical story Ayub el Masri, in 1961 1962. [10] It was also the year she and her company participated in the Helsinki International Youth Festival, where she was awarded the Silver Medal for her folkloric dances: Al Ghazl (the weaving of the bridal veil), for the first time in the history of Egypt's a dancer represented Egypt. She became the official choreographer of the Cairo Opera, for opera and operetta productions. She choreographed, among others, Mahr el Aroussa (The bride's dowry) in 1963, the first all Arabic classical operetta. [11] The president Gamal Abd al Nasser was in the opening of the operetta. During the lecture Marianna showed us documents and photos of this event and many other. After having formed the Ballet Academy and the Folkloric Dance Academy, the government approached her about forming a National Folklore troupe (without her). She replied "the troupe without me does not exist" and refused, remaining independent. As they told her that once the company is nationalized they will give her a pension and she will not be able to work with her company as they will belong to the government.
Грекияға көшу
1964 жылы үкімет алмасуымен жағдай өзгерді, Мәзлумді қолдаған Мәдениет министрі енді жақтырмады. Мазлум мен оның компаниясына қолдау көрсетілмеді, ал көптеген бишілер Египет фольклорлық биінің өкілі болған бишілер ұлттық труппасында жұмыс тапты. Жаңа режим Мазлумның өмірін өте қиындатты, ол баспасөзде жамандау науқанын бастады. Мәзлум ешқашан берілмейтіндігіне сенімді болған ол барлық заттарын жинап алып, Мысырдан Грекияға жаңадан бастау үшін кетіп қалды. Ол жерде ол өткен мансабының барлық белгілерін сандықтарға көміп, би өнеріне үйрету мен насихаттауға көңіл бөлді, балет пен заманауи биді үйреткен Афина халықаралық би мектебін құрды; Мазлум өзінің атын Нелли М. Калво деп өзгертті, сондықтан адамдар оны өткен өмірімен байланыстырмайды, ол өз ісінде сәтті болды және Грекияда көптеген мұғалімдер мен билерді құрды.
Би ілімін оқыту және MADRI қоры
1985 жылдан бастап 2003 жылы қайтыс болғанға дейін ол өзінің жеке жүйесі мен шығармашылық техникасын қолдана отырып, шығыс биін үйретуді қайта бастады: Нелли Мазлум шығыс биі техникасы, оның ішінде өзінің жеке стилі бар, ол "Хаванем" деп аталады, би биі жоғары дворяндар. Мазлум шығыс биін қолдау үшін "Жан-жансыз психикалық сәйкестендіру техникасы" деп аталатын өз жаттығу жүйесін әзірледі. Ол сонымен қатар бүкіл Еуропа бойынша семинарлар сериясын бастады, онда ол шығыс би техникасын, жан-жансыз және перғауындық билерді алғаш рет таныстырды. Мазлум "ориенталдық би" терминіне жағымды әсер ететін "ауыз биі" деген терминалдың орнына жағымды әсер ететін терминді ұнатты. Мазлумның шығыс биін оқыту әдісі бойынша басты назар аударуы - қадамдарды, музыкалық және көркемдікті дұрыс орындаумен қатар, дене қалпының құнын түсіну. Бұл жұмыс әдісі бүкіл әлемдегі көптеген бишілер мен мұғалімдерге шабыт болды. Оның оқытудың құрылымды педагогикалық әдісі мен оның керемет оқытушылық қабілеті, оның шыдамдылығы мен оның әзіл-сықақ тұлғасы, сондай-ақ өмірге деген құштарлығы оның семинарларын студенттеріне білім беруде үлкен оқиғаға айналдырды; ол бірден қарқынды прогресс пен әр семинардағы қатысушылардың би сапасының жақсаруын әкелді. 1990 жылы ол "Нелли Мазлум шығыс биі техникасы" атты кітабын жазуға кірісті. Бұл кітапта Египет биі әдісі туралы жаңа дәуірдегі әйелдер үшін зерттеулер бар (1992 жылы жарық көрді). 2001 жылы ол Нелли Мазлумның Жерорта теңізі аралықтағы архаикалық биді зерттеу институтын (Мадри) құрды, бұл коммерциялық емес би ұйымы ежелгі Жерорта теңізі билерінің эволюциясы мен сақталуын, сондай-ақ оның әдістерін сақтауды қамтамасыз етті. Мазлум өзінің бір мақаласында былай деп жазды: "Архаикалық билер әлі күнге дейін біздің қозғалыс ортамызға әсер етеді, өйткені олар біздің планетамыздың ғаламдық естелігінде тамырланған. Олар өткенге жоғалып кетуі мүмкін, бірақ әрқашан зерттеу жұмыстары мен рухани сәйкестендіру арқылы бізге қайта оралады". Ол сондай-ақ былай деп жазды: "Мен шығыс биі туралы жалған бейнелеулерге және қиялдарға, сондай-ақ негізсіз болжамдарға және осы биді үйретуді бұрмалауға қарсымын, өйткені бұл прогресті тежейді. Жақсы жасалған және жүйелі түрде құрылған техникада сіз мықты негізге сүйене отырып, жаттығасыз. Жүрегіңізге келгенше арман жасап, шығармашылық пен өзін-өзі тану жолына түсіп, өмір сүрудің уақыты келді". Мазлумның айтуынша, жақсы биші болу үшін қадамдар мен техниканы үйрену жеткіліксіз. Ол оқушыларының өз әлеуетін зерттегендерін және ең бастысы, өз жұмысын жақсы көрулерін қалады, "Оқушылар мен мұғалімдер өздерінің ісін бүкіл жүрегімен, бүкіл ақыл-ойымен және бүкіл денесімен жақсы көруі керек". Нелли Мазлум 2003 жылы 21 ақпанда Афинада қайтыс болды. Оның қызы Марианна Руссу Мазлум (сахналық аты Мархаба) оның ең басты оқушысы болды. Ол анасынан бала кезінен бастап үздіксіз бірінші қол нұсқауларын алды және семинарлар кезінде оған әрдайым көмектесті, сонымен қатар 40 жылдан астам уақыт бойы сабақ берді, семинарлар мен дәрістер ұсынады.