Кіріспе
Американдық биші және хореограф (1894–1991)
Марта Грэм (11 мамыр 1894 – 1 сәуір 1991) – американдық қазіргі заманғы биші және хореограф, оның стилі – Грэм техникасы, американдық биді жаңартты және бүкіл әлемде оқытылып келеді. 1926 жылы (Грэмнің кәсіби би труппасымен бірге) құрылған Марта Грэм мектебі АҚШ-тағы ең көне би мектебі болып табылады. Алғаш Карнеги залындағы шағын студияда орналасқан, қазіргі уақытта мектептің Нью-Йорк қаласында екі студиясы бар.
Ерте өмір
Грэхам 1894 жылы Пенсильвания штатының Питтсбург қаласының бөлігіне айналған Аллегейни қаласында дүниеге келді. Оның әкесі, Джордж Грэхам, Виктория дәуірінде "аlienist" деп аталатын, психиатрияның ерте түрін қабылдаған маман ретінде жұмыс істеді. Грэхам отбасы қатаң пресвитериан дінін ұстанды. Оның әкесі ирланд тегінен шыққан үшінші буын америкалық еді. Грэмнің анасы, Джейн Бирс, ирланд, шотланд-ирланд және ағылшын тегінен шыққан екінші буын америкалық, және ол Майлс Стэндиштің он бірінші буын ұрпағы екенін айтқан. Ата-анасы оған бала кезінде жайлы орта жасағанмен, ол билеуге ынталандырмаған орта еді. Марта он төрт жасқа толғанда Грэхам отбасы Калифорния штатының Санта-Барбара қаласына көшті. 1911 жылы ол өміріндегі алғашқы би өнерін тамашалады, Лос-Анджелестегі Мейсон опера театрында Рут Сент-Денидің қойылымын көрді. 1910 жылдардың ортасында Марта Грэхам Рут Сент-Денис және Тед Шон құрған, жаңадан ашылған Денишон би және оған байланысты өнер мектебінде оқуға түсті.
Бидің жаңа дәуірі
Алғашқы концерті жеке нөмірлерден тұрғаннан кейін Грэм 1929 жылы «Heretic» шығармасын жасады, ол оның Денишанмен бірге жұмыс істеген кезеңінен анық ерекшеленетін топтық туындылардың біріншісі болды және болашақтағы жұмысына көрініс болды. Бишілердің сәнді емес киімдерімен, қысқа да, өткір қозғалыстардан тұратын бұл қойылым қабылдамау тақырыбына арналған, ол Грэмнің басқа туындыларында да қайталанушы болды. Уақыт өте келе Грэм бастапқыда қабылдаған қатаң дизайндық стильден алыстап, жұмысына әсем декорациялар мен көріністерді енгізе бастады. Ол үшін ол жиі жапон-американдық дизайнер Исаму Ногучимен ынтымақтастыққа түсті, оның декорация жасауға қабілеті Грэмнің хореографиясына толыққанды үйлесім табатын. Грэм өзінің шығармаларына енгізген көптеген тақырыптардың ішінде ол ең көп назар аударғандары – америкалық мәдениет және грек мифологиясы болды. Грэмнің американдық өмірді бейнелейтін ең танымал туындыларының бірі – 1944 жылғы «Appalachian Spring». Ол композитор Аарон Копландпен бірлесіп жұмыс істеді, ол бұл шығармасы үшін Пулитцер сыйлығын жеңіп алды, сондай-ақ Ногучимен де жұмыстасты, ол бұл қойылым үшін нақты емес декорация жасады. Грэм көбінесе өзінің туындыларында рөлдерді орындады, жаңа өмір бастауға үміт артатын жас келіншектің рөлін сомдады, ал оған жергілікті халықтың өкілі және уағызшы қарсы тұрды. Грэмнің «Жүрек үңгірі» (1946) және «Түнгі саяхат» (1947) туындылары грек мифологиясына ғана емес, сонымен қатар әйел психологиясына қызығушылығын көрсетті, өйткені екі қойылым да грек мифтерін әйелдің көзқарасынан қайта жаңғыртты. 1936 жылы Грэм «Хроника» атты драмалық қойылымын жасады, ол сахнаға өзекті мәселелерді әкелді. 1929 жылғы Уолл-стрит құлауының, одан кейінгі Ұлы депрессияның және Испания азамат соғысының ықпалымен би депрессия мен оқшаулану тақырыбына арналды, бұл декорация мен костюмдердің қараңғы түстерінде көрініс тапты. Сол жылы, 1936 жылғы Берлинде өткен жазғы Олимпиада ойындарына орай, Германия үкіметі биді Олимпиада барысында өткізілетін өнер сайысына қосуды жоспарлады, бұл сайысқа бұрын сәулет, мүсін, сурет, музыка және әдебиет кіретін. Рейх пропаганда министрі Жозеф Геббельс заманауи би өнерін бағаламағанмен, Германия биін авангардтықтан дәстүрліге айналдырды, бірақ ол және Адольф Гитлер АҚШ-ты білдіру үшін Грэмді шақыруға келісті. Алайда, АҚШ өнер сайысына қатыспады, өйткені Грэм: «Қазіргі Германияда би билеуім мүмкін емес. Мен құрметтейтін және бағалайтын көптеген суретшілер қуғынға ұшырап, жұмыс істеу құқығынан айрылды, себебі бұл себездер күлкілі және қанағаттандырмас еді. Сонымен қатар, менің концерттік тобымның кейбір мүшелері Германияда қабылданбауы мүмкін», – деп мәлімдеме жасап, шақырудан бас тартты. Геббельс өзі оған еврей бишілеріне «толық иммунитет» берілетінін хат арқылы уәде берді, бірақ бұл Грэмге мұндай шақыруды қабылдау үшін жеткіліксіз болды. 1936 жылғы Олимпиада ойындарының оқиғаларынан және Осі державаларының радио арқылы естіген үгіттерінен ынталанған Грэм 1938 жылы «American Document» туындысын жасады. Бұл би американдық идеалдар мен демократияны бейнеледі, өйткені Грэм бұл туындының адамдарға күш-қуат сыйлап, фашистік және нацистік идеологиялармен күресуге шабыттандыратынын түсінді. «American Document» сол кездегі құқықтар мен әділетсіздіктерге назар аударатын патриоттық мәлімдеме ретінде аяқталды, ол американдықтарды, оның ішінде олардың американдық мұрасын және құлдықты бейнеледі. Оқиға барысында АҚШ-тың Тәуелсіздік декларациясынан, Линкольннің Геттисбург жолдауынан және Эмансипация жариялымынан үзінділер оқылды. Бұл американдық идеалдарды ерекше атап көрсеткен және американдықтарды американдық ететін сөздер болды. Грэм үшін би «белгілі бір ұлттық ерекшеліктерді көрсетуі керек, өйткені бұл ерекшеліктерсіз бидің жарамдылығы, түбірі, өмірімен тікелей байланысы болмайды». «American Document» туындысының басталуы би, театр және әдебиетті біріктіретін және көрермен мен актерлер/бишілердің рөлдерін анық белгілейтін өнердің заманауи тұжырымдамаларын қалыптастырды. Баяндаушы/актер «өткен мен қазіргі аралықтағы байланыс құратын қазіргі орын мен уақыт туралы хабардар етуден бастайды, сонымен қатар жеке және ұжымдық, ерекше және жалпы аралықтағы байланыс құрады». Оның бірегей техникасымен бірге бұл социологиялық және философиялық жаңалық биді қазіргі заманғы идеялар мен орындардың айқын көрінісі ретінде және Грэмді қазіргі заманғы би революциясының тірегі ретінде орнықтырды. 1938 жыл Грэм үшін маңызды жыл болды; Рузвельттер Грэмді Ақ үйге билеуге шақырды, осылайша ол онда өнер көрсеткен алғашқы биші болды. Сонымен қатар, 1938 жылы Эрик Хокинс оның компаниясымен билеген алғашқы ер адам болды. Ол келесі жылы оның труппасына ресми түрде қосылып, Грэмнің көптеген туындыларында еркек рөлін орындады. Олар 1948 жылдың шілде айында «Түнгі саяхат» қойылымының Нью-Йорк премьерасынан кейін үйленді. Ол 1951 жылы оның труппасынан кетіп, 1954 жылы ажырасты. 1958 жылдың 1 сәуір күні Марта Грэм би тобы «Clytemnestra» балетінің премьерасын өткізді, ол ежегі грек аңызына негізделген және Грэм үшін үлкен жетістікке айналды. Мысыр туған композитор Халим Эль Дабтың музыкасына жазылған бұл балет үлкен масштабты туынды болды және Грэмнің мансабындағы жалғыз толық көлемді балет болды. Грэм басты рөлді орындады және қойылымның басым бөлігін сахнада өткізді. Балет сонымен аталған грек мифологиясына негізделген және әйелі патшайым Клитемнестраның тарихын айтады, ол әйелі патшайым Клитемнестраның тарихын айтады, ол Трояға бағытталған жорыққа бару үшін құдайларға құрбан ету ретінде қызы Ифигенияны өртеді. 10 жылдан кейін Агамнемнон қайтып келген кезде Клитемнестра Ифигенияның өлімінен кек алу үшін оны өлтіреді. Клитемнестра кейін ұлы Орест тарапынан өлтіріледі, ал көрермендер Клитемнестраның өлімнен кейінгі әлемін көреді. Бұл балет 20 ғасырдың американдық модернизмінің шедевр деп танылды және 54-ші көшедегі театрда Бродвейде шектеулі көрсетімдер өткізді, оны Роберт Ирвинг дирижерлік етті, вокалдық бөлімдерді Розалия Мареска мен Рональд Холгейт орындады. Грэм Аарон Копландпен «Appalachian Spring» балетін, Луи Хорст, Сэмюэл Барбер, Уильям Шуман, Карлос Суринач, Норман Делло Джойо және Джан Карло Менотти сияқты көптеген композиторлармен ынтымақтастыққа түсті. Грэмнің анасы 1958 жылы Санта-Барбара қаласында қайтыс болды. Оның ең жақын досы және музыкалық әріптесі Луи Хорст 1964 жылы қайтыс болды. Ол Хорст туралы былай деді: «Оның жанашырлығы мен түсінігі, бірақ ең бастысы оның сенімі мен қозғалуға кеңістік берді. Ол болмағанда, мен әлдеқайда жоғалған болар едім». Грэм өзінің билерінің жазылуына қатысты өтініштерге қарсы тұрды, өйткені ол тікелей көрсетілімдер сахнада ғана болуы керек деп сенді. Бірақ бірнеше ерекше жағдайлар болды. Мысалы, 1920 жылдары Сунамимен ынтымақтастығынан басқа, ол 1930 жылдары Имоджен Каннингем және 1940 жылдары Барбара Морган сияқты фотографтармен де шектеулі түрде жұмыс істеді. Грэм Филипп Хальсманның «Dark Meadow» фотосуреттерін өзінің билерінің ең толық фото тіркелмесі деп санайтын. Хальсман 1940 жылдары «Letter to the World», «Cave of the Heart», «Night Journey» және «Every Soul is a Circus» фотоларын түсірді. Кейінірек оның ойлау жолы өзгерді және басқалар оған жоғалған нәрсені қайта жасауға көндірді. 1952 жылы Грэм танымал соқыр-саңырау автор, белсенді және лекторы Хелен Келлермен кездесуі мен мәдени алмасуын жаздырды, ол Грэмнің компаниясының репетициясына келгеннен кейін жақын дос және қолдаушыға айналды. Грэм Келлердің биге деген қуанышы мен түсінігіне таң қалды, ол денесін барабанның және қозғалыстың діріліне сезіну үшін пайдаланды. Өзінің өмірбаянында Марта...
I would find it impossible to dance in Germany at the present time. So many artists whom I respect and admire have been persecuted, have been deprived of the right to work for ridiculous and unsatisfactory reasons, that I should consider it impossible to identify myself, by accepting the invitation, with the regime that has made such things possible. In addition, some of my concert group would not be welcomed in Germany. Goebbels himself wrote her a letter assuring her that her Jewish dancers would "receive complete immunity", however, it was not enough for Graham to accept such an invitation. Stimulated by the occurrences of the 1936 Olympic Games, and the propaganda that she heard through the radio from the Axis Powers, Graham created American Document in 1938. The dance expressed American ideals and democracy as Graham realized that it could empower men and inspire them to fight fascist and Nazi ideologies. American Document ended up as a patriotic statement focusing on rights and injustices of the time, representing the American people including its Native American heritage and slavery. During the performance, excerpts from the U. S. Declaration of Independence, Lincoln's Gettysburg Address, and the Emancipation Proclamation were read. These were passages that highlighted the American ideals and represented what made the American people American. For Graham, a dance needed to "reveal certain national characteristics because without these characteristics the dance would have no validity, no roots, no direct relation to life". The beginning of American Document marks modern concepts of performance art joining dance, theater and literature and clearly defining the roles of the spectator and the actors/dancers. The narrator/actor starts with "establishing an awareness of the present place and time, which serves not only as a bridge between past and present, but also between individual and collective, particular and general". Together with her unique technique, this sociological and philosophical innovation sets dance as a clear expression of current ideas and places and Graham as a pillar of the modern dance revolution. 1938 became a big year for Graham; the Roosevelts invited Graham to dance at the White House, making her the first dancer to perform there. Also, in 1938, Erick Hawkins became the first man to dance with her company. He officially joined her troupe the following year, dancing male lead in a number of Graham's works. They were married in July 1948 after the New York premiere of Night Journey. He left her troupe in 1951 and they divorced in 1954. On April 1, 1958, the Martha Graham Dance Company premiered the ballet Clytemnestra, based on the ancient Greek legend Clytemnestra and it became a huge success and great accomplishment for Graham. With a score by Egyptian born composer Halim El Dabh, this ballet was a large scale work and the only full length work in Graham's career. Graham choreographed and danced the title role, spending almost the entire duration of the performance on the stage. The ballet was based on the Greek mythology of the same title and tells the story of Queen Clytemnestra who is married to King Agamemnon. Agamemnon sacrifices their daughter, Iphigenia, on a pyre, as an offering to the gods to assure fair winds to Troy, where the Trojan War rages. Upon Agamemnon's return after 10 years, Clytemnestra kills Agamemnon to avenge the murder of Iphigenia. Clytemnestra is then murdered by her son, Orestes, and the audience experiences Clytemnestra in the afterworld. This ballet was deemed a masterpiece of 20th century American modernism and was so successful it had a limited engagement showing at the 54th Street Theatre on Broadway, conducted by Robert Irving, voice parts sung by Rosalia Maresca and Ronald Holgate. Graham collaborated with many composers including Aaron Copland on Appalachian Spring, Louis Horst, Samuel Barber, William Schuman, Carlos Surinach, Norman Dello Joio, and Gian Carlo Menotti. Graham's mother died in Santa Barbara in 1958. Her oldest friend and musical collaborator Louis Horst died in 1964. She said of Horst: "His sympathy and understanding, but primarily his faith, gave me a landscape to move in. Without it, I should certainly have been lost." Graham resisted requests for her dances to be recorded because she believed that live performances should only exist on stage as they are experienced. There were a few notable exceptions. For example, in addition to her collaboration with Sunami in the 1920s, she also worked on a limited basis with still photographers Imogen Cunningham in the 1930s, and Barbara Morgan in the 1940s. Graham considered Philippe Halsman's photographs of Dark Meadow the most complete photographic record of any of her dances. Halsman also photographed in the 1940s Letter to the World, Cave of the Heart, Night Journey and Every Soul is a Circus. In later years her thinking on the matter evolved and others convinced her to let them recreate some of what was lost. In 1952 Graham allowed taping of her meeting and cultural exchange with famed deaf blind author, activist and lecturer Helen Keller, who, after a visit to one of Graham's company rehearsals became a close friend and supporter. Graham was inspired by Keller's joy from and interpretation of dance, utilizing her body to feel the vibration of drums and of feet and movement moving the air around her. In her biography Martha, Agnes de Mille cites Graham's last performance as having occurred on the evening of May 25, 1968, in Time of Snow. But in A Dancer's Life, biographer Russell Freedman lists the year of Graham's final performance as 1969. In her 1991 autobiography, Blood Memory, Graham herself lists her final performance as her 1970 appearance in Cortege of Eagles when she was 76 years old. Graham's choreographies span 181 compositions.
Зейнетақы және кейінгі жылдар
Сахнадан кеткеннен кейін Грэм жас бишілердің өзі үшін және бұрынғы күйеуі үшін хореографиялаған билерді орындауын көріп, терең депрессияға түсті. Ауырсынуын басу үшін алкогольге құмарланып, денсаулығы күрт нашарлады. "Қанды естеліктер" кітабында ол былай деп жазды: "Балеттен бас тартқаннан кейін көп жылдар өткен соң ғана, басқа біреудің оны билегенін көруге шыдай алдым. Артыңа қарамай, ностальгияға берілмей, өткенді еске алмай өмір сүруге сенемін. Бірақ сахнада 30 жыл бұрынғыдай макияж жасаған бишінің, күйеуіңмен бірге жасаған балетіңді билеп тұрғанын көргенде, қалайша бұдан қашып өтуге болады? Менің ойымша, бұл Данте естен кеткен тозақ шеңбері. [Билеуді тоқтатқанда] Мен өмір сүруге деген құлшынымымды жоғалттым. Үйде жалғыз отырып, аз тамақтандым, көп ішіп, мұңайып жүрдім. Бетім бұзылып кетті, адамдар маған ерекше көрінесің деді, мен де олармен келістім. Соңында, ағзаым төзімсіздікке ұшырады. Ұзақ уақыт ауруханада жаттым, көбінесе комада болдым. Грэм ауруханада жатып қана қоймай, қайтадан жаңа күш алды. 1972 жылы ол ішімдікті тастап, студиясына оралды, труппасын қайта ұйымдастырды және он жаңа балет қойып, көптеген бұрынғы қойылымдарды жаңартты. Оның соңғы аяқталған балеті – 1990 жылғы "Көлбеу жапырақтар биі".
It wasn't until years after I had relinquished a ballet that I could bear to watch someone else dance it. I believe in never looking back, never indulging in nostalgia, or reminiscing. Yet how can you avoid it when you look on stage and see a dancer made up to look as you did thirty years ago, dancing a ballet you created with someone you were then deeply in love with, your husband? I think that is a circle of hell Dante omitted. [When I stopped dancing] I had lost my will to live. I stayed home alone, ate very little, and drank too much and brooded. My face was ruined, and people say I looked odd, which I agreed with. Finally my system just gave in. I was in the hospital for a long time, much of it in a coma. Graham not only survived her hospital stay, but she rallied. In 1972, she quit drinking, returned to her studio, reorganized her company, and went on to choreograph ten new ballets and many revivals. Her last completed ballet was 1990's Maple Leaf Rag.
Өлім
Грэхам 1991 жылы Нью-Йоркте 96 жасында пневмониядан қайтыс болғанға дейін хореографиямен айналысты. Пневмонияға шалдығудың алдында ол өзінің "Қан жады" атты автобиографиясының соңғы нұсқасын аяқтады, ол 1991 жылдың күзінде, оның өлімінен кейін жарияланды. Ол өртеліп, күлі Нью-Мексиконың солтүстігіндегі Сангре-де-Кристо тауларына шашылды.
Марта Грэм би тобы
Марта Грэм би компаниясы – 1926 жылы құрылған Америкадағы ең көне би компаниясы. Ол 20 және 21 ғасырлардағы көптеген белгілі бишілер мен хореографтарды дамытуға көмектесті, оның ішінде Эрик Хокинс, Анна Соколоу, Мерс Каннингэм, Лила Йорк және Пол Тейлор. Компания өз жұмысын жалғастыруда, соның ішінде 2008 жылдың маусым айында Саратога сахналық өнер орталығында өнер көрсетті. 2007 жылы Чикагодағы Қазіргі заманғы өнер мұражайында «Аппалачи көктемі», «Embattled Garden», «Errand into the Maze» және «American Original» бағдарламаларымен де өнер көрсетті.
Ертедегі бишілер
Грэхамның алғашқы әйел бишілері Бесси Шонберг, Эвелин Сэбин, Марта Хилл, Гертруда Шурр, Анна Соколоу, Нелл Фишер, Дороти Бёрд, Бонни Бёрд, Софи Маслоу, Мэй О'Доннелл, Джейн Дадли, Анита Альварес, Перл Ланг және Марджори Г. Мазиядан тұрды. Екінші топқа Юрико, Этель Батлер, Этель Винтер, Жан Эрдман, Патрисия Бирч, Нина Фонарофф, Мэтт Терни, Мэри Хинксон кірді. Ал ерлер бишілерінің тобы Эрик Хокинс, Мерс Каннингэм, Дэвид Кэмпбелл, Джон Батлер, Роберт Кохан, Стюарт Ходс, Глен Тетли, Бертрам Росс, Пол Тейлор, Дональд МакКейл, Марк Райдер және Уильям Картерден құралған.
Марапаттар
1957 жылы Грэм Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. Ол 1976 жылы президент Джеральд Фордтан (бірінші ханым Бетти Форд жастық шағында Грэмпен билеген) Президенттің бостандық медалін алды. Форд оны "ұлттық қазына" деп жариялады. Грэм 1981 жылы өмір бойына жеткен жетістіктері үшін Американдық би фестивалінің сыйлығын алған тұңғыш адам болды. 1984 жылы Грэмге Францияның ең жоғары ордені – Құрмет легионын сол кездегі мәдениет министрі Джек Ланг табыс етті. Грэм 1987 жылы Ұлттық би мұражайының Корнелиус Вандербильт Уитни атындағы Даңқ залына енгізілді. 1990 жылы Американың сән дизайнерлері кеңесі Грэмге Джеффри Бийннің өмірлік жетістіктері үшін сыйлығын берді. 1998 жылы Грэм Time журналының нұсқасы бойынша "Ғасыр бишісі" және People журналының пікірінше "Ғасыр иконаларының" бірі атанды. 2015 жылы ол қайтыс болғаннан кейін Ұлттық әйелдер даңқы залына енгізілді. 2020 жылдың 11 мамырында, Грэмнің 126 жылдығында Нью-Йорк қоғамдық кітапханасының сахналық өнер бөлімі Грэмнің мұрағатын Джером Роббинс би бөліміне қосып алғанын хабарлады. Мұрағатта негізінен қағаз материалдары, фотосуреттер мен фильмдер бар, оның ішінде "Аппалачи көктемі" және "Геродиада" сияқты туындыларында Грэмнің билейтін сирек кадрлары; "Түнгі сапар" сценарийі; және "Америкалық құжат" үшін жазылған қолжазбалары сақталған.
Хореографиясы
Бұл үзінді Джон Мартиннің «Нью-Йорк Таймс» газетіндегі шолуларынан алынған. "Көп жағдайда оның мақсатының айқындығы мен қарқындылығы соншалықты күшті, оның қозғалысының басталысында соққыдай әсер етеді, және сол сәтте оны жақтау керек пе, әлде қарсы тұру керек пе, деген шешімге келу қажет. Ол өз сезімдері мен қозғалыстарын барлық артық элементтерден тазартып, ең жоғары деңгейде шоғырландырады". Грэхам 181 балет қойды.
Жыл Туынды Музыка Ескертулер
1926 Хор César Franck
1926 Новелет Роберт Шуман
1927 Лугубре Александр Скрябин
1927 Көтеріліс Артур Хонеггер
1927 Назарсыздық Александр Скрябин
1927 Шерцо Роберт Шуман
1929 Киелі Георгий Фридерик Хендель
1929 Қайта тірілу Тибор Харсаньи
1929 Жасөспірім Пол Хиндемит
1929 Би Дариус Мийо
1929 Апокалипсис көрінісі Герман Раутер
1929 Шыдамсыздық Сергей Прокофьев
1929 Рустика Фрэнсис Пулен
1929 Адалдық халық әнінен, Тетю Бретон, Шарль де Сивридің өңдеуімен; 2013 жылы АҚШ Ұлттық кино реестріне Марта Грэмнің үш би фильмімен бірге қосылды.
1930 Ақтаңдақ Золтан Кодай Исаму Ногучидің декорациялары; 2013 жылы АҚШ Ұлттық кино реестріне Марта Грэмнің үш би фильмімен бірге қосылды.
1963 Цирцея Алан Хованесс Исаму Ногучидің декорациялары
1965 Эндоры сиқыры William Schuman
1967 Бүркіттер кортежі Eugene Lester Исаму Ногучидің декорациялары
1968 Қар жауған кез Norman Dello Joio
1968 Дұға алаңы Eugene Lester
1968 Ұйықтаған үйдің ханымы Robert Starer
1969 Ескі сағаттар Eugene Lester
1973 Кешкі тілекшілер David G. Walker 1974 жылы «Хроника» ретінде қайта өңделді
1973 Саяхат мифі Alan Hovhaness
1974 Қасиетті ормандар Robert Starer
1974 Яков арманы Mordecai Seter
1975 Люцифер Halim El Dabh
1975 Ықылас Mateo Albéniz, Domenico Cimarosa, John Dowland, Girolamo Frescobaldi
1975 Кездесу нүктесі Mordecai Seter
1975 Қызыл хат Hunter Johnson
1977 О, ән айтуға асыққан тілек Meyer Kupferman
1977 Көлеңкелер Gian Carlo Menotti
1978 Бүкіл әлем Carlos Surinach
1978 Экваториаль Edgard Varèse
1978 Сыбызғының үні Халық музыкасы
1978 немесе 1979 Фрескалар Samuel Barber
1979 Эпизодтар Anton Webern қайта құрастырылды және өңделді
1980 Джудит Edgard Varèse
1981 Жарық актілері Carl Nielsen Halston костюмдері
1982 Алтын зал билері Andrzej Panufnik
1982 Андромаханың зарлауы Samuel Barber
1983 Федра арманы George Crumb
1984 Көктемнің құрбаны Igor Stravinsky
1985 Ән Румыния халық музыкасы, Георге Замфирдің сыбызғыда орындауы, Марсель Селье органда
1986 Айдың құмарлығы Béla Bartók
1986 Шатырлы түн Klaus Egge
1987 Персефона Igor Stravinsky Halston костюмдері
1988 Түнгі ән R. Carlos Nakai Исаму Ногучидің декорациялары
1989 Американдық құжат (жаңа нұсқа) John Corigliano Арнайы қатысушы M. Baryshnikov
1990 Көктемдік жапырақ Scott Joplin Calvin Klein костюмдері, David Finley жарығы
1991 Құдайдың көздері (аяқталмаған) Carlos Surinach Marisol декорациялары