Америкалық биші және хореограф Агнес де Милль

Кіріспе

Американдық биші және хореограф (1905–1993)

Агнес Джордж де Милль (18 қыркүйек 1905 – 7 қазан 1993) – американдық биші және хореограф.

Алғашқы жылдар

Агнес де Милль Нью-Йорк қаласында, театр кәсіпқойларының жақсы байланыстары бар отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Уильям С. де Милль және оның ағасы Сесил Б. де Милль екеуі де Голливуд режиссерлері болды. Оның анасы Анна Анжела Джордж – экономист Генри Джорджтың қызы. Әкесінің жағынан Агнес драматург Генри Черчилль де Милль мен Матильда Беатрис де Милльдің немересі болды. Оның әжесі неміс-иудей тегінен шыққан. Ол актерлік өнерді жақсы көрді және бастапқыда актриса болғысы келген, бірақ оған "жеткіліксіз сұлу" деді, сондықтан ол назарын биге бұрды. Бала кезінде ол билеуге құштар болған, бірақ сол кезде би көбінесе мансап емес, жай ғана хобби ретінде қарастырылды, сондықтан ата-анасы оған билеуге рұқсат бермеді. Ол колледжді бітіргеннен кейін ғана билеуді кәсіп ретінде ойластырды. Де Милльдің кіші әпкесіне жалпақ табанын емдеу үшін балет сабақтары тағайындалғанда, де Милль оған қосылды. Де Милльде икемділік пен техника жетіспеді, сондай-ақ бишіге тән дене бітімі де болмады. Классикалық балет сол кездегі ең танымал би түрі болды, және де Милльдің қабілетінің жетіспеуі оның мүмкіндіктерін шектеді. Ол Голливудта әкесімен бірге түсірілім алаңында киножұлдыздарды бақылап үйренді; оған жақсы орындалған аяқтарды қарауға қарағанда, олар қызықтырақ көрінді, және ол күшті мінезді кейіпкерлер мен әсерлі қойылымдар жасады. Де Милльдің алғашқы жұмыстарының бірі, әкесінің байланыстарының арқасында, Сесил Б. де Милльдің "Клеопатра" (1934) фильміне хореография қою болды. Де Милльдің би режиссері Лерой Принц жас де Милльмен келіспеді. Оның ағасы әрқашан Принцке мойынсұнып, тіпті немере қызының биін алдын ала мақұлдағаннан кейін де, Агнес де Милль фильмден кетіп қалды. Де Милль UCLA-да ағылшын тілі мамандығы бойынша бітірді, онда ол Kappa Alpha Theta студенттік қауымдастығының мүшесі болды, ал 1933 жылы Лондонға көшіп, Мэри Рамбертпен оқыды, соңынан Рамберттің компаниясына, Балет клубына, кейін Балет Рамбертке және Антони Тюдордың Лондон балетіне қосылды.

Agnes de Mille was born in New York City into a well connected family of theater professionals. Her father William C. deMille and her uncle Cecil B. DeMille were both Hollywood directors. Her mother, Anna Angela George, was the daughter of Henry George, the economist. On her father's side, Agnes was the granddaughter of playwrights Henry Churchill de Mille and Matilda Beatrice deMille. Her paternal grandmother was of German Jewish descent. She had a love for acting and originally wanted to be an actress, but was told that she was "not pretty enough", so she turned her attention to dance. As a child, she had longed to dance, but dance at this time was considered more of an activity, rather than a viable career option, so her parents refused to allow her to dance. She did not seriously consider dancing as a career until after she graduated from college. When de Mille's younger sister was prescribed ballet classes to cure her flat feet, de Mille joined her. De Mille lacked flexibility and technique, though, and did not have a dancer's body. Classical ballet was the most widely known dance form at this time, and de Mille's apparent lack of ability limited her opportunities. She taught herself from watching film stars on the set with her father in Hollywood; these were more interesting for her to watch than perfectly turned out legs, and she developed strong character work and compelling performances. One of de Mille's early jobs, thanks to her father's connections, was choreographing Cecil B. DeMille's film Cleopatra (1934). DeMille's dance director LeRoy Prinz clashed with the younger de Mille. Her uncle always deferred to Prinz, even after agreeing to his niece's dances in advance, and Agnes de Mille left the film. De Mille graduated from UCLA with a degree in English where she was a member of Kappa Alpha Theta sorority, and in 1933 moved to London to study with Dame Marie Rambert, eventually joining Rambert's company, The Ballet Club, later Ballet Rambert, and Antony Tudor's London Ballet.

Мансап

Де Милл 1938 жылы Нью-Йоркке келді, ал 1939 жылы жаңадан құрылған Америка балет театрымен (кейін Балет театры деп аталды) жұмысын бастады. Агнес де Милльдің ең көп назардан тыс қалған, бірақ маңызды туындыларының бірі – жаңадан құрылған Балет театрының алғашқы маусымы үшін хореографиялаған «Қара обряд» немесе «Обеа». 25 минутқа созылған бұл қойылым би тобының «Негр бөлімі» үшін жасалып, 16 қара нәсілді әйел бишілер орындады. Бұл Нью-Йорктегі балет қойылымында қара нәсілді бишілердің ақ нәсілді топ аясында алғаш рет көрсетілуі болды. Сондықтан, таратылмас бұрын үш рет ғана қойылса да, «Қара обряд» бұрын-соңды болмаған қойылым болды және елдің балет индустриясы тарихында маңызды рөл атқарды. Ақ адамдардың қара нәсілді бишілер туралы жиі қате түсініктер болса, бұл қойылым оларды қара нәсілді бишілердің би стилі туралы ойларын қайта қарастыруға мәжбүр етті. Де Милльдің алғашқы танымал жұмысы – Аарон Копланд музыка жазған «Родео» (1942) болды, ол Монте-Карлодағы Ресей балеті үшін қойылды. Де Милль өзінің соңғы балетін, «Басқасын» 1992 жылы аяқтады, бірақ оның көптеген кейінгі туындылары балет репертуарынан шығып қалды. «Родеодан» басқа, де Милльдің тағы екі балеті тұрақты түрде қойылады: Джованни Боккаччоның ертегісінен бейімделген «Үш пері және шайтан» (1934) және Лиззи Борденнің өміріне негізделген «Фол Ривер жырлары» (1948). 1941 жылы Нью-Йоркте тұрып, бұрын аталған Балет театрында жұмыс істеген кезде де Милль 1939 жылы Нью-Йоркке көшіп келген Джосс балеті үшін «Хакенсактағы дабыл үнін» хореографиялады. Бұл компания тарихындағы маңызды қадам болды, өйткені бұл Курт Джосс өзі хореографияламаған алғашқы қойылым еді. Де Милльдің хореографиялық жазбалары мен бишілердің жеке ойлары қойылымның ерекшеліктерін ашады. Бұл туынды американдық тақырыппен тарихи контекстке енгізілді және әйелдер көзқарасын көрсететін де Милльдің туындыларының дәстүрлі қалыптарына сәйкес келді. Де Милльдің алғашқы туындыларының бірі болғаны үшін, ол хореограф ретінде оның мансабында маңызды рөл атқарды. Кейіннен «Родеодағы» табысынан кейін де Милль «Оклахома!» мюзиклінің хореографиясын жасауға шақырылды (1943). Бишілер Марк Платт, Кэтрин Сергава және Джордж Черч басты рөлдердегі актерлердің орнына түскен мүсілім балеті мюзиклдің сюжетіне биді сәтті енгізді. Балет ойын-сауық немесе көңіл көтеру ретінде емес, басты кейіпкердің эмоциялық күйзелісін түсіндірді. Бұл қойылым де Милльдің сахна өнеріне жаңа идеяларды қалай енгізгенінің бір мысалы ғана. «Оклахома!» қойылымы арқылы ол биді түпнұсқа мюзиклді жақсартудың құралы ретінде музыкалық театрға енгізді. Бұл қойылым осы жаңашыл идеясымен кеңінен танымал және де Милльдің хореограф ретінде Бродвейде де, би индустриясында да танымал болуына себепкер болды. Де Милль оннан астам мюзиклдің хореографиясын жасады, ең танымалдары: күйеуінің әскерге кеткенін көрген әйелдің жалғыздығын көрсететін «Гүлдейтін қыз» (1944), «Карусель» (1945), «Аллегро» (1947, режиссер және хореограф), «Бригадун» (1947, ол үшін ол ең үздік хореография үшін алғашқы Тони сыйлығының иегері болды), «Жақсыларға блондиндер ұнайды» (1949), «Вагоныңды боя» (1951), «Қызыл шымбардағы қыз» (1954), «Алтын сәбіздер» (1957) және «Көлеңкеде 110» (1963). Агнес де Милльдің музыкалық театр индустриясындағы көптеген би қойылымдары Бродвей мюзиклдерін сол кезеңдегі оқиғаларға, соның ішінде Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысты көзқарастармен байытты. Де Милльдің Бродвейдегі табысы кинодағы табысқа айналмады. Оның жалғыз маңызды кино жұмысы – «Оклахома!» (1955). Ол «Бригадун» (1954) немесе «Карусель» (1956) үшін өзінің хореографиясын қайта жасауға шақырылмады. Дегенмен, оның «Балет өнері» және «Хореография өнері» (екеуі де 1956 жылы теледидар арқылы көрсетілді) атты Omnibus телесериалдары үшін жасаған екі арнайы қойылымы кең жұртшылықтың назарына күрделі биді тартудың маңызды әрекеттері ретінде бірден танылды. Президент Джон Ф. Кеннеди де Миллді Ұлттық өнер жөніндегі консультативтік комитеттің мүшесі етіп тағайындады, ол Ұлттық өнер қорының алдыңғы адамы болды, оны президент Линдон Б. Джонсон құрылғаннан кейін тағайындады. Оның актерлік шеберлікке деген сүйіспеншілігі оның хореографиясында маңызды рөл атқарды. Де Милль кейіпкерлердің эмоционалдық өлшемдерін жеткізе отырып, сюжетті арттыратын хореография жасау арқылы музыкалық театрда революция жасады. Оның хореографиясы, актерлік өнер туралы түсінігін көрсететін, тек бишінің физикалық техникасына емес, кейіпкерлердің қайғы-мұңы мен күйзелісін бейнеледі. Де Милль үнемі Вирджиния Бослер, Жемзе де Лапп, Лидия Франклин, Жан Хулуз, Дания Крупка, Бамби Линн, Джоан МакКракен, Джеймс Митчелл, Мэвис Рэй және Америка балет театрында Салли Уилсон сияқты танымал бишілер тобымен жұмыс істеді. Крупка, Митчелл және Рэй де Милльдің ассистент хореографтары болды, ал де Лапп де Милльдің туындыларын сақтауға белсенді қатысты. 1973 жылы де Милль «Агнес де Милль би театрын» құрды, оны кейін «Мұра би театры» деп қайта атады. Де Милль қоғамдық сөйлеуге деген сүйіспеншілік танытып, Америкадағы бидің жақтаушысы болды. Ол Конгресте үш рет сөйледі: бір рет Сенатта, бір рет Өкілдер палатасында және бір рет Медициналық зерттеу комитетінде. Ол «Голливуд: Американдық үнсіз фильмінің мерекесі» (1980) теледокументалдық сериалында сұхбат берді, негізінен өзінің қарындасы Сесил Б. Де Миллдің жұмысы туралы айтты. Агнес де Милль Фредерик Уизманның 1995 жылғы «Балет» фильмінде дөңгелек креслода отырып, өзінің соңғы туындысын, «Басқасын» репетициялап жатқанда көрінеді. Ол өзінің жұлдызына: «Сен мүлдем сынғандай, желге ілінгендей көрінуің керек» дейді.

De Mille arrived in New York in 1938 and later began her association with the fledgling American Ballet Theatre (then called the Ballet Theatre) in 1939. One of Agnes de Mille’s most overlooked but important pieces was Black Ritual or Obeah, which she began choreographing for the newly formed Ballet Theatre’s first season. Lasting 25 minutes, this performance was created for the “Negro Unit” of the dance company and was performed by 16 black female dancers. This was the first representation of black dancers in a New York ballet performance within the context of a dominantly white company. Therefore, although it was only performed three times before being disbanded, Black Ritual was an unprecedented performance and played a significant role in the history of the ballet industry of the country. While white people often had misconceptions about black dancers and the styles they would arbitrarily be best in, this performance forced them to contemplate and reevaluate these thoughts about how black people danced. De Mille’s first actually recognized significant work was Rodeo (1942), whose score was by Aaron Copland, and which she staged for the Ballet Russe de Monte Carlo. Although de Mille continued to choreograph nearly up to the time of her death—her final ballet, The Other, was completed in 1992—most of her later works have dropped out of the ballet repertoire. Besides Rodeo, two other de Mille ballets are performed regularly, Three Virgins and a Devil (1934) adapted from a tale by Giovanni Boccaccio, and Fall River Legend (1948) based on the life of Lizzie Borden. While she lived in New York and was working for the previously mentioned Ballet Theatre in 1941, de Mille choreographed Drums Sound in Hackensack for the Jooss Ballet (originally located in Germany), which had just moved to New York in 1939. This was an important step in the company’s history being that it was the first performance not choreographed by Kurt Jooss himself. Although there are no film recordings of the performance, de Mille’s choreography notes and personal reflections of the dancers shed light on the characteristics of the performance. The piece was placed in a historical context with an American theme and fit the traditional mold for de Mille’s pieces featuring a female perspective. Being one of the first pieces de Mille choreographed for a group of dancers rather than simply one or two people, the performance was significant in her career as a choreographer. Later on, after her success with Rodeo, de Mille was hired to choreograph the musical Oklahoma! (1943). The dream ballet, in which dancers Marc Platt, Katherine Sergava, and George Church doubled for the leading actors, successfully integrated dance into the musical's plot. Instead of functioning as an interlude or divertissement, the ballet provided key insights into the heroine's emotional troubles. This performance is just one example of how de Mille brought new ideas to the performing arts industry. Through her production of Oklahoma!, she integrated dance into musical theater as a way of enhancing the original musical. This production is widely known for this innovative idea and is credited for starting de Mille’s fame as a choreographer, both for Broadway and in the dance industry. De Mille went on to choreograph over a dozen other musicals, most notably Bloomer Girl (1944), which presented her feelings of loneliness as a woman who saw her husband leave to serve for the army, Carousel (1945), Allegro (1947, Director as well as choreographer), Brigadoon (1947, for which she was co recipient of the inaugural Tony Award for Best Choreography), Gentlemen Prefer Blondes (1949), Paint Your Wagon (1951), The Girl in Pink Tights (1954), Goldilocks (1957), and 110 in the Shade (1963). These many dance performances within the musical theater industry produced by Agnes de Mille enriched Broadway musicals in the way that they provided perspective on the events of the time period, including World War II. De Mille's success on Broadway did not translate into success in film. Her only significant film credit is Oklahoma! (1955). She was not invited to recreate her choreography for either Brigadoon (1954) or Carousel (1956). Nevertheless, her two specials for the Omnibus TV series titled "The Art of Ballet" and "The Art of Choreography" (both televised in 1956) were immediately recognized as landmark attempts to bring serious dance to the attention of a broad public. During his presidency, John F. Kennedy appointed de Mille as a member of the National Advisory Committee on the Arts, the predecessor to the National Endowment for the Arts, to which she was appointed by President Lyndon B. Johnson after its creation. Her love for acting played a very important role in her choreography. De Mille revolutionized musical theatre by creating choreography that not only conveyed the emotional dimensions of the characters but enhanced the plot. Her choreography, as a reflection of her awareness of acting, reflected the angst and turmoil of the characters instead of simply focusing on a dancer's physical technique. De Mille regularly worked with a recognizable core group of dancers, including Virginia Bosler, Gemze de Lappe, Lidija Franklin, Jean Houloose, Dania Krupska, Bambi Linn, Joan McCracken, James Mitchell, Mavis Ray, and, at American Ballet Theatre, Sallie Wilson. Krupska, Mitchell, and Ray served as de Mille's assistant choreographers, and de Lappe took an active role in preserving de Mille's work. In 1973, de Mille founded the Agnes de Mille Dance Theatre, which she later revived as Heritage Dance Theatre. De Mille developed a love for public speaking, becoming an outspoken advocate for dance in America. She spoke in front of Congress three times: once in the Senate, once in the House of Representatives, and once for the Committee for Medical Research. She was interviewed in the television documentary series Hollywood: A Celebration of the American Silent Film (1980) primarily discussing the work of her uncle Cecil B. DeMille. Agnes de Mille appears in a wheelchair in Frederick Wiseman's 1995 film Ballet rehearsing her final piece, “The Other.” She tells her star “You must look like something that’s absolutely broken, and stuck up in the wind.”

Жазбалар

ДеМиллдің 1951 жылы жарық көрген "Dance to the Piper" атты естелік кітабы бес тілге аударылды. 2015 жылы оны New York Review Books баспасы қайта басып шығарды. Де Милль қазіргі заманғы би өнерінің аңыз тұлғасы Марта Грэммен өмір бойы дос болды. 1992 жылы Де Милль Грэмнің өмірбаяны – "Марта: Марта Грэмнің өмірі мен еңбегі" кітабын жариялады, осы кітапты ол 30 жылдан астам уақыт бойы дайындаған. Өлімге тәуекел еткен инсульттан кейін ол бес кітап жазды: "Reprieve" (осы оқиғаны баяндайды), "Генри Джордж кім болды?", "Қанаттар қалай өседі", "Америка билейді", "Портреттер галереясы" және "Марта: Марта Грэмнің өмірі мен еңбегі". Ол сонымен қатар "Үйге серуен", "Жас бишіге", "Би кітабы", "Лиззи Борден: Өлім биі", "Америкада би", "Ресейлік күнделіктер" және "Менімен сөйлесіңіз, менімен билейік" кітаптарын жазды. Де Милль 1950 жылы Солтүстік Каролина университетінің баспасынан шыққан Генри Джордждің қызы Анна Джордж де Милльдің (Генри Джордж пен Агнес анасының қызы) "Генри Джордж: Әлем азаматы" кітабына "Анна Джордж де Милль: Автор туралы ескерту" атты кіріспе жазды.

Жеке өмір

1943 жылы 14 маусымда Де Милль Уолтер Прудеге тұрмысқа шықты. Олардың 1946 жылы туған Джонатан есімді бір баласы болды. Агнес де Милль өзінің құжаттарын 1959 және 1968 жылдар аралығында Смит колледжіндегі София Смит жинағына тапсырды, ал оның "Piper To The Piper" атты туындысы 1994 жылы сатып алынды. 2010 жылы Лестер Томе үш фильмді сыйға берді. Құжаттардың көп бөлігі 1914-1960 жылдар аралығында жазылған және де Милльдің жеке және кәсіби өміріне қатысты мәліметтерді қамтиды. Ол 1975 жылы сахнада инсульт алды, бірақ жазылып кетті. 1993 жылы ол Гринвич Виллаждағы пәтерінде екінші инсульттан көз жұмды.