Кіріспе
Христиандық теологияда тозақ - бұл Құдайдың түпкілікті үкімімен өкінбейтін күнәкарлар жалпы үкімде немесе кейбір христиандардың айтуынша, өлімнен кейін бірден (ерекше үкім) өтетін орын немесе жағдай. Оның сипаты Киелі кітап мәтіндеріндегі ілімдерден алынған, олардың кейбіреулері сөзбе-сөз түсіндіріліп, тозақ туралы кең тараған идеяны тудырды. Жаңа Келісімде "Геенна" деп аталады, онда ол жан мен дененің жойылуы мүмкін орын ретінде сипатталады (Матай 10:28) "Өшірілмейтін отта" (Марқа 9:43). Көптеген аудармаларда бұл сөз "тозақ" немесе "тозақ оты" деп аударылады. Геенна - қала қабырғасының сыртындағы лас жер, онда қоқыс өртеліп, алапеспен ауыратындар мен аластатылып кеткендер жіберілетін. Жаңа Келісімде бір рет кездесетін грек етістігі ταρταρῶ (tartarō, Тартардан алынған), Жаңа Келісімде (Петірдің 2 - хаты 2:4-де) әрқашан "тозаққа лақтыру" сияқты сөз тіркесімен аударылады. Кейбір аудармаларда бұл сөз "Тартарус" деп аударылған.
In Christian theology, Hell is the place or state into which, by God's definitive judgment, unrepentant sinners pass in the general judgment, or, as some Christians believe, immediately after death (particular judgment). Its character is inferred from teaching in the biblical texts, some of which, interpreted literally, have given rise to the popular idea of Hell. "Gehenna" in the New Testament, where it is described as a place where both soul and body could be destroyed (Matthew 10:28) in "unquenchable fire" (Mark 9:43). The word is translated as either "Hell" or "Hell fire" in many English versions. Gehenna was a physical location outside the city walls where they burned rubbish and where lepers and outcasts were sent, hence the weeping and gnashing of teeth. The Greek verb ταρταρῶ (tartarō, derived from Tartarus), which occurs once in the New Testament (in 2 Peter 2:4), is almost always translated by a phrase such as "thrown down to hell". A few translations render it as "Tartarus"; of this term, the Holman Christian Standard Bible states: "Tartarus is a Greek name for a subterranean place of divine punishment lower than Hades."
Яһудилік тегі
Ежелгі яһудилер шейхтарға өлгендерді шеолға, яғни барлық адамдар бір-бірінен ажырамай баратын орынға жібереді деп сенген. ; ; ; ). Шеол жер астындағы орын деп саналады (сағ. ), қараңғылық, үндеу және ұмыту орны (қорыңыз. (Әйүп 10:21). Біздің заманымыздан бұрынғы III - II ғасырларда бұл идея шеолдағы әділдер мен зұлымдардың бөлек бөлімдерін қамти бастады (бағ. Енох кітабы). Кем дегенде, соңғы немесе саборалық раввиндік кезең (б.з. 500-640 ж.ж.) кезінде Геенном ең соңғы жазаның орны ретінде қарастырылды, бұған раввиндік мәлімдеме "Дәрігерлердің ең жақсылары Геенномға тағайындалады" деп мысал келтіреді. (М. Кидушин 4:14); Мұсаның көтерілуі және 2 Езрада да сипатталған.
От көлі
Аян кітабында зұлымдар лақтырылған "от пен күкірт тоғаны" туралы айтылған.
Аңғар
Аян кітабында айтылғандай, түпсіз тұңғиық - мыңжылдық билік кезінде жеті басты айдаһар қамалған орын.
Шығыс православие көзқарасы
Кейбір шығыс православиелік мәсіхшілер көк пен тозақ Құдайдың әділ және сүйіспеншілікпен қамқорлық жасайтын болуымен байланысты немесе тәжірибелер деп санайды. Құдай жоқ жерде жаратылған орын жоқ, тозақ та Құдайдан онтологиялық бөліну емес. Шығыс ілімінің бір көрінісі - тозақ пен көк Құдайдың күшейіп жатқан көрінісінің өлшемдері, өйткені бұл көрініс Құдаймен бірге тұратын адамның рухани жағдайына байланысты азаптау немесе жұмақ ретінде танылады. Құдайды жек көретін адам, сондай-ақ, өзін де жек көреді, өйткені ол Құдайдың бейнесі, оның жанында болу сөзсіз қайғы-қасіретке әкелуі мүмкін. Аристотель Папаниколау мен Элизабет Продрому өздерінің "Иман арқылы ойлау: православиелік мәсіхші ғалымдардың жаңа көзқарастары" атты кітабында шығыс православиеліктер үшін былай деп жазады: "Тәңіртанудағы көк пен тозақ деген символдар кеңістіктегі орын ретінде қарапайым түсінікпен қарастырылмайды, керісінше, Құдайдың екі түрлі түрде бар екенін білдіреді". Бірнеше шығыс православие теологтары тозақты Құдайдан бөліну деп сипаттап, оны достықтан немесе сүйіспеншілікпен қарым-қатынастан айыру деп түсіндіреді. Архимандрит Софроний (Сахаров) "Құдайдан бөлініп тұрған тозақ" туралы айтқан. Пауль Евдокимов былай деді: "Адамның тозаққа түсуі - Құдайдан ажырауы, оның өз бетінше әрекет етуі - Құдай бар болатын орыннан шеттетуі". Теодор Стилианопулостың айтуынша, "тозақ - Құдайдан бөлініп, Құдайдың сүйіспеншілігін сезінбейтін рухани күй, ал жаза ретінде одан айырылып қалуды сезінеді". Мишель Кено былай деп мәлімдеді: "Адамзаттың Құдайдан бөлініп, жаратылысты Жаратушыдан артық көргені үшін тозаққа түсетін жағдайы. Демек, тозақты Құдай емес, адам баласы жаратады. Адам махаббат үшін жаратылған, ол махаббатты қабылдамай, Құдайға "жоқ" деп айтуға қабілетті. Құдаймен қарым-қатынастан бас тартып, ол жыртқыш болады, ол өзін одан туындайтын тәндік өлімнен гөрі рухани өлімге (тозаққа) үкімдейді". Басқа бір жазушы былай деп жазды: "Біздің басымызға түсетін жағдайлар, кезігетін қиындықтар, қарым-қатынас жасайтын адамдар, қабылдайтын шешімдер - бәрі де түпкілікті Құдаймен мәңгілік байланысымызға не одан айырылуымызға байланысты". Шығыс православие шіркеуі шіркеулер көкке кірмес бұрын "күнәлары кешіріліп", азап шегетін орын ретінде қарастырылатын Рим-католик іліміне сенушілерді қабылдамайды.
Суреттер
Джон Златоуст тозақты "өшіп кетпейтін" отпен және "түрлі азаптар мен жазалардың тасқыны"мен байланыстырды. Иоанн Климактың "Илаһи көтерілудің сатысы" атты шығармасына негізделген иконалар монахтардың Мәсіх бейнеленген көкке отыз сатылы сатымен көтерілгенін немесе жындардың жебелеріне беріліп, сатыдан тозаққа құлағандарын көрсетеді, кейде ашық жауы бар айдаһар бейнеленеді.
Мәңгілік жалын сияқты
The Council of Trent taught, in the 5th canon of its 14th session, that damnation is eternal: " the loss of eternal blessedness, and the eternal damnation which he has incurred " This teaching is based on Jesus' parable of the sheep and the goats: "Depart from me, you accursed, into the eternal fire And these will go off to eternal punishment, "
Өзін-өзі шығару немесе түпкілікті өкінбеу ретінде
Католик шіркеуінің катехизисі тозақты көктен өзін-өзі шығару деп анықтайды, бұл ақырғы өкінбеудің ерікті таңдалған салдары, яғни өлім кезінде өлімге әкелетін күнәсі үшін өкінуден және Құдайдың мейірімін қабылдаудан қасақана бас тарту. Өлімге әкелетін күнәсі үшін өлген адам өкінбей және Құдайдың мейірімді сүйіспеншілігін қабылдамай, өз еркімен одан мәңгілікке бөлініп қалады. Бұл жағдай - Құдаймен және бақытты адамдармен қарым-қатынастан толықтай ажырату "тозақ" деп аталады. [Кәдемі] өкініш күнәларды кешіреді; егер ол мүмкіндігінше тезірек діни өсиетпен өкінуді қатаң шешімге енгізсе, ол өлімге әкелетін күнәлардың кешірілуін де алады. Тозақ тұтқындары - бұл күнәларына өкінбегендер, мысалы, шайтан; Шайтанның көктен құлауы қайталанбайды, өйткені ол өкінбеуді таңдайды. Ешкімнің күнә жасауы немесе тозаққа түсуі алдын ала белгіленбеген. Католик ілімі бойынша, адам өлгеннен кейін күнәсына өкініп, күнәсін кешіре алмайды.
To die in mortal sin without repenting and accepting God's merciful love means remaining separated from him for ever by our own free choice. This state of definitive self exclusion from communion with God and the blessed is called "hell." [Perfect] contrition remits venial sins; it also obtains forgiveness of mortal sins if it includes the firm resolution to have recourse to sacramental confession as soon as possible. The prisoners of hell are the impenitent, such as Satan; Satan's fall from Heaven is irrevocable because he chooses not to repent. No one is predestined to commit sin or to go to hell. Catholic doctrine holds that after death, repentance is impossible.
Мемлекет
Балтимор катехизисі тозақты "жағдай" деген сөзді ғана қолдана отырып былай деп түсіндіреді: "Тозақ - зұлымдар сотталған, олар Құдайдың көзінен мәңгілікке айырылған және қорқынышты азап шеккен күй". Алайда, азаптау психикалық және физикалық сипатта сипатталады: "Қаралғандар ақыл-ойы мен денесімен бірге азап шегеді, өйткені ақыл-ойы мен денесі олардың күнәларына қатысады". Папа Иоанн Павел II 1999 жылдың 28 шілдесінде тозақ туралы айтқанда, Киелі кітапта "символикалық тіл" қолданылғанын, оны "дұрыс түсіндіру керектігін" айтты. Тозақ - бұл орын емес, өмір мен қуаныш көзі Құдайдан өз еркімен және біржола алшақтайтындардың күйі". Кейбіреулер бұл сөздерді тозақтың бар екендігін жоққа шығару немесе кем дегенде тозақтың баламалы суретін ұсыну ретінде түсіндіреді. Басқалар паптың айтқандарын тозақты орын деп санауға болатындығын жоққа шығарып, пап тек тозақтың шынайы мәніне екінші кезектегі нәрседен назар аударып отыр деп түсіндірді. Католик теологы Ханс Урс фон Балтасар (1905-1988) "адамзаттың тозаққа "толы" немесе "бос" емес, Құдай "жаратқан" емес, оны кез келген жағдайда таңдаған ерікті адамдар шығарған нәрсе екенін түсінуіміз керек" деген. 2007 жылы басылған "Жастарға арналған католиктік сенім кітабында" көк пен тозақтың "ерекше дұрыс" деп аталуы жер емес, жай күй екенін айтады. Капуцин теологы Берард А. Марталер де "тозақ "орна" емес" дейді.
Орны
Дәстүр бойынша, бұрын-соңды тозақ туралы айтылған немесе оны орын ретінде қарастырылған. Кейбіреулер тозақтың библиялық сипаттамаларының метафоралық түсіндірмелерін қабылдамады және тозаққа жер бетіндегі орынды жатқызды, ал тозақ нақты орын деп есептейтін басқалар оның орнын белгісіз деп айтады. 2007 жылдың 25 наурызында Рим папасы Бенедикт XVI уағыз айтып жатып былай деді: "Иса бізге көктегі өмірге барғысы келетінін және қазіргі заманда тозақ туралы аз айтылатын, бірақ оның сүйіспеншілігіне жүректерін бұзғандар үшін мәңгілік екенін айту үшін келген еді". Журналист Ричард Оуэннің бұл сөздерін тозақтың нақты орын екендігіне қатысты түсіндірмесі көптеген ақпарат құралдарында жарияланды. 1910 жылы "Католикалық энциклопедияда" Джозеф Хонтейим былай деп жазды: "Теологтар тозақ жердің ішінде деген пікірді жалпы алғанда қабылдайды. Католик шіркеуі бұл мәселеде ешқандай шешім қабылдамады; сондықтан біз тозақ белгілі бір орын деп айта аламыз; бірақ оның қайда екенін білмейміз". Ол Георгий Зордың тозақ жер бетінде немесе жер астында деп айтқан пікірін келтірді. Аквинаның Summa theologiciae қосымшасының өлімнен кейінгі қосымшасы. Q97 A4 тозақтың орналасуы туралы пікірталасты болжам ретінде белгілейді: Августин айтқандай (De Civ. Dei xv, 16), "Менің ойымша, ешкім білмейді, әлемнің қай бөлігінде тозақ орналасқан, егер Құдайдың Рухы біреуіне мұны аштырмаса".
Екеуі де
Басқа католиктер тозақтың бар екендігін растамайды да, жоққа шығармайды да, оны "орталық немесе мемлекет" деп атайды. Людвиг Отттың "Католикалық догманың негіздері" атты еңбегінде былай делінген: "Тозақ - бұл Құдайдан бас тартқандардың мәңгілік азап шегетін жері немесе жағдайы". Роберт Дж . Фокс былай деп жазды: "Тозақ - Құдайдың құтқарушы рақымын қабылдамағандықтан, Құдайдың қарсылығына ұшыраған адамдардың мәңгілік азап шегетін орны". Евангелистер Норман Л. Гейслер мен Ральф Э. Маккензи Рим-католик шіркеуінің ресми ілімін былайша түсіндіреді: "Тыңдық - бұл Құдайдан бас тартқандардың мәңгілік азап шегетін жері немесе жағдайы".
Көріністер
Бірқатар католик мистикасы мен әулиелері тозаққа қатысты көріністер немесе басқа да аяндар алды деп мәлімдейді. Фатимада немесе Кибехода болғандай, әртүрлі Мариандық көріністер кезінде көрушілер Виргин Мария көріністер барысында күнәкарлар азап шегетін тозақтың көрінісін көрсетті деп мәлімдеді. Португалиядағы Фатимада ол Жасинта Мартоға: "Барлығынан да көп күнәкарлар тозаққа арамдық жасағандары үшін барады" деп айтқан. Киелі кітаптағы Аян кітабында айуан мен оның нөмiрiмен таңбаланғандардың барлығы орналасқан отты көл туралы айтылған. Аноналық Колумба бірнеше рет өз күнәлары үшін тозақ отына түсетін адамдардың аттарын атап, олардың өлімін тіпті сол оқиғалар орын алмастан бұрын дәл болжаған. Орта ғасырларда клюникалық монахтар жазған бір әңгіменің айтуынша, Берік Бенедикт Нурсиялық бірде монахқа көрінді және монахқа (осы кезде) дүниеге оралу үшін монахтық өмірден қашып кеткен монах бар екенін айтты, ал бұрынғы монах қайтыс болды және ол тозаққа барды.
Жауапкершілікке шақыру
Католик шіркеуі ешкімнің тозаққа алдын ала тағайындалмайтынын үйретеді, және шіркеудің тозақ туралы ілімі қорқыту үшін емес, адамдардың өз бостандығын даналықпен пайдалануына шақырады. Бұл - ең алдымен, адамзаттың тағдыры көктегі Құдайда екенін көрсету үшін, күнәдан бас тартуға шақыру.
Тағдырлау
Католик шіркеуі мен Катехизис, әдетте "қос тағдыр" деп аталатын көзқарасты жоққа шығарады, бұл Құдай кімді құтқаратынын ғана таңдамайды, сонымен қатар ол кейбір адамдарды құтқарылуға лайық деп санайды. Бұл көзқарас протестанттық реформатор Джон Кальвиннің көзқарасына байланысты.
Протестантизм
Протестанттық дәстүрлер бойынша тозақ - шайтан мен құлаған періштелерді жазалау үшін Құдай жаратқан орын (Бұға қараңыз. ), ал есімдері " өмір кітабына " жазылмағандар (Құдайдың Патшалығы туралы хабарды көру үшін " Аян " кітабын қара). ), Бұл - құтқарылуды қабылдамаған әр адамның күнәлары үшін жазаланатын соңғы тағдыры. Адамдар соңғы үкімнен кейін тозаққа жіберіледі. "Адамдар өлгенде, олардың көздері тозаққа түседі" деген пікірлер әртүрлі протестанттық конфессияларда бар. Олар Хадес (яғни өлгендердің тұрағы) және Геенна (яғни зұлымдардың баратын жері) туралы әртүрлі пікірлер, негізінен, протестанттардың өлім мен қайта тірілу арасындағы аралық жағдайға қатысты әртүрлі көзқарастарынан туындайды; және жанның өлмейтіндігі немесе балама, шартты өлмейтіндігі туралы әртүрлі көзқарастар. Мысалы, өлгеннен кейін адамның санасы бар екеніне сенетін Джон Кальвиннің тозақ туралы түсінігі (хадес пен геенна) Мартин Лютердің өлім ұйқы деп ұйғарғанынан мүлдем өзгеше еді.
Шартты өлместік пен анигиляционизмге көзқарас
Протестанттардың аз бөлігі өлімсіз өмірге деген ілімге сенеді. Бұл ілімге сай, тозаққа жіберілгендер мәңгілік саналы жазаға ұшырамайды, керісінше, "шетелдік саналы жаза" кезеңінен кейін өшіріледі немесе жойылады. Жетінші күндік адвентистер шіркеуі анигиляционизмді ұстанады. Жетінші күндік адвентистер өлім - бұл өлім, қайта тірілуге дейін санасыз ұйқы. Олар бұл сенімдерін "өлілер ештеңені білмейді" және екінші рет келген кезде өлгендердің қабірден қайта тірілетінін сипаттаған Киелі кітап тармақтарына негіздеген. Бұл тармақтар, адвентистердің айтуынша, өлім - ұйқының бір түрі ғана. Ехоба куәгерлері мен христадельфийлер де анигиляция көзқарасын үйретеді.
Христиандық ғылым
Christian Science "тозақты" былайша анықтайды: "Өлімге деген сенім; қателік; құмарлық; өкініш; жек көру; кек алу; күнә; ауру; өлім; азап пен өзін-өзі жою; өзін-өзі азаптау; күнәның салдары; 'жалғандық немесе жалғандық жасайтын нәрсе'. " (Ғылым мен денсаулықтың кілті)
Гностицизм
Көптеген гностикалық христиандар, мысалы, катарлар тозақты адам жандары тұтқындалған осы кемшілікке толы, материалдық әлемнің метафорасы ретінде түсіндірді. Кейінгі жазушылар, мысалы Мильтон мен Блейк, гностикалық дүниетанымының ықпалына түсіп, оны басқаша түсіндірді. "Жан мен тозақтың некесі" атты еңбегінде Уильям Блейктің жазған сөздері кейбір ғалымдар тозақтың көкке ұқсас екенін немесе тіпті оған қарағанда жақсы екенін білдіреді. Бұл жағдайда шығармашылық импульстерге қоғамның үстемдігінен тыс еркіндік беріледі, бұл қоғам көктің шектеулерін артық көреді.
Ехоба куәгерлері
Ехоба куәгерлері тән өлгеннен кейін тірі қалатын өлмейтін жанға сенбейді. Олар Киелі кітапта "тозақ" сөзі "шеол" және "хадис" сөздерімен аударылғанда, жақсылар мен жамандардың ортақ қабірі деп түсіндіріледі деп сенеді. Олар Құдайдың сүйіспеншілігі мен әділдігіне қайшы келетін мәңгілік азап шегу орнын жоққа шығарады. Олар "Гееннаны" мәңгілік жойылу немесе "екінші өлім" деп түсіндіреді. Ехоба куәгерлері Армагеддонға дейін қайтыс болған адамдардың жер бетінде денемен қайта тіріліп, Мәсіхтің мыңжылдық билігі кезінде сотталатынына сенеді. Христадельфиялық көзқарас Ехоба куәгерлерінің көзқарасына ұқсас, бірақ қайта тірілгендер қайта тірілу алдындағы өмірлерін қалай өткізгендеріне байланысты сотталады деген сенімге үйретеді.
Соңғы күндердің қасиеттілері
Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуі (LDS Church) "тозақ" сөзі Киелі кітапта кем дегенде екі мағынада қолданылатынын үйретеді. Біріншісі - рух түрмесі деп аталатын орын, ол - Мәсіхті және оның күнәлары кешірілу құрбандығын қабылдамағандарды жазалау орны. Бұл - өлген адамдардың рухтарына ізгі хабарды үйрететін және күнәларына өкініп, құтқарылу рәсімдерін қабылдауға мүмкіндік беретін уақытша жағдай деп түсініледі. Соңғы күндердің қасиеттілері осы мақсатпен Мәсіхтің айқышқа шегеленіп өлгеннен кейін рухтар әлеміне келгенін үйретеді (1 Петір 3:1920, 1 Петір 4:56). Қазіргі заманғы аян, Мәсіхтің жер бетінде болған кезінде оны қабылдауға мүмкіндіктері болмаған адамдарға ізгі хабарды үйрету үшін әділдердің рухтарын тапсыру арқылы өлгендерді құтқару жұмысын бастағанын анықтайды. Мыңжылдық деп аталатын 1000 жылдан кейін, Ізгі хабарды қабылдамауды және өкініп, күнәларына өкінуді таңдаған рухани түрмедегі адамдар да қайта тіріледі (1 Коринфтерге 15:20 22) және "екінші қайта тірілу" деп аталатын өлмейтін физикалық денеге ие болады. Қайта тірілудің осы белгіленген уақытында "өлім мен тозақ" өздеріндегі өлгендерді өздерінің істері бойынша сотталуға береді (Аян 20:13), бұл кезде жойылудың ұлдарынан басқалардың бәрі бір дәрежеде даңққа ие болады, оны Пауыл күннің, айдың және жұлдыздардың даңқымен салыстырды (1 Коринфтіктерге 15:41). Чиркінің түсіндіруі бойынша, тозақтың "мәңгілік" немесе "соңы жоқ" жазалау екендігі туралы Киелі кітаптағы сипаттамалар олардың шеккенін сипаттайды. Соңғы күндердің қасиетті жазбасында Құдайдың: "Мен шексізмін, және менің қолымнан берілген жаза - бұл шексіз жаза, өйткені менің атым шексіз. Сондықтан мәңгілік азап - Алланың азаптары. Құдайдың жазасы - мәңгілік жаза". Соңғы күндердің қасиеттілері тозақтың тұрақты тұжырымдамасына да сенеді, оны әдетте сыртқы түнек деп атайды. Жер бетінде өмір сүрген адамдардың өте аз бөлігі осы тозаққа жіберіледі, бірақ соңғы күнгі қасиетті жазбалар кем дегенде Қабылдың болатынын көрсетеді. Өмірде адасып кеткен басқа да адамдар, кешірілмейтін күнә жасағандар немесе "Киелі Рухқа қарсы күнә жасағандар" сыртқа қара түнекке жіберіледі. Басқаша айтқанда, кешірілмейтін күнә "Әке Өзінің рухани Ұлын танытқаннан кейін, Оны мойындамайтындарға" тиесілі. Алайда, соңғы күндердің қасиеттілері түсінігіне сәйкес, адамдардың көпшілігі осындай дәрежеде діни ағартушылыққа ие болмағандықтан, олар Мәңгілік күнә жасай алмайды, ал сыртқы түнектің тұрғындарының басым көпшілігі "шайтан мен оның періштелері" болады. Тышқы қараңғылықтың тұрғындары - Құдайдың жалғыз балалары, олар соңғы сот кезінде даңқтың үш патшалығының бірін де алмайды. Сырттағы қараңғылықта жүргендердің ақырында құтқарылуы белгісіз. "Соңғы күндердің қасиетті жазбасында" сыртқы түнек пен жойылудың балалары туралы былай делінген: "Олардың ақыры, орнын, не азаптарын ешкім білмейді; Ол адамдарға ашылмаған, не ашылмаған, не ашылмайды, тек оған қатысушылар ғана". Жазбаларда бұл күйге жіберілгендер оның ұзақтығы мен шектерін білетіндігі айтылған.
Жетінші күндік адвентистер шіркеуі
Жетінші күндік адвентистер шіркеуі мәңгілік азаптау деген түсінік Құдайдың мінез-құлқымен үйлеспейтінін және ол өз балаларын азаптай алмайды деп санайды. Олар тозақтың мәңгілік азап шегу орны емес, мәңгілік өлім деп санайды және өлім - бұл қайта тірілуге дейін санасыз ұйқының күйі. Олар бұл сенімдерін Екклесиаст 9:5 сияқты "өлілер ештеңені білмейді" және 1 Салоникалықтарға 4:13 сияқты өлгендердің екінші рет қайта тірілгенде қабірден қайта тірілетінін сипаттаған Киелі кітап тармақтарына негіздеген. Бұл тармақтарда өлім ұйқының бір түрі ғана деп айтылады.
Киелі кітап терминологиясы
Киелі кітапта "шеол" деген сөз 31 рет "тозақ" деп аударылады, ал "қабер" деген сөз 31 рет қолданылады. Шеол сөзін үш рет "қазан" деп те аударады. Киелі кітаптың қазіргі аудармалары шеол сөзін әдетте "қам", "қазан" немесе "өлім" деп аударады. Абаддон "Қарсыту" деген мағынаны білдіретін еврей сөзі абаддон кейде "тозақ" деген сөздің синонимисі ретінде түсіндіріледі. Жаңа Келісімде, ертедегі (яғни, KJV) және қазіргі аудармалар жиі Гееннаны "тозақ" деп аударады. Бұл аудармадан басқа, "Янгс" аудармасы мен "Жаңа дүние аудармасы" да "Геенна" сөзін қолданады. Хадис Хадис - грек сөзі, ол әдетте еврей сөзі Шеолдың орнына еврей тіліндегі "Септуагинта" тәржімасында қолданылады. Бірінші ғасырдағы грек тілінде сауатты яһудилер сияқты, Жаңа Келісімнің мәсіхші жазушылары да осы әдісті қолданған. Ал ежелгі аудармаларда Хадес сөзі "тозақ" деп аударылса, қазіргі аудармаларда "хадес" деп аударылады. Латын тілінде Хадес 1200 жылдан кейін Purgatorium (Тазалау) деп аударылды, бірақ қазіргі ағылшын тіліндегі аудармалар Хадесті Тазалау деп аударылмайды. Тартар Жаңа Келісімде тек 2 Петір 2:4-де кездеседі; Киелі кітаптың ертедегі және қазіргі аудармалары, әдетте, Тартарды "тозақ" деп аударады, бірақ біразы оны "Тартар" деп аударады.