Кіріспе
Орыс нейробиологы профессор Ольга С. Виноградова (1929-2001) - орыс когнитивтік нейробиологының маманы. 1969 жылы Ресей Ғылым академиясының Биологиялық физика институтында (Пущино) жүйке нейрондарының жүйелі ұйымы зертханасын құрып, өмірінің соңына дейін осы зертхананы басқарды. Ғылыми мансабының алғашқы күндерінен бастап, профессор Виноградова белгілі нейропсихологтармен және нейробиологтармен жұмыс істеген. Ол профессор Александр Лурияның жетекшілігімен психологияны оқыды, профессор Евгений Соколовпен бағдарлау рефлексінің психофизиологиясын зерттеді және профессор Ян Бурестен электрофизиологияны үйренді. Хипокамптан және ояу жануарлардың басқа да тиісті құрылымдарынан сенсорлық және электрлік ынталандыру кезінде алынған клеткадан тыс бірлік деректерінің негізінде ол лимбикалық жүйедегі ақпарат өңдеу туралы гипотеза жасады. Ол гиппокамп рефлексті бағдарлаудың негізгі бөлігі болып табылады және ақпаратты есте сақтау керек пе (егер ол жаңа болса) немесе елемеуге тиіс пе (егер ол ескі болса) анықтауға арналған салыстырғыш ретінде жұмыс істейді деген қорытындыға келді. Бұл идеялар оның "Ориентирующий рефлекс и его нейрофизиологические механизмы" (Москва, 1962) және "Гиппокамп және естелік" (Наука, 1975) кітаптарында дамытылды, кейіннен ағылшын тілінде "Гиппокамп" (Plenum Press, 1984) кітабының тарауы ретінде және "Гиппокамп салыстырмалы жүйе ретінде" (Hippocampus, 2001, v. 11:578 98) шолуы ретінде жарияланды. Профессор Виноградованың ғылыми мансабының едәуір бөлігі гиппокамп функциясының тета ритмінің рөлін талдауға арналды. Ол және оның әріптестері тета ритмін тудыру қабілеті медиалдық септум ядросының және Брока диагональды жолағының ядросының ішкі қасиеті екеніне дәлел келтірді (Progr. Нейробиол. 1995 ж. 37-бап: 523 83). Профессор Виноградова кеңестік және ресейлік нейробиологтардың халықаралық қатынастарын қолдау үшін көп уақыт пен күш жұмсады. 1958 жылы ол батыс нейробиологтарын алғаш рет Кеңес Одағына шақырған Московский симпозиум нейробиологии ұйымдастыру комитетінің мүшесі болды. Бұл симпозиумды Кеңес Одағы мен басқа елдердің нейробиологтары арасындағы ынтымақтастық қарым-қатынастарының бастауы деп қарастыруға болады. Профессор Виноградова халықаралық деңгейдегі ықпалды нейробиолог болды. 1979 жылы ол Кембридждегі (Ұлыбритания) Сент-Джонс колледжінен гиппокамп функцияларын түсінуге қосқан үлесі үшін Кеннет Крейк сыйлығын алды. Ол IBRO-ның құрылғалы бері мүшесі, Еуропалық ғылым қорының мүшесі және бірнеше ғылыми журналдардың редакциялық кеңесінің мүшесі болды. Ол әлемнің ғылыми мекемелеріне лектор ретінде шақырылды.
Professor Olga S. Vinogradova (1929–2001) was a specialist in Russian cognitive neuroscience. In 1969 she founded the Laboratory of Systemic Organization of Neurons in the Institute of Biological Physics, Russian Academy of Sciences (Pushchino) and headed this Laboratory till the end of her life. From the early days of her scientific career, Prof. Vinogradova was fortunate to work with prominent neuropsychologist and neuroscientists. She studied psychology under the supervision of Prof. Alexander Luria, investigated psychophysiology of the orienting reflex with Prof. Evgeny Sokolov, and learned electrophysiology from Prof. Jan Bures. On the basis of extracellular unit recording from the hippocampus and other relevant structures in awake animals during sensory and electrical stimulation, she developed a hypothesis of information processing in the limbic system. She concluded that the hippocampus is at the core of orienting reflex and works as a comparator determining whether information should be stored in memory (if it is new) or ignored (if it is old). These ideas were developed in her books Orienting Reflex and Its Neurophysiological Mechanisms (Moskva, 1962) and Hippocampus and Memory (Nauka, 1975), and later published in English as a chapter of the book Hippocampus (Plenum Press, 1984) and the review Hippocampus as a comparator system (Hippocampus, 2001, v. 11:578 98). A significant part of Prof. Vinogradova’s scientific career was devoted to the analysis of the role of theta rhythm in hippocampal function. She and her co workers presented evidence that the ability to generate the theta rhythm is an intrinsic property of the medial septum nucleus and the nucleus of the diagonal band of Broca (Progr. Neurobiol. 1995, v.37: 523 83). Prof. Vinogradova contributed extensive time and effort to support of international relations of Soviet and Russian neuroscience. In 1958 she was a member of the Organizing Committee of the Moscow Symposium of Neurobiology to which Western neuroscientists were invited to the Soviet Union for the first time. This Symposium could be considered the beginning of collaborative relations between neuroscientists from the Soviet Union and other countries. Prof. Vinogradova was an internationally influential neuroscientist. In 1979 she received the Kenneth Craik award from St. John’s College, Cambridge (UK), for contributions to the understanding of hippocampal functions. She was a member of IBRO since its foundation and a member of the European Science Foundation and a member of the editorial board of several scientific journals. She was invited as lecturer to scientific institutions worldwide.
Негізгі басылымдар
Виноградова О. С. Ақпаратты тіркеу және лимбикалық жүйе // Г. Хорн мен Р. А. Хиндеде (ред.) Жүйке белсенділігі мен мінез-құлқының қысқа мерзімді өзгерістері. Кембридж: Университет баспасы. 1970 жыл. 95 140- ға дейін. Виноградова О. С. Ақпаратты тіркеу процесінде лимбикалық жүйенің функционалдық ұйымы: фактілер мен гипотезалар // 2-том: Нейрофизиология және мінез-құлық / Р. Л. Исаксон мен К. Х. Прибрамда (ред.) Гиппокамп. Нью-Йорк пен Лондон: Пленум Пресс. 1975 жыл. 3 70. Виноградова О. С., Журавлева З. Н., Брагин А. Көздің алдыңғы камерасында дамып келе жатқан жүйке тінінің (гиппокамп пен септум) ұйымы. 1. Жасырын Жалпы сипаттамалар және нейрологиялық емес элементтер // J. Hirnforsch. 1984 жыл. 25: 313 30. Виноградова О. С. Нейробиолдағы прогресс. 1995 жыл. 45:523 83 . Виноградова О. С., Кичигина В. Ф., Зенченко С. И. Алдыңғы мидың медициналық септал аймағының жүйке серпінділер нейрондары және гиппокамптың тета ритмі // Membr Cell Biol. 1998 жыл. 11: 715 25. Борисюк Р., Денчам М., Казанович Я., Хоппенштедт Ф., Виноградова О. С. Жаңалықты анықтаудың тербелістік моделі // Желі: Comput. Нейрологиялық. Сым. 2000 жыл. 11: 1 20. Виноградова О. С. 2-мыңжылдықтың соңында нейробиологиялық ғылым: парадигмалардың өзгеруі // Ж. Выш Нерв Деиат Им И П. Павлова. 2000 жыл. 50: 743 74. (орыс тілінде) Виноградова О. С. Салыстырмалы гиппокамп: Гиппокамптың екі кіріс және екі шығыс жүйесінің ақпараттарды таңдау мен тіркеудегі рөлі // Гиппокамп. 2001 жыл. 11: 578 598.
Vinogradova O. S. Hippocampus as Comparator: Role of the Two Input and Two Output Systems of the Hippocampus in Selection and Registration of Information // Hippocampus. 2001. 11: 578 – 598.