Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лина Соломоновна Штерн (Лина Соломоновна Штерн; 26 тамыз 1878 - 7 наурыз 1968) – советтік биохимик, физиолог және гуманист, оның медициналық жаңалықтары Екінші дүниежүзілік соғыстың майдандарында мыңдаған адамның өмірін сақтап қалды. Ол 1921 жылы гематоэнцефаликалық кедергі деп сипаттаған қан-ми кедергісі бойынша пионерлік жұмысымен танымал. Бұл Стерннің өмір бойы ми-омыртқа сұйықтығын зерттеуінің бастауы болды. Оның зерттеулері қан-ми кедергісі туралы маңызды жаңалықтарға әкелді. 1943 жылы ол Сталин сыйлығына ие болды.
Soviet biochemist
Lina Solomonovna Stern or Shtern (Лина Соломоновна Штерн; 26 August 1878 – 7 March 1968) was a Soviet biochemist, physiologist and humanist whose medical discoveries saved thousands of lives at the fronts of World War II. She is best known for her pioneering work on the blood–brain barrier, which she described as hemato encephalic barrier in 1921. This was the start of Stern’s lifelong research into the cerebrospinal fluid. Her research led her to groundbreaking conclusions about the blood brain barrier. In 1943 she won the Stalin Prize.
Антифашистік комитеттің жеңілісі
1948 жылы Кеңес үкіметі оны космополитизм мен Батысқа табынушылықта айыптады. Мәскеудегі оның институты жабылды. Стернді 1949 жылы Мемлекеттік қауіпсіздік министрлігі (МҚБ) тұтқындап, МҚБ басшысы Виктор Абакумов сұраққа тартты. Кеңес үкіметі 1940 жылдардың соңында Яһуди антифашистік комитетін (ЖАК) антисоветтік ұйым деп танып, жоюға шешім қабылдады. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан бері Кеңес әйелдерінің антифашистік комитеті мен ЖАК мүшесі болған Стерн, 1949 жылғы қаңтарда ЖАК таратылғанда тұтқындалған және өлім жазасына кесілген 15 адамның арасындағы жалғыз тірі қалған адам болды. Оның өлім жазасы Иосиф Сталиннің бұйрығымен түрме жазасына ауыстырылып, одан кейін бес жылға жер аударылды.
She was accused in cosmopolitanism and admiration for the West by Soviet government in 1948. Her Institute in Moscow was closed. Stern was arrested in 1949 by Ministry of State Security (MGB) and interrogated by the head of MGB Viktor Abakumov. Soviet government decided to eradicate Jewish Anti Fascist Committee (JAC) in the late 1940s as anti Soviet organization. A member of the Antifascist Committee of Soviet Women and the JAC since the outbreak of World War II, Stern was the sole survivor out of 15 arrested and convicted to death sentence when the JAC was eradicated in January 1949. Her death sentence was changed to a prison term by Joseph Stalin, followed by five year exile.
Шет елге айдалғаннан кейінгі өмір
1953 жылы Сталин қайтыс болғаннан кейін өмір жеңілдеді. Ол Мәскеуге жерсіздіктен оралды. Стерн қан-ми арасындағы кедергіні зерттеуді жалғастырды. Соңында, 1958 жылы Президиум оны ақтап берді. Лина Стерн 1968 жылдың 7 наурызында қайтыс болды.
After Stalin's death in 1953, life became easier. She returned from exile to Moscow. Stern continued to research for blood–brain barrier. Finally, she was exonerated by the Presidium in 1958. Lina Stern died on March 7, 1968.
Қан-мұғза кедергісі бойынша зерттеулер
Қан-ми кедергісі – мидағы қан тамырлары мен капиллярлардың эндотелий қабырғалары құратын диффузиялық кедергі. Бұл кедергі қандағы көптеген заттардың миға өтуіне тосқауыл қойып, оттегі және көмірқышқыл газ сияқты кішкентай молекулалардың еркін таралуын қамтамасыз етеді. Женева университетінде жұмыс істеген кезінде Стерн, әріптесі Реймонд Готьемен бірлесіп, қан-ми кедергісінің бар екенін көрсететін бірнеше зерттеулер жариялады. 1918 жылдан бастап екеуі қаннан орталық жүйке жүйесіне әртүрлі заттардың қозғалысын жүйелі түрде зерттеп, осы заттардың миға қаншалықты енетінін бағалады. Осы зерттеулердің нәтижесінде олар қан мен ми арасында кедергі бар екенін анықтады және оны француз тілінде "barrière hématoencéphalique" деп атады. 1934 жылғы мақаласында Стерн кедергінің таңдаулылығы және кедергінің қарсылығы туралы ұғымдарды жеке енгізді, қан-ми кедергісінің кейбір заттардың миға өтуіне мүмкіндік беретінін және мидың ішкі ортасын қаннан қорғайтынын түсіндірді. Бүгінде бұл екі қасиет қан-ми кедергісінің басты функциялары ретінде мойындалған.
The blood–brain barrier refers to a diffusion barrier formed by the endothelial walls of the blood vessels and capillaries in the brain. This barrier prevents most substances in the blood from entering the brain while allowing small molecules like oxygen and carbon dioxide to diffuse freely. While working at the University of Geneva, Stern published a series of studies demonstrating the existence of the blood brain barrier with colleague Raymond Gautier. Beginning in 1918, the two performed systematic experiments on the movement of various substances from the blood into the nervous system and estimated the extent to which these substances were able to permeate the brain. From these studies they were able to conclude that there exists a barrier between the blood and brain, which they termed in French "barrière hématoencéphalique". In a 1934 paper, Stern also independently introduced the notions of barrier selectivity and barrier resistance, realizing that the blood–brain barrier both selectively allows certain substances to enter the brain and protects the internal milieu of the brain from that of the blood. Today these are acknowledged as two of the main functions of the blood–brain barrier.