Кіріспе

Жануарлардағы ритуалдық мінез-құлықтардың жиынтығы Дисплейлік мінез-құлық - жануардың басқа жануарлармен (әдетте бір түрдің) белгілі бір тітіркендіргіштер туралы қарым-қатынас жасауға мүмкіндік беретін ритуалдық мінез-құлықтардың жиынтығы. Мұндай ритуалдық мінез-құлық визуалды болуы мүмкін, бірақ көптеген жануарлар визуалды, дыбыстық, тактикалық және химиялық сигналдардың қоспасына байланысты. Басқа жағдайларда түрлер өз отбасылары немесе тобы үшін азық іздейтін немесе аң аулайтын аумақты сақтау үшін аумақтық көріністерді жасай алады. Үшінші түрін аталар ұрпақ құру "құқығына" ие болу үшін күресетін турнир түрінде көрсетеді. Эволюциялық иерархияның кең ауқымындағы жануарлар омыртқасыздардың, мысалы, жай секіруші жәндіктің мінез-құлқын пайдаланады

Құрт-құмырсқалар

Жануарлар әлеміне тән барлық жануарлар үшін қарым-қатынас маңызды. Мысалы, әйелдер жыныстық қатынаста адам жейтіндіктен, еркек әдетте құпия көрініс түрін қолданады. Көптеген организмдерде кездесетін, әдетте әйелдер таңдап алатын жұптасудан айырмашылығы, бұл ұшқыштарда әйелдер көрініс көрсету мінез-құлқын көрсетеді және еркектер жұпты таңдайды. Аналықтардың ашық-сары түсі еркекті тартып, қанаттарын сермеп, еркекті тарту үшін "билеп" жатыр. А. suspensa секілді жеміс құстары жұптасу алдында шақыру және прекопуляциялық әндер орындағанда аудиторлық құдалану мінез-құлқы байқалады. Бұл дыбыстар аталықтардың қанаттарын тез соғуынан пайда болады.

Арахидтер

Көптеген арахидтер ритуалдық көріністерді көрсетеді. Мысалы, арахидтер тұқымдасы Salticidae өте жақсы көретін секіруші жәндіктерден тұрады, бұл әсіресе құдалану үшін өте айқын көрініс мінез-құлықтарға әкеледі. Амазонкадағы манакин құстары (Pipridae туысына жататын) популяциядағы әйелдерге құмарлық жасау үшін үлкен көрініс көрсету әрекеттеріне ұшырайды. Еркектер әйелдерге басқа бірде-бір пайда әкелмейтіндіктен, олар мүмкін серіктестеріне өздерінің жарамдылығын көрсету үшін рәсімдеуге тиіс; әйел осы өзара әрекеттесуден жинаған ақпаратты кіммен жұптасатыны туралы шешім қабылдауға пайдаланады. Бірінші фактор - уақыт. Маусымның уақытына байланысты жануарлар (осы зерттеуде тропикалық бақалар) жұптасу маусымының басталуына жақын уақыттарын артық көретін көрініс мінез-құлқының күшті маусымдық үрдістерін көрсетеді. Мұндай көріністер аяқ-қолдарды 4-5 рет көтеруден тұрады, егер бұл екіншісін аумаққа кірмеу туралы ескертуге жеткіліксіз болса, онда тактильді ұрыс болады. Бұл жағдайда, көрнекілік мінез-құлқы агрессивті тактильді мінез-құлқының кірігуіне арналған алдын ала қадам болып табылады, ал көрнекілік мінез-құлқының көптеген жағдайлары жұптасу рәсімдерінің кірігуіне әкеледі.

Адамда

Адамдар өздерінің әлеуметтік иерархиядағы мәртебесін, көбінесе байлық пен атақ-даңққа ие болу арқылы жарнамалайды. Жаңа Гвинеяның папуалық ірі адамдары өздерінің ықпалы мен билігін көрсету үшін үлкен тойлар өткізді. Тынық мұхиттың солтүстік-батысындағы поталактар да осыған ұқсас әсер етті.

Турнир түрлері

Турнирлік түрлер - зоологияда бір жыныстың мүшелері (әдетте еркектер) жұптасу үшін бәсекелесетін түрлер. Турнир түрлерінде жеңімпаздар тобының көбею жетістігі жеңілгендер тобының үлкенінен жоғары. Турнир түрлеріне бір жыныстылардың қатал ұрыстары тән. Бұл түрдегі едәуір үлкен немесе жақсы қаруланған жеке тұлғалар артықшылыққа ие, бірақ тек бәсекелес жынысқа ғана. Осылайша, турнирлік түрлердің көпшілігі жоғары жыныстық диморфизмге ие. Турнир түрлеріне мысал ретінде қарақұстар, паулар, арыстандар, тау гориллалары және теңіз пилдері жатады. Кейбір түрлерде бір жыныстылар арнайы көрнекілік аймақтарында - лекс деп аталады. Басқа түрлерде ата-аналар арасындағы жекпе-жек түрінде бәсекелестік тікелей көрінеді. Аз сандағы түрлерде әйелдер еркектер үшін бәсекелеседі; бұларға жакана түрлері, фаларопа түрлері және пәкті гиеналар кіреді. Осы жағдайлардың бәрінде әйел жыныстық қатынас үшін күреске көмектесетін қасиеттерді көрсетеді: үлкен дене, агрессивтілік, территориялық. Тіпті, кейде бұл жануарларда бірнеше еркек "харем" ұсталуы байқалады. Көптеген түрлер турнир түрлері мен жұптық байланыстағы түрлер арасындағы континуумға жатады.