Xiao Ni

Кіріспе

Сяо Ни () (444 27 мамыр 492), сыйлық аты Сюаньян (宣), ресми түрде Южанның ханзадасы Вэньсян (章文獻王), Қытайдың Оңтүстік Цы әулеті кезінде императорлық ханзада болды. Ол негізін қалаушы император Гаоның (Шяо Даоченг) ұлы және император Вуның (Шяо Цзе) інісі болды.

Өмірбаян

Сяо Ни 444 жылы Сяо Даоченг пен оның әйелі Лю Жиронның (劉智容) екінші ұлы ретінде дүниеге келді. Сяо Даоченг әскери науқандарға үлес қосқан Лю Сун генералы болғандықтан, Сяо Ни өмірінің басында бірқатар төменгі деңгейдегі мемлекеттік лауазымдарда қызмет етті, соның ішінде округтік судья және халық санағы бюросының әкімшісі болды. 466 жылы әкесі Лю Сунның императоры Миннің Лю Цзицюньмен патшалық билік үшін соғысына қосқан үлесі үшін үлкен атақ алған кезде, Сяо Ниге әкесі берген Жиньшу маркизі атағы берілді. Кейіннен ол 474 жылы император Миннің ағасы Гуйян ханзадасы Лю Сяфань (劉休範) бас көтеру кезінде, император Миннің ұлы император Хуфэйдің билігінің басында әкесімен бірге генерал болып қызмет етті. 477 жылы жас, бірақ қатыгез және қасақана император Хоуфэйді барлық лауазымды адамдар мен халық қорқыта бастады, өйткені ол күзетшілерімен бірге сарайдан тыс жерде жүріп, олармен байланысқа түскен барлық адамдарды немесе жануарларды өлтіруді әдетке айналдырды. Бір күні түнде император Хоуфэй және оның күзетшілері Сяоның ескі үйіне түсіп, оның елордасы Цзянканның маңындағы Цинси (青溪) деген жерде орналасқан. Сяо Ни сақшыларына аулада семсер биін орындатты, император Хоуфэй мұны көргенде, Сяо Ни кез келген шабуылға дайын болады деп ойлады, сондықтан кетіп қалды. Осы арада Сяо Нидің әкесі Сяо Даоченг өз өмірі үшін қорқып, өзінің алыстағы туысы және серіктесі Сяо Шуньцзидің (順之) ұсынысы бойынша Гуанлингке (廣陵, қазіргі Янчжоу, Цзянсу) барып, көтеріліс бастауды ойлады; Сяо Ни, керісінше, алыстан көтерілістер өте сирек сәтті болатынын және император Хоуфэйдің еріксіз мінез-құлқынан кейін оған қарсы астананың ішінен әрекет ету оңай болатынын түсіндірді. Сяо Даочен келісті, көп ұзамай император Хуфэйдің қызметшісі Ян Юфумен (玉夫) император Хуфэйді өлтіру және Лю Сунды тиімді түрде басып алу үшін сөз байласты, император Хуфэйдің ағасы Лю Цзюнь император (император Шунь ретінде), бірақ іс жүзінде оның қуыршағы. Осы кезеңде Сяо Даоченг таққа отыруға дайындалған кезде Сяо Ни Юань герцогы атағын алды, ал 478 жылы (Сяо Даоченг билікке қол жеткізуіне қарсы шыққан Шэн Юцзиді жеңгеннен кейін) негізгі Цзинь провинциясының (州, қазіргі орталық және батыс Хубэй) губернаторы болды. 479 жылы Сяо Даоченг император Шунға тақты өзіне беруге мәжбүр етті, бұл Лю Сонгты аяқтап, Оңтүстік Цыны бастады. Ол Сяо Ниді Южанның ханзадасы етіп тағайындады.

Xiao Ni was born in 444 as the second son of Xiao Daocheng and his wife Liu Zhirong (劉智容), four years younger than his older brother Xiao Ze. Because Xiao Daocheng was a Liu Song general who contributed in military campaigns, Xiao Ni served in a number of low level government posts early in his life, including as a county magistrate and as an administrator in the census bureau. Around 466, when his father was given a greater title for his contributions in Emperor Ming of Liu Song's war for the throne with Liu Zixun, Xiao Ni was given his father's old title of Marquess of Jinshou. He later served as a general under his father during the rebellion of Emperor Ming's brother Liu Xiufan (劉休範) the Prince of Guiyang in 474, early in the reign of Emperor Ming's son Emperor Houfei. By 477, the young but violent and arbitrary Emperor Houfei was universally feared by officials and the people, for he was in the habit of roving outside the palace with his guards, killing all humans or animals that they came in contact with. One night, Emperor Houfei and his guards descended on the Xiaos' old house in Qingxi (青溪), a suburb of the capital Jiankang, where Xiao Ni was residing. Xiao Ni had his guards perform a sword dance in the courtyard, and as Emperor Houfei saw it, he assumed that Xiao Ni would be ready for any attacks, and so left. Meanwhile, Xiao Ni's father Xiao Daocheng was fearful for his own life and, as suggested by his distant cousin and associate Xiao Shunzhi (蕭順之), considered going to Guangling (廣陵, in modern Yangzhou, Jiangsu) to start a rebellion there; Xiao Ni, however, opposed, reasoning that rebellions from afar rarely succeeded, and that because of Emperor Houfei's arbitrary behavior, it would be easier to act against him from within the capital. Xiao Daocheng agreed, and soon was able to conspire with Emperor Houfei's attendant Yang Yufu (楊玉夫) to assassinate Emperor Houfei and effectively take over the Liu Song, making Emperor Houfei's brother Liu Zhun emperor (as Emperor Shun), but in actuality his puppet. During this period, as Xiao Daocheng prepared to take over the throne, Xiao Ni carried the title of Duke of Yong'an, and in 478 (after Xiao Daocheng defeated Shen Youzhi, who opposed his seizure of power) was made the governor of the key Jing Province (荊州, modern central and western Hubei). In 479, Xiao Daocheng had Emperor Shun yield the throne to him, ending Liu Song and starting Southern Qi. He created Xiao Ni the Prince of Yuzhang.

Император Гао тұсында

Оңтүстік Цы құрылғаннан кейін көп ұзамай император Гао Сяо Ниді Jiankang-қа шақырып, астаналық аймақтың губернаторы, Ян провинциясының (揚州, қазіргі Чжэцзян және оңтүстік Цзянсу) губернаторы болып қызмет етуге шақырды. Бұл өте маңызды лауазым және ол өмірінің қалған бөлігінде сақталатын лауазым. Сяо Ни ағасы Сяо Цзеге өте жақын болды, ол император Гао таққа отырғаннан кейін мұрагер ханзада болды. Бір оқиғада император Гао Сяо Цзеге қатты ашуланған кезде (Шао Цзе астанадан тыс болған кезде) мұрагер ханзада Цзе мен оның шумағы Чжан Цзиньцзэннің (張景真) тым ысырапшыл болғаны және императорларға ғана жарамды заттарды қолданғаны туралы хабарланғаннан кейін, бұл жағдай туралы Сяо Цзеге ескерту үшін атта отырған Сяо Ни болды, бұл Сяо Цзеге оқиғаға жауап беру үшін тез арада Цзяньканға оралуға мүмкіндік берді. Император Гао бір кезде Сяо Цзедің орнын Сяо Ниге ауыстыруды ойлаған, бірақ Сяо Ни ағасына мұқият қызмет еткендіктен, олардың қарым-қатынасы бұған әсер етпеді. 482 жылы император Гао қайтыс болды. Сяо Нидің қайғысы соншалық қатты болғандықтан, оның көзі мен құлақтарынан қан аға бастады. Тақ мұрагері Зе император Гаодан кейін император Ву болды.

Император Ву тұсында

Император Ву Сяо Ниге бірқатар құрметті атақтар берді, ал ол саясаттық шешімдерге қатыспаса да, жеке өмірде олар мемлекет мәселелерін талқылады, ал император Ву әрқашан Сяо Нидің ұсыныстарын тыңдады. Ол сондай-ақ Сяо Нидің сарайына жиі баратын, онда ол да, Сяо Ни де император мен оның азаматтарының ресми киімінен гөрі, бауырластар бір-бірімен кездескен кезде киетін бейресми киім киетін. Император У ата-анасы мен ата-бабаларының ата-бабаларына табынуды Сяо Нидің әйелі Ю ханшайымына тапсырды. Шыао Ни биік, сыртқы келбетіне мұқият, бірақ іс-әрекетінде абай болған. Бірнеше рет ол Ян провинциясының қуатты губернаторы қызметін император Вуның сенімді кеңесшісі болған император Вуның ұлы Сяо Цзилианға (子良) беруге тырысты, бірақ император Ву бұл лауазымның өмір бойына болатынын айтып, одан бас тартты. Бастапқыда Сяо Нидің ұлдары болмады, және, мүмкін, император Гаоның тұсында, ол император Вуның ұлы Сяо Цзисянды (子響) өзінің мұрагері ретінде қабылдады. Сяо Цзисян, Сяо Нидің өтініші бойынша, Сяо Нидің өз ұлдары болғаннан кейін де ұстап тұрған мәртебесі. Алайда, 488 жылы Сяо Цзисяң ағалары сияқты киім кие алмайтынына ашуланғаннан кейін (себебі ағалары ханзадалар болғандықтан, ал ол тек ханзаданың мұрагері болғандықтан), асырап алу күшін жойды, ал Сяо Цзисяң император Вуның желісіне қайтарылды және Бадоң ханзадасы болды. (Сяо Цзисян өзінің бірнеше кеңесшілерін өлтіргеннен кейін 490 жылы жазаға кесілді.) 492 жылы Сяо Ни қайтыс болып, үлкен құрметпен жерленді. Ол бес ұлына қалдырған өлеңінде: "Қолы барлар да, қолы жоқтар да бар. Ал ресми лауазымдарға келетін болсақ, кейбіреулері жоғарылатылған, ал басқалары тоқтатылған. Ал байлық туралы айтатын болсақ, кейбіреулері бай, кейбіреулері кедей. Бұл - табиғи құбылыстар, сондықтан да өздеріңнің дәрежесіңді басқаларды қорлау үшін пайдаланбаңдар. Шио Нидің ресми тарихта алған жоғары мақтанышы оның бесінші ұлы Сяо Цзисян (子顯) кейіннен Лианг әулетінің басшылығымен Оңтүстік Цының ресми тарихын жазуға тағайындалған лауазымды адам болғандығымен байланысты болуы мүмкін.

Emperor Wu conferred a number of honorific titles on Xiao Ni, and while publicly, Xiao Ni did not participate in policy decisions, in private they often discussed important matters of state, and Emperor Wu almost always listened to Xiao Ni's suggestions. He also frequently visited Xiao Ni's mansion, where both he and Xiao Ni would wear informal wear that brothers would wear while meeting with each other, rather than the formal clothing of an emperor and his subject. As a special honor, Emperor Wu also made Xiao Ni's wife Princess Yu be in charge of the ancestral worship of their parents and grandparents. Xiao Ni was said to be tall and attentive to his appearance, but careful in his actions. Several times he sought to transfer the powerful governorship of Yang Province to Emperor Wu's son Xiao Ziliang (蕭子良) the Prince of Jingling, who was also a trusted advisor of Emperor Wu, but Emperor Wu refused, telling Xiao Ni that the post was his for life. Initially, Xiao Ni did not have any sons, and probably sometime during Emperor Gao's reign, he adopted Emperor Wu's son Xiao Zixiang (蕭子響) as his heir apparent a status that Xiao Zixiang, by Xiao Ni's request, continued to hold even after Xiao Ni had his own sons. However, in 488, after an incident where Xiao Zixiang threw a temper tantrum over not being able to wear the same style as his brothers (because his brothers were princes, while he was just the heir apparent of a prince), the adoption was rescinded, and Xiao Zixiang was returned to Emperor Wu's line and created the Prince of Badong. (Xiao Zixiang was subsequently executed in 490 after he killed a number of his advisors.) In 492, Xiao Ni died and was buried with great honors. In words that he left his five sons, he stated:

As for ability, some are capable and some are less capable. As for official posts, some are fortunate to be promoted while some are blocked. As for fortune, some are rich and some are poor. These are all natural phenomena, and you should not use your position to bully others. The high praise that Xiao Ni received in official histories might be related to the fact that his fifth son Xiao Zixian (蕭子顯) was the official who was later, in the succeeding Liang Dynasty, commissioned to author the official history of Southern Qi, the Book of Qi.