Кіріспе
Ирандық саясаткер және дін қызметкері Әли Фаллахиан (Ali Fallahian, 23 қазан 1949 жылы туған) - Ирандық саясаткер және дін қызметкері. Ол 1989 жылдан 1997 жылға дейін Али Акбар Рафсанжани президенті кезінде барлау министрі қызметін атқарды.
Ali Fallahian ( علی فلاحیان , born 23 October 1949) is an Iranian politician and cleric. He served as intelligence minister from 1989 to 1997 under the presidency of Ali Akbar Rafsanjani.
Ерте өмір және білім
Фаллахиан 1945 жылы Иранның Наджафабад қаласында дүниеге келген. Ол Құм қаласындағы Хаккани мектебін бітірген.
Мансап
1987 жылы Фаллахианды Рухолла Хомейни діни қызметкерлер үшін арнайы соттың бас прокуроры етіп тағайындады және Мехди Хашемиге қарсы сотқа басшылық етті. Фаллахиан Иран Ислам Республикасының 3-ші сарапшылар ассамблеясының мүшесі болды. Ол сондай-ақ 1989-1997 жылдары президент Рафсанжанидің кабинетінде барлау министрі болды. Фаллахиан биліктен кеткеннен кейін оның аға орынбасары Саид Эмами 1998 және 1999 жылдары төрт диссидентті өлтіргені үшін тұтқындалды. Фаллахиан Жоғарғы көшбасшы Әли Хаменеидің кеңсесінде жұмыс істей бастады.
Президенттікке үміткерлік
Фаллахиан 2001 жылғы президенттік сайлауда үміткер болды, оны реформашы Мохаммад Хатами жеңіп алды. Фаллахиан алтыншы орынға ие болды, дауыс берудің 0,2 пайызын алды; кейбір бақылаушылар дін қызметкері сайлауға тек өзінің аты-жөнін тазарту үшін кірді деп болжады, ол кісі өлтірумен және саяси қысыммен байланысты. "Өндірілген ислам елі" деген ұранмен атқарған ол өзінің басты басымдығы экономикаға, инфляциямен күресуге және жұмыссыздық деңгейін төмендетуге бағытталатынын айтты. Ол көптеген сарапшылар жергілікті бизнесті және экономиканы құлдыратуда деп айыптаған субсидия реформасын жалғастыруды жоспарлап отырғанын атап өтті. АҚШ-пен дипломатиялық қарым-қатынас туралы ол қарым-қатынасты жақсартуға тырысатынын білдірді, тіпті уран байыту бағдарламасын тоқтатуды ұсынды, Иран "өз білімін игергендіктен", "ядролық жеткілікті" деді. Ол екі ел арасындағы ынтымақтастық, әсіресе Ауғанстан, Ирак, Тунис және Мысырдағы тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін "жақсы болашақ" күтіп тұрғанын айтты. Интерпол оны және басқа да күдіктілерді 2007 жылдың наурыз айында болған шабуылға қатысы бар деп айыптап, қызыл хабарландыру шығарды. Қамауға алу ордені 1993 жылдың тамызында өткен кездесуде Иранның жоғары лауазымды адамдарының, соның ішінде Хаменеидің жоғары басшысы Мұхаммед Хеджазидің, Хаменеидің сол кездегі құпия және қауіпсіздік жөніндегі кеңесшісі Рафсанжанидің, сол кездегі президент Фаллахианның, сол кездегі құпия министрдің және сол кездегі сыртқы істер министрі Али Акбар Велаятидің шабуыл жасауын жоспарлаған деген айыпқа негізделген. Сонымен қатар, ол 1997 жылы Миконос мейрамханасында үш күрдтік ирандық оппозиция басшыларын өлтіруге байланысты халықаралық тұтқындауға арналған ордердің нысанасы болды. Фаллахианға 1996 жылы неміс соты жасаған халықаралық іздеу ордені берілген, себебі ол кісі өлтіруде рөл атқарған. Иран Курдистан Демократиялық партиясының Садек Шарафканди және оның үш әріптесі 1992 жылдың қыркүйегінде Берлинде Иранның ливандық агенттерімен өлтірілді. Фаллахиан 2007 жылдың наурызында халықаралық қамауға алу ордерлері шығарылған бес ирандық пен ливандық топтың ең көрнекті мүшесі болды. Сондай-ақ, оны тергеуші журналист Акбар Ганджи 1998 жылы төрт ирандық зиялыны "тізбектестіру" "бас кілті" деп атады. 2000 жылдың желтоқсан айында Ислам революциялық сотының алдында тергеуші журналист Акбар Ганджи "үкімет пен жұртшылықтың бірнеше ай бойы күткенін аяқтады" ол төрт Иран зиялысын қазалаудың "бас кілті" Фаллахиан екенін мәлімдеді. Фаллахиан Швейцария сотымен 1990 жылы 24 сәуірде Женева маңында бірнеше агенттермен күндіз-түні "Муджахидин-е-Халк" көшбасшысы Массуд Раджавидің ағасы Казем Раджавиді өлтіруді ұйымдастырғаны үшін айыпталған. Оған қатысты халықаралық қамауға алу ордені шығарылды, сондықтан ол елден шыға алмайды.