Кіріспе
Венгрияның Будапешті қаласында Дунай өзенін солтүстіктен оңтүстікке қарай өтетін көпірлер:
Будапешттің ең танымал көпірлерінің кестесі
Бұл кестеде теміржол көпірлері, аралдарға және Будапешттен тыс жерлерде орналасқан көпірлер қамтылмайды. Будапешт көпірлерінің толық тізімін осы кестеден таба аласыз. Көпірлер солтүстіктен оңтүстікке қарай тізімделген. Көпірдің суретіКөпірдің атауыҚұрылғанҚұрылған БудапештАрпад көпіріАрпад күпірі1950III. XIII. Маргарет Бридж Маргит ХИД 18761948II. V, XIII. Сеченьи тізбекті көпірі Сеченьи ланчиді 1849-1949I. В. Элизабет Бридж Эрззебет híd19031964I. V. Liberty BridgeSzabadság híd18961946XI. Құрылыс және құрылыс бөлімі V, IX. Петёфи көпіріПетёфи хид19371952XI. IX. Ракоцци көпіріРакоцци көпірі 1995XI. IX.
Мегиери көпірі
Бұл қаланы айналып өтетін М0 автожолының бөлігі болып табылатын кабельді көпір. 2006 жылдың 6 қаңтарында оның құрылысына дайындық жұмыстары басталды. Көпір 2008 жылдың 30 қыркүйегінде аяқталды. Соңғы құрылым Дунайдың екі тармағына ортасында Сентендр аралымен бөлінеді, онда қоршаған ортаны қорғау үшін шығу жоқ. Көпірдің шығыс бөлігі кабельді және негізгі тармақта болғандықтан, бұл бөлік халықаралық өзендік қатынасқа қауіпсіз жол ашады, қазіргі уақытта Будапешт арқылы өтуге рұқсат етілген барлық кемелерге олардың басқаруға қабілеттілігі үшін. Көпірде 4 жолақ пен 2 қатты иық бар, бірақ олар айналадағы айналма жол кеңейтілсе, 6 жолақ пен 2 қатты иыққа дейін кеңейтуге жеткілікті. Көпірдің кабельді бөлігі 590 м ұзындықта, 300 м арақашықтықта.
Újpest теміржол көпірі (Újpesti vasúti híd)
Ұзындығы: 674,40 м. Ол 1945 жылы кері шегінген неміс әскері жарылды. Әскери материалдардан жасалған жаңа, уақытша болат құрылым негізге салынған, бұл жылдам құрылыс жүргізуге мүмкіндік берді. Пойыздар оны Макспен пайдалана алады. Сағатына 15 км. Ақыры 2008 жылы, негіздері толығымен жаңартылып, оларға жаңа болат құрылым салынған кезде, ол бұзылды. Бұл техникалық жағынан 160 км / сағ жылдамдыққа мүмкіндік береді, бірақ қаладағы темір жолдың қисық жолдарымен байланысты қауіпсіздік мәселесі үшін рұқсат етілген ең жоғары жылдамдық 80 км / сағ.
It was first opened in 1913. It was exploded by the retreating German army in 1945. A new, temporary steel structure was built on the bases, from military materials which enabled rapid construction. The trains could use it with max. 15 km/h. It was finally demolished in 2008, when the bases were completely renovated and a new steel structure was placed onto them. This technically enables 160 km/h transit speeds, but for safety concerns related to the curves of the railway in the city, the maximum allowed transit speed is 80 km/h.
К көпірі
Көпір Буданы (қаланың батыс жартысы) Обудай аралымен байланыстырады. Көпір әскери материалдардан салынған, бұл жылдам құрылыс жүргізуге мүмкіндік берді. Ол 1955 жылы көпшілікке ашылды. Бұл жол аралда жұмыс істейтін кеме жасау зауытына темір жол желісі арқылы байланысты. Капитализмге көшу кезінде зауыт жабылғаннан кейін зауытты материкке жалғастыратын темір жолдар бөлшектеліп тасталды. Тек көпірдегі темір жолдың бөлігі ғана қалды. Қазіргі уақытта көпір жаяу жүргіншілер мен автомобиль қозғалысына қызмет көрсетеді, бірақ тек бір жолақты қамтамасыз етеді. Жол-көлік сигналы машиналардың бір мезгілде қай бағытта қозғалатынын анықтайды.
Кеме жасау зауытының көпірі (Hajógyári híd)
Бастапқыда Обудай аралынан Дунайдың батыс жағалауына дейін тек порт арқылы ғана өту мүмкін болды. 1858 жылы ағаш көпір ашылды. Ол кемелердің өтуіне мүмкіндік беру үшін бүйірінен сүртілуі мүмкін. 1884 жылы оның орнына темірден жасалған көпір салынды. Ақырында 1968 жылы оның орнына темір бетон көпір ашылды. Бұл көпір әлі күнге дейін көлік қозғалысына қызмет көрсетеді. Оның екі жолағы бар, көліктер жүріп өтуіне мүмкіндік береді.
Арпад көпірі
Арпад көпірі немесе Арпад хід Дунай арқылы Буда мен Пештті байланыстырады. Бұл елорданың ең солтүстік қоғамдық көпірі және Венгриядағы ең ұзын көпір. Көпірге дейінгі бөліктермен бірге 2 км, ал оларсыз 928 м. Оның ені 35,3 м.
Маргарет көпірі
Маргарет көпірі Будапешттегі ең солтүстік және ең көне көпірлердің бірі. Оны француз инженері Эрнест Гойн жобалап, 1872-1876 жылдар аралығында салдырған. Маргарет көпірі Будапешттегі Сеченьи тізбекті көпірінен кейін екінші тұрақты көпір болды. Бұл көпір Маргарет аралына алып барады, оның екі бөлігі аралға қарай тармақталған жерде бір-бірімен 150 градус қоршалады. Бұл ерекше геометрияның себебі Маргарет аралына қосылатын кішкентай кеңейту бастапқы жобаға асығыс енгізілген, бірақ қаржы жетіспеушілігіне байланысты екі онжылдықтан кейін ғана салынған. Оның ұзындығы 637,5 м, ені 25 м. 2009-2011 жылдары толық қайта жаңартылды. Қайта құру кезінде ол екіге бөлінді, сондықтан барлық автобус пен трамвай қозғалысы оны өте алады, бірақ келесі кезеңде көпірде қолданылатын жер рельстерін қайта қосу кездері. Бірінші кезеңде қоғамдық көлік пен жаяу жүргіншілер оңтүстік жағын пайдаланды, ал солтүстіктің әртүрлі бөліктері бір мезгілде бөлшектеліп, қайта құрылды. Содан кейін оңтүстік жартысы қайта құрылды, уақытша рельстер солтүстікке қарай орналастырылды. Соңғы кезең - біріктіру, ортадағы соңғы рельсті салу, содан кейін тікелей қоғамдық пайдаланушылар мен тарихи реконструкцияға қатысты мазмұндарды аяқтау. Көпір 1937 жылы қалпына келтірілді, ол ең сәнді болған кезде.
Сеченьи тізбекті көпірі
Сеченый тізбекті көпірі - Буда-Пешт аралығында Дунай өзенінің батысы мен шығысында орналасқан аспалы көпір. Будапешттегі Дунай арқылы өтетін алғашқы көпір, оны 1839 жылы ағылшын инженері Уильям Тиерни Кларк жобалаған, сол жылы граф Иштван Сечени бастамасы бойынша шотланд инженері Адам Кларк (тауысы жоқ) жергілікті бақылаумен құрылыс жүргізді. Ол 1849 жылы ашылған, осылайша Венгрия астанасындағы алғашқы көпір болды. Ол кезде оның ортасындағы 202 м аралық әлемдегі ең үлкендердің бірі болды. 1852 жылы екі жақтағы әр тірекке екі-екі арыстан қосылды. Венгрияда арыстандарда тіл жоқ екеніне назар аудару кең тараған мәдениет.
Елизавета көпірі
Ерзебет көпірі - Будапешттегі үшінші жаңа көпір. Бұл Дунайдың ең тар бөлігінде орналасқан, көпірдің ұзындығы 290 м. Алғашқы Ерзебет көпірі (1897 және 1903 жылдар аралығында салынған) қаланың барлық басқа көпірлерімен бірге Екінші дүниежүзілік соғыс соңында Вермахт саперлері кері шегінгенде жарылды. Бұл Будапешттің соғыс алдындағы жалғыз көпірі, ол өзінің бастапқы түрінде қайта салынбаған. Бастапқы көпірдің құрылысын бюджет мәселесінен басқа себеп, оның түпнұсқасы да өз уақытында заманауи құрылым болған. Көпірдің суреттері мен сақталған бөліктерін қалалық саябақтағы Көлік мұражайының алдындағы шөпте көруге болады. Қазіргі кездегі жіңішке ақ кабельді көпір 1961-1964 жылдары сол негіздерге салынған, өйткені үкімет көпірдің жаңа негіздерін салуды қалаған жоқ.
The original Erzsébet Bridge (built between 1897 and 1903), along with all the other bridges of the city was blown up at the end of World War II by retreating Wehrmacht sappers. It was the only prewar bridge of Budapest that was not rebuilt in its original form. The reason for not building the original bridge apart from budget considerations was that the original was also a modern structure in its time. Pictures and salvaged parts of the old bridge can be seen on the grass in front of the Museum of Transport in City Park. The currently standing slender white cable bridge was built on the same bases between 1961 and 1964, because the government did not want to construct entirely new foundations for the bridge.
Еркіндік көпірі
Бостандық көпірі - Будапешттегі ең оңтүстік үшінші қоғамдық көпір. Оның ұзындығы 333,6 м, ені 20,1 м. Төрт мачтаның жоғарғы жағында ежелгі венгр мифологиясында танымал болған соколь тәрізді құс - Турулдың қола мүсіндері орнатылған. Көпір 1894 және 1896 жылдар аралығында Янош Фекетехазидің жобалары бойынша салынған. Құрылымы жағынан түбегейлі өзгеше болғанымен, көпір тізбектік көпірдің жалпы контурларын қайталайды, ол құрылыс кезінде эстетикалық жағынан артық деп саналды. Көпір император Франц Иосифтің қатысуымен ашылды; Пест тіректерінің соңғы күміс нитасын темір құрылысқа императордың өзі енгізді, ал көпір бастапқыда оның есімімен аталды. 1945 жылы оның жарылған орта бөлігі оның қайта қалпына келтірілген қираған жерлерінің қайта өңделген материалдарынан ішінара қайта құрылды. Дуализм дәуіріндегі әшекейлер мен егжей-тегжейлі кедергілер қарапайым нысандармен қайта құрылды. Соғыстан зақымданған құрылыстар жөнделді. Көпірдің бастапқы жасыл бояуының орнына қоңыр бояумен боялды. Сол кездегі монохромды фотосуреттер оның бұрынғы түсі қандай көк түс екенін нақты көрсетпеді. Оның бастапқы түсінің нақты реңгі 1960 жылдары жазылған мұрағаттардан табылды және көпір келесі жөндеу кезінде осы түске боялды. 2007-2009 жылдардағы толық қайта құру кезінде форманың барлық соғыс зақымдануы жөнделді және жол жолақтары мен трамвай жолдарын ұстап тұрған бетонды болат құрылым алмастырды, осылайша көпір едәуір салмақтан босатылды. Дыбыс пен импульсті сіңіретін трамвайлар қайта құрылды. Қиыршықтарды қайта қалпына келтіруге қатысты, барлық түпнұсқалардың баламалары қалпына келтірілді, бұған дейін кедергілердің түпнұсқалық қалыптары табылды, бұл бастапқы пішіндерді қалыптауды және қайта қалпына келтіруді қамтамасыз етті, ал көпір жарықпен жарықтандырылды. Қайта құрудың ұзақ өмір сүруін қамтамасыз ететін құрылымдық элементтерін ЕО қаржыландырады, ал қайта құрудың көркем элементтерін муниципалдық үкімет қаржыландырады.
Петёфи көпірі
Петефи көпірі - Будапешттегі ең оңтүстікке қарай орналасқан екінші көпiр. Ол 1933-1937 жылдары Пал Алгай Губерттің жобасымен салынған. Оның ұзындығы 514 м (жоғарыға қарай созылатын бөліктермен бірге) және ені 25,6 м.
Ракоцци көпірі
Ракоцци көпірі Буда мен Песті Дунай арқылы байланыстырады. Ол Венгрияның көшбасшысы Франциск II Ракоццидің есімімен аталады. Оңтүстік теміржол көпірімен қатар салынған бұл көпір елорданың ең оңтүстік автомобиль көпірі болып табылады; ол 1995 жылы ашылды. 2015 жылы 1-ші трамвай желісі Ракоцци көпірі арқылы Будаға (қаланың батыс жағы) дейін, Фехервари ютке дейін ұзартылды, онда ол 18, 41 және 47 трамвай желілеріне қосылады. Буда жағында жолдың бір бөлігі шөппен жабылған.
Қосылымдық теміржол көпірі (Összekötő vasúti híd)
Ракоцци көпіріне параллель 477 м ұзындықтағы теміржол көпірі (Összekötő vasúti híd) орналасқан. Бұл екі жолды көпірді 1873-1977 жылдары танымал сәулетші Гюла Рохлиц (сонымен қатар, танымал Келети темір жол вокзалын да жобалаған) жобалаған және салдырған. Ол әлі күнге дейін жүк және жолаушылар темір жол операциялары үшін қолданылады. Көпір Екінші дүниежүзілік соғыста зақымдалған, бірақ 1953 жылы жөнделіп, қайта салынған. Құрылыс 2020 жылы көпірдің 3 жолына дейін кеңейтілді.
Квассай көпірі
Көпір Дунайдың Чепел аралымен шектесетін тар тармағының солтүстік шетінен өтеді. Бұл аралдың ең солтүстік нүктесінде орналасқан. Көпір алғаш рет 1927 жылы ашылды. Оны 1944 жылы кері қайтқан неміс әскері жарылқаған. Ол 1951 жылы Екінші дүниежүзілік соғыста қираған болаттан қайта салынған. 1951 жылы оның жанында жаңадан салынған жолаушылар темір жолына қызмет көрсететін екінші көпір де ашылды. 2000 жылдың 26 маусымында жаңадан салынған көпір ескі көпірдің жанында ашылды. Жол қозғалысы жаңа құрылысқа бағытталғаннан кейін ескі көпір бұзылды.
Гүбакси көпірі
Ол Дунайдың Чепел аралымен шекаралас тар тармағын қамтиды. 1870 жылдары болашақ көпірдің орнына бөгет салынды. Бұл бөгеттің арқасында аралға жер үстінен көлік қатынасы болды. 1920 жылдары Дунайдың тар тармағы арқылы кемелердің өтуі мүмкін болды, ал бөгет бұзылды. Оның орнына көпір салынды. Көпірдің солтүстік жартысы темір жол қозғалысына (жүк тасушылар мен жолаушылар) және оңтүстік бөлігі автомобиль қозғалысына қызмет етті. 1944 жылы Будапештті қоршау кезінде артқа шегінген неміс әскері көпірді жойды. Ол 1947 жылы қайта салынған. 1978 жылы көпірді қалпына келтіру кезінде жолаушылар темір жолының өтуі тоқтатылды, ал темір жол жүгін қамтамасыз ететін инфрақұрылым бір жолға қысқартылды.