Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Балқан және серб фольклорындағы вампир Сава Саванович - Балқан және серб фольклорындағы ең танымал вампирлердің бірі.
Vampire in Balkan and Serbian folklore
Sava Savanović is one of the most famous vampires in Balkan and Serbian folklore.
Аңыз
Сава Саванович Бажина Башта муниципалитеті, Зароžje ауылында, Рогачица өзеніндегі ескі су диірменінде өмір сүрген. Ол ұсақ-түйек малдарды сойып, олардың қанын ішіп, өздерін құртты. Ол әдетте алғашқы серб вампирі деп айтылса да, оның серб фольклорында 1725 жылы қайтыс болған Кисильеводан келген Петар Благоевичтің алдында болғаны туралы мәлімдемелер бар. Благоевич пен оны қоршаған оқиға сол кезде Питер Плогойовиц деген атпен Еуропа назарына түсті және вампирлер истериясының алғашқы мысалдарының бірі болды. Соған қарамастан, Сава Саванович Сербиядағы ең танымал вампир болып қала береді.
Sava Savanović was said to have lived in an old watermill on the Rogačica river, at Zarožje village in the municipality of Bajina Bašta. It was said that he killed and drank the blood of the millers when they came to mill their grains. Although he is usually said to have been the first Serbian vampire, there are claims that he was pre dated in Serbian folklore by Petar Blagojević from Kisiljevo, who died in 1725. Blagojević and the affair surrounding him came to European attention at the time, under the name Peter Plogojowitz, and represented one of the earliest examples of vampire hysteria. Still, Sava Savanović remains today as the best known vampire in Serbia.
Сулы диірмен
Су диірмені Бажина Башта Вальево жолынан, Рогачица өзенінің терең аңғарында орналасқан. Бұл жер "қараңғы, тар саға" деп сипатталған. Соңғы бірнеше ондаған жылдар бойы Савановичпен байланысты су диірмені Ягодич отбасына тиесілі болды және әдетте "Jagodića vodenica" (Jagodići's watermill) деп аталады. 2010 жылдардың басында меншік проблемалары шешіліп, жергілікті әкімшілік ағаш пен тастан жасалған су диірменін қайта жаңартып, тиісті туристік нысанға айналдырды. Сондай-ақ, Сава Савановичтің есімімен аталған ұн өндірісі үшін су диірменін қайтадан іске қосу жоспарланған, ал жергілікті фермерлер бал мен ракия сататын болады. Сондай-ақ, оны негізгі жолмен байланыстыратын жол салу жоспарланған. Қалалық билік Савановичке жаңа үй іздеуге ерікті екенін ескертіп, денсаулық сақтау саласына қатысты ескерту жариялады. 2011 жылы оның тез арада құлауы мүмкін екені белгілі болды, бірақ жергілікті билік оны қайта құруға үміттенді. Су диірменін түпнұсқа түрінде қайта құру жобасы жасалды, бірақ оған қаражат жетіспеді.
The watermill is located from the Bajina Bašta Valjevo road, in the deep valley of the Rogačica river. The location of the mill has been described as a "narrow and dark ravine". For the last several decades the watermill associated with Savanović has been owned by the Jagodić family, and is usually called "Jagodića vodenica" (Jagodići's watermill). By the early 2010s, the ownership problems were resolved and the local administration had the watermill made of wood and stone reconstructed and adapted into a proper tourist attraction. Plans also included that the watermill be operational again, producing the flour named after Sava Savanović while the local farmers would sell honey and rakia. A construction of the proper road to which would connect it to the main one was also planned. The municipal authorities issued a tongue in cheek public health warning, advising people that Savanović was now free to look for a new home. In 2011, it was evident that it may collapse soon, but local authorities hoped it would make it to the reconstruction. The project of recreating the watermill in its authentic form was made, but it lacked funding.
Мәдениетте
Сава Саванович серб реалист жазушысы Милован Глишичтің Posle devedeset godina (Тоқсан жылдан кейін) әңгімесінде және осы оқиғадан шықты Leptirica қорқынышты фильмінде пайда болады. Ол сондай-ақ, Миряна Новакович жазған "Страх и его слуга" романында да кездеседі. 2010 жылдың қаңтар айында Вальево қаласы мифтік Сава Савановичті қаланың және бүкіл Колубара аймағының туристік талисманы ретінде таңдады. Зароже мен Вальево Povlen тауының қарама-қарсы жағында орналасқан, бірақ екеуі де Савановичті өздерінің бренді деп санайды. Зарожежье қаласының жергілікті қауымы қалаға сотпен шағымданумен қорқытты, бірақ ақырында Бажина Баштадағы полицияға Саванович "олардан ұрланған" деп мәлімдеді. Сава Саванович қысқаша Ким Ньюманның "Анно Дракула" сериясындағы "Мың монстр" романында пайда болады. Токиодағы босқындардан бірінің, оның кесілген басы Йокай қаласы үшін соғыс кезінде көрінеді.
Sava Savanović appears in the story Posle devedeset godina (Ninety Years Later), written by the Serbian realist writer Milovan Glišić, and in the horror film Leptirica inspired by the story. He also appears in the novel Strah i njegov sluga (Fear and His Servant) written by Mirjana Novaković. In January 2010, city of Valjevo selected the mythical Sava Savanović as the touristic mascot of the city and the entire Kolubara region. Zarožje and Valjevo are on the opposing sides of the Povlen mountain, but both claim Savanović as their brand. Local community of Zarožje threatened to sue the city, but ultimately only reported to the police in Bajina Bašta that Savanović was "stolen from them". Sava Savanović briefly appears in the Kim Newman novel One Thousand Monsters in the Anno Dracula series. One of the vampire refugees in Tokyo, his severed head is seen rolling out of the melee during the climactic battle for Yokai Town.