Кіріспе
Вьетнамдық ұлттық және демократиялық социалистік саяси партия (1927-1975) Вьетнамдық ұлттық және демократиялық социалистік саяси партия (; chữ Hán: ; ), қысқартылған VNQDĐ немесе Việt Quốc, 20-ғасырдың басында Вьетнамда француз отаршылдық билігінен тәуелсіздікке ұмтылған ұлттық және демократиялық социалистік саяси партия болды. Хок бұған дейін француз билігіне жазбаша ұсынымдар жасау арқылы бейбіт реформалар бастауға тырысқан, бірақ олар елемеді, ал оның журнал жариялау арқылы саясатты өзгертуге тырысуы лицензиядан бас тартуға байланысты жүзеге аспады. Сол кезде Вьетнамда ұлтшылдық сезімдер көбейіп кетті. Француз отаршылдық билігі көбірек вьетнамдықтарды әкімшілікке әкелді, ал батыс білім беруіне ұшыраған аз, бірақ өсіп келе жатқан үлесі болды. Нәтижесінде олар француз идеалдарын ұғындырады, мысалы, Liberté, égalité, fraternité, republicanism және демократия, бұл нәсілдік теңсіздікке және Вьетнамдағы көпшілікті басқаратын отаршылдық элитаның қабатталған жүйесіне қатты қарама-қайшы келеді. Монтескье мен Жан Жак Руссоның саяси жазбалары туралы хабардарлық арта түсті, бұл азаматтық және саяси құқықтар туралы құмарлықты оятты, сонымен қатар 1905 жылы Жапонияның Ресейді жеңгені туралы білім халыққа азиялықтардың батыс державаларын жеңе алатынына сенім берді.
The Việt Nam Quốc Dân Đảng (; chữ Hán: ; ), abbreviated VNQDĐ or Việt Quốc, was a nationalist and democratic socialist political party that sought independence from French colonial rule in Vietnam during the early 20th century. Hoc had previously tried to initiate peaceful reforms by making written submissions to the French authorities, but these were ignored, and his attempt to foster policy change through the publication of a magazine never materialized due to the refusal of a license. At the time, nationalist sentiment had been on the increase in Vietnam. The French colonial authorities were bringing more Vietnamese into the administration, and there was a small but growing proportion who were exposed to western education. As a result, they became aware of French ideals such as Liberté, égalité, fraternité, republicanism and democracy, which sharply contrasted to the racial inequality and stratified system of the colonial elite ruling the masses in Vietnam. There was also an increasing awareness of the political writings of Montesquieu and Jean Jacques Rousseau, which stoked a desire for civil and political rights, combined with the knowledge of the Japanese victory over Russia in 1905, which gave people confidence that Asians could defeat western powers.
Құрылу
Вьетнам Кунь Дань Партиясы (ВНКДП) 1927 жылы 25 желтоқсанда Ханойда өткен кездесуде құрылды. Партияның алғашқы басшысы Нгуен Тай Хок болды. Ол халықты отарлау мен вьетнамдықтарға жасалған жамандыққа қарсы көтерілуге шақырды. Ол француздарды вьетнамдықтардың оқу, саясат талқылау және қауымдасу қабілетін шектегені үшін шабуылдады және француз кәсіпорындарын байытатын, ал вьетнамдықтарды денсаулығы нашарлаған капиталистік саясатты пайдаланған деп есептеді. Ол отаршылдық әкімшілікті сынайды, оны жемқор деп санайды және төменгі деңгейдегі вьетнамдық бюрократтарды өз отандастарын қорлауға шақырады және француз билігін жою вьетнамдық нәсіліне қарсы "жою процесін" тоқтату үшін қажет деп айтты. Партия құрылған кезде оның әлеуметтік-экономикалық бағыты туралы пікірталас болды, кейбіреулері коммунизмді, ал басқалары жеке меншікті жақтады, бірақ қол жеткізілген позиция Вьетнамның әлеуметтік нормасынан айырмашылығы жоқ, онда ауыл тұрғындары көбінесе жерді бірлесіп иеленді, бірақ әлеуметтік иерархия әлі де бар. ВНКДД-ның үлгісі Сунь Ятсеннің Қытай ұлтшыл партиясына (Комминьдан немесе КМТ, кейіннен Чан Кайшек басқарды) ұқсас болса да, тіпті "Ұлтшыл партия" атауын көшіріп алғанға дейін, оның қытайлық әріптесімен тікелей қарым-қатынасы жоқ еді. КМТ сияқты бұл да қатаң тәртіпті ұстап тұрған жасырын ұйым болды. Оның негізгі бірлігі - клетка, оның үстінен бірнеше әкімшілік деңгейлер, соның ішінде провинциялық, өңірлік және орталық комитеттер болды. КМТ сияқты ВНКДД-ның революциялық стратегиясы да әскери билікті басып алуды көздеді, содан кейін конституциялық үкімет билікті қолға алудан бұрын халықты саяси оқыту кезеңі өтті. Бұл мүшелікке негізінен дәстүрлі Азия мен батыс стильіндегі саяси элиталар әкелді. ВНКДД-ға көптеген әйелдер мүше болды, бұл сол кездегі революциялық жағдай еді. Ол Вьетнамның басқа да ұлтшыл топтарымен одақ құруға кірісті. 1928 жылы 4 шілдеде өткен кездесуде Орталық Комитет Вьетнамның революциялық қозғалыстары арасында бірлік орнатуды талап етіп, тәуелсіздік үшін күресіп жатқан басқа ұйымдармен кездесуге делегаттарды жіберді. Алдын ала байланыс нақты одақтарға әкелмеді. Жаңа Вьетнам революциялық партиясымен (NVRP) келіссөздер сәтсіз аяқталды, өйткені NVRP көбірек орталықтандырылған және құрылымдалған партия ұйымын қалаған, бірақ VNQDĐ Хунг-Хуадағы NVRP бөлімшесін сіңіруге қол жеткізді. Кейінірек ВНКДД Хоның тағы бір маневрінің қабылдаушы жағында болады.
Бастапқы іс-әрекеттер
Қаржылық проблемалар ВНКДД-ның қиындықтарын күшейтті. Коммерциялық кәсіпорын құру үшін, революционерлердің кездесуі мен жоспарлары үшін және қаржы жинау үшін ақша қажет болды. Сол кезде тағы екі елеулі ұлтшыл ұйым - коммунистер мен Жаңа Вьетнам революциялық партиясы болды. Олардың тәуелсіздік алғаннан кейінгі ұлт туралы көзқарастары әр түрлі болғанымен, екеуі де шағын, білімді, қалалық таптың қолдауына ие болу үшін ВНКДД-мен бәсекелесті. 1920 жылдардың аяғында коммунистердің жартысы буржуазиялық ортадан шыққан. 1928 жылдан бастап ВНКДД-ға Вьетнамның айтарлықтай қолдауы тиді, бұл француз отаршылдық әкімшілігінің назарын арттырды. Бұл оқиға ВНКДД-ның өлім отрядының бірнеше француз шенеуніктерін және вьетнамдықтарға қатыгездікпен қараған вьетнамдық әріптестерін өлтіргенінен кейін болды.
Базиннің өлтірілуі
1929 жылы 9 ақпанда Ханойдағы француз еңбеккерлерін жалдаған Эрве Базиннің өлтірілуі ВНКДД-ның құлдырауының басталуы болды. Париждегі колониялық мектепті бітірген Базин колониялық плантацияларда жұмыс істеуге вьетнамдық жұмысшыларды жұмысқа алуды басқарды. Жауынгерлерді жалдауға ұрыс-керіс немесе мәжбүрлеу әдістері қолданылды, өйткені жауынгерлерді жалдаған әр жұмысшы үшін жұмысшылар комиссиясын алды. Тағы бір пікір бойынша, ВНКДД басшылары Базинді өлтіру керек деп санайды, сондықтан партия өнеркәсіп пен саудаға қатысы бар жұмысшылар үшін маңызды болып көрінеді, өйткені коммунистер осы демографиялық топты өзінің жалдау кампанияларында нысанаға ала бастады. Бұл жоспар 1930 жылдың басында Қызыл өзен дельтасындағы әскери бекеттерде бірқатар көтерілістерді туғызуды көздеді, онда ВНКДД күштері Вьетнамның екі ірі солтүстік қаласына, Ханой мен Хайфонға шабуылда Вьетнамның сарбаздарына қосылады. Партияның басқа жерлердегі әлсіздігіне байланысты, басшылары көтерілістерін Тонкинмен шектеуге келісті. 1929 жылдың қалған бөлігінде партия көтеріліске дайындалды. Олар қару-жарақтарды тауып, жасап, жасырын қоймаларда сақтады. Дайындыққа француз полициясы кедергі келтірді, әсіресе қару-жарақ қоймаларын тәркілеу. ВНКДД-ның шабуылдары сәтті болмайтынын түсінгеніне қарамастан, жалдау науқандары мен белсенділер қозғалысы жүргізілді. Ауыл ақсақалдары көршілерді саяси қозғалысқа тарту үшін пайдаланылды. Олардың логикасы "Егер жеңіске жетпесек те, біз [қаһармандық] күш-жігерімізбен адам ретінде толық жетілеміз" деген болатын.
Янбай бүлігі
1930 жылы 10 ақпанда сағат 01:30 шамасында Йен-Байда орналасқан Төртінші Тирэйлер Тонкиноу полкінің 2-ші батальонына жататын шамамен 40 әскер, ВНКДД-ның шамамен 60 азаматтық мүшесімен күшейтілді, олардың 29 француз офицерлері мен офицерлеріне шабуыл жасады. Көтерілісшілер үш топқа бөлінуді жоспарлаған: бірінші топ жаяу әскерге кіріп, француз офицерлерін төсекте өлтіріп, вьетнамдық әскерлердің қолдауына ие болды; екіншісі, ВНКДД-ның азаматтық адамдарының қолдауымен, пост штабына кіруді көздеді; үшінші топ офицерлер бөлмесіне кіруді көздеді. Француздар дайынсыз қалады; бес адам қаза тауып, үш адам ауыр жарақат алады. Көтерілісшілер бірнеше француз офицерлерін өз адамдарынан оқшаулап, тіпті ғимараттардың бірінің үстінде ВНКДД туы көтерілді. Алайда екі сағаттан кейін, дұрыс ұйымдастырылмаған көтеріліс сәтсіз аяқталғаны анық болды, қалған 550 вьетнамдық сарбаз оған қатысудың орнына көтерілісті басуға көмектесті. Көтерілісшілер жергілікті Гвардияның қаладағы бекетіне қол жеткізе алмады және қорқып қалған қала тұрғындарын жалпы көтеріліске қосылуға көндіре алмады. 07:30-да француздық Индокитай қарсы шабуылдаушы көтерілісшілерді шашыратады; екі сағаттан кейін Йен-Байда тәртіп қалпына келтірілді. Жоғарғы дельта аймағындағы оқиғаларды білген Фу Дук Чинь қашып кетіп, Сон Тэй гарнизонына жоспарланған шабуылдан бас тартты, бірақ бірнеше күннен кейін француз билігі оны тұтқындады. Президент кешірім жасады, сонда өлім жазасының саны 39-дан 13-ке дейін қысқарды. 1930 жылы 17 маусымда қаза болған 13 адамның арасында Чи мен Чинь де болды.
Юньнаньдағы жер аударылу
Йен шығанағының соңынан ВНКДД-ның таралуы күшейді, көптеген фракциялар бір-бірінен іс жүзінде дербес әрекет етеді. Партияның қалған бөлігін бейбіт реформалар аясында біріктіруге тырысқан Ле Ху Кань сәтсіз бүлікшілікті тоқтатуға тырысты. Алайда басқа топтар Аиның мұрасына адал болып, Ханой Хайфонг ауданында қозғалысты қайта жасады. Генерал-губернатор Паскьеге жасалған сәтсіз өлтіру әрекеті 1931 және 1932 жылдары француздардың қысымшылығына әкелді. Тірі қалғандар Юньнаньға, Оңтүстік Қытайға қашып кетті, онда Ньгиптің кейбір жақтастары әлі де белсенді. Қытайдың ұлттық көмекпен Чаудың ізбасарлары Азиялық топты - Қиындыққа ұшыраған шығыс халықтарының лигасын құрды, бірақ бұл сәтсіздікке ұшырады. 1932 жылы Лига Кантон қаласында "Уақытша Индокитай үкіметі" жариялады. 1933 жылдың шілдесінде Чау тобы Ньгиептің Юньнань ұйымына қосылды. 1935 жылы Нгип Шанхайдағы француз консулына тапсырылды. ВНКДД-ның қалған бөлігі ішкі жанжалдармен салғырт болып, саяси маңыздылығын жоғалта бастады, Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін және 1940 жылы Жапонияның Француз Индокитайына басып кіруіне дейін жай белсенділікпен болды. ВНКДД-ны Вьетнамның тәуелсіздікті қорғауға бағытталған жетекші ұйымы ретінде Хоның Индокитай коммунистік партиясы (ИКП) біртіндеп көлеңкелеп кетті. 1940 жылы Хо Юньнаньға келді, ол МКК мен ВНКДД-ның белсенділігінің ошағы болды. Ол МКП мен ВНКДД сияқты басқа да ұлтшылдар арасындағы ынтымақтастықты бастады. Сол кезде Екінші дүниежүзілік соғыс басталып, Жапония Шығыс Қытайдың көп бөлігін басып алып, Вьетнамдағы француздарды алмастырды. Хо шығысқа, көршілес Гуанси провинциясына көшіп барды, онда қытайлық әскери басшылар вьетнамдық ұлтшылдарды жапондарға қарсы ұйымдастыруға тырысты. ВНКДД Гуансиде белсенді болды және олардың кейбір мүшелері КМН әскеріне қосылды. Хоның премьер-министрі болып табылатын Фам Вэн Донның орынбасары болып тағайындалды. Кейіннен майдан кеңейтіліп, Вьетнам Гиа Фонг Донг Мин (Вьетнам азаттық лигасы) деп аталды. Вьетнам революциялық лигасы - Вьетнамның қытайға жақтас ВНКДД-сы басқаратын әртүрлі вьетнамдық ұлтшыл топтардың одағы. Қытайдың КМН генералы Чжан Факуи лиганы француздар мен жапондарға қарсы Индокитайдағы қытай ықпалын арттыру үшін құрды. Оның мақсаты - КТК негізін қалаушы доктор Сунь жасаған Халықтың үш қағидасы бойынша Қытаймен бірлік орнату және Вьетнам мен француз империалистеріне қарсы тұру. Революциялық лиганың басшысы Нгуен Хай Тан болды, ол Қытайда туып, вьетнам тілінде сөйлей алмады. Генерал Чжан Вьетнамның коммунистеріне және Хо Ши Миннің лигаға кіруіне кедергі келтірді, өйткені оның басты мақсаты Индокитайдағы қытай ықпалы болды. Вьетнамның КМН-і Вьетнамның ұлтшылдарын Екінші дүниежүзілік соғыста жапон әскерлеріне қарсы қолданды. Бір кезде коммунистер Вьетнамның басқа да отаршылдыққа қарсылық білдірушілерін күш біріктіруге шақырды, бірақ хатында Ханны "артунист" және "жалған революционер" деп айыптады. Шекара аймағындағы ынтымақтастық ВНКДД қызметкерлері жергілікті КМТ қызметкерлеріне коммунистердің Доң және Во Нгуен Гиап бастаған лигаға үстемдік етуге тырысып жатқанына шағымдануға дейін бірнеше ай ғана созылды.
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең
1945 жылдың наурыз айында ВНКДД-ға 1941 жылдан бері Вьетнамды басып алған Жапония империясы француз әкімшілігін құлатып, Вьетнам империясын орнатты. Бұл жағдай ВНКДД мүшелерін қоса алғанда, кейбір французға қарсы белсенділерді босатуға әкелді. 1945 жылдың 15 тамызында Вьетнамдағы жапон әскерлері Қытай Республикасына берілді. Генерал Лу Хан (盧漢) - Ұлттық армияның өкілі. Қытай Республикасының үкіметі Вьетминге қарағанда ВНКДД-ны жақтырады, бұл Хоның көтерілісші қытай коммунистеріне арқа сүйеуіне әкелді. Хоның Вьет-Мин билікті басып алып, Жапонияның Вьетнамнан кетуінен кейін уақытша үкімет құрды. Бұл қадам Вьетнам Кэш Манг Донг Минх Хой (Вьетнам революциялық лигасы) мүше-партияларының арасындағы бұрын жасалған келісімді бұзды, оған ВНКДД мен Вьетминх кірді, және Хо өз үкіметінің апелляциясын кеңейтуге қысым жасады. ВНКДД (қазір Нгуен Тюнь Там басқарды). Вьетминь мандариндік басқару жүйесін жоюды және жалпыға бірдей сайлау құқығымен екі кезеңге бөлінетін ұлттық сайлау өткізуді жариялады. ВНКДД бұған қарсылық білдірді, өйткені коммунистер сайлау алаяқтығын жасайды деп қорықты. Билікті басып алғаннан кейін ВНКДД-ның жүздеген мүшесі Қытайдан оралды, бірақ оларды Вьетминх шекарасында өлтірді. Коммунистер билікті ұзақ мерзімге ешкіммен бөлісуді ойламады және бұл қадамды тек стратегиялық жаттығу деп қарады. Вьетминх әскери басшысы Гиап ВНКДД-ны "Чян Кай Шектің Гоминьданына және олардың мылтық оқдарына таянып, бірнеше ұсақ-түйекті тартып алуға тырысатын реакционерлер тобы" деп атады. Коммунистік емес ұлтшылдардың көпшілігі Вьетнамға оралғаннан кейін, ВНКДД олармен Вьетминге қарсы одақ құрды. Коммунистер ВНКДД-ға баспа материалдарын басып шығаруға рұқсат берді. Алайда, келісім осы уақытқа дейін жарамсыз болды. ВНКДД Гьяпты және үгіт-насихат министрі Тран Хуй Лиеуді ұрлап алып, оларды үш апта ұстады, содан кейін Хо Гьяп пен Лиеуді кабинетінен шығаруға келісті. Нәтижесінде ВНКДД-ның Ву Хонг Хан қорғаныс министрі болды, Гиап оның орынбасары болды. Осы арада Гиап коалициялық үкіметтегі ВНКДД-ның жоғары лауазымды адамдарының қызметін тоқтата алды. ВНКДД қызметкерлерінің ақпаратты тарату мүмкіндігін тоқтатудан басқа, ол өз адамдарына көп жағдайда қоғамдық ВНКДД іс-шараларында тәртіпсіздіктер мен көшеде ұрыстар бастауға бұйрық берді. Коммунистер болса, олар КМТ-ны ВНКДД-мен билікті бөлісу үшін қорқытты деп айыптады және ВНКДД-ның сарбаздары сайлау учаскелеріне шабуыл жасауға тырысты деп мәлімдеді. ВНКДД коммунистердің сайлауды бұрмалау мен қорқытумен айналысқанын мәлімдеді, Вьетминх француз әскерлері бақылайтын аймақтарда 80% -дан астам санақ алғанын мәлімдеді.
Француз отаршылдық билігіне қарсы соғыс
1946 жылы 6 наурызда қол қойылған Хоу-Санти келісімінде француз отаршыл күштерінің Вьетнамға оралуы, тәртіпті сақтауды міндет тұтқан қытайлық ұлтшылдарды алмастыруы көрінді. ВНКДД-ның негізгі қолдаушылары қалмады. Нәтижесінде ВНКДД-ға француздар тағы да шабуыл жасады, олар ВНКДД-ның бекіністерін жиі қоршап, Вьетминнің шабуылдарын жүзеге асырды. Гиап әскері ВНКДД әскерлерін аңдап тауып, оларды Қызыл өзен дельтасынан алып тастады, қару-жарақтарды тартып алды және партия мүшелерін тұтқындады, оларды жалғандан бастап заңсыз қару-жарақ иеленуге дейінгі қылмыстармен жалған айыптап отырды. Вьетмин ВНКДД мүшелері мен басқа да ұлтшылдарды үлкен масштабта қырғынға ұшыратты. Коммунистер ВНКДД-ны жамандау үшін оқиғаны көпшілік алдында тамашалады, бірақ шындық ақырында ашылып, "Нху Хау көшесіндегі оқиға" олардың имиджін төмендетті. 28 қазанда Ханойда Ұлттық Ассамблея қайтадан жиналғанда, 50 VNQDĐ орынның тек 30-ы ғана толтырылды. Отырысқа келген 37 ВНКДД және Донг Мин Хой мүшелерінің 20-сы ғана сессияның соңында қалды. Жыл соңына қарай Там сыртқы істер министрі қызметінен кетіп, Қытайға қашып кетеді, ал ВНКДД-ның үш бастапқы кабинетінің бір мүшесі ғана әлі де қызметте болды. Қалай болғанда да, ВНКДД-ның сандық қатысуына қарамастан, ешқашан ешқандай күші болған жоқ. Ұлттық Ассамблеяның ашылуымен коммунистік көпшілік билікті толығымен коммунистерден тұратын атқарушы комитетке беруге дауыс берді; заң шығарушы орган жылына бір рет қана жиналды. Кез келген жағдайда, заң шығарушы органның қасбеті бірінші Индокитай соғысының толық ұшуына байланысты болды. ВНКДД-ның шағын тобы Гиаптың шабуылдарынан құтылып, Қытай-Вьетнам шекарасындағы таулы анклавқа қашып кетті, онда олар өздерін Вьетнам үкіметі деп жариялады, бірақ аз нәтижеге қол жеткізді.
Тәуелсіздік алғаннан кейінгі кезең
1954 жылы Вьетнам тәуелсіздік алғаннан кейін Женева келісімдері елді коммунистік солтүстік пен антикоммунистік оңтүстікке бөлді, бірақ екі аймақ арасында 300 күн еркін өту керек деп белгіледі. "Азаттыққа өту" операциясы кезінде ВНКДД-ның көпшілігі оңтүстікке көшіп кетті. Партияның бұзылуы оның көптеген мүшелерін түрмеге қамап, автократиялық президент Нго Джин Диемнің әрекеттерінен ғана күшейді. Женевадан кейінгі ауысу кезеңінде ВНКДД Вьетнамның орталық бөлігінде жаңа әскери академия құруға тырысты, бірақ оларды аймақты ағасы Дием үшін басқаратын Нго Джин Чон талқандады, ВНКДД мүшелері мен басшыларын бұзып, түрмеге қамады. Дием армияны бақылауда ұстау және ВНКДД мүшелерінің қатардан көтерілу әрекеттерін басу үшін құпия католиктік Cần Lao партиясын қолданды. Дием дәуірінде ВНКДД екі сәтсіз төңкеріс әрекетіне қатысы болды. 1960 жылы қарашада көтерілісшілер келіссөздер жүргізуге келіскеннен кейін, десантшылар көтерілісі сәтсіз аяқталды, бұл президентті босатуға уақыт берді. Қатысқан офицерлердің көбісі ВНКДД-мен байланыста болған немесе оның мүшелері болған және төңкеріс құлағаннан кейін елден қашып кеткен. 1963 жылы ВНКДД басшылары Там және Вю Хонг Хан заговорға қатысы үшін тұтқындалғандардың арасында болды; Там іс басталғанға дейін өзін-өзі өлтірді, ал Хан түрмеге жабылды. 1962 жылдың ақпан айында Вьетнам Республикасының екі әуе күштері ұшқыштары Нгуен Ван Цюсон және Фам Фу Куоң, Дием мен оның отбасын өлтіру үшін Тәуелсіздік сарайына бомба салды, бірақ олардың нысаналары зардап шекпеді. Дием әскери төңкеріспен 1963 жылы қарашада өлтірілді. Төңкеріс жүргізген генералдар ВНКДД-ның мүшелері болмағанмен, олар Диемге деген жеккөрушіліктері үшін ВНКДД-ның құрамына кіретін ARVN офицерлерін өсіруге тырысты. ВНКДД-ның көптеген мүшелері Вьетнам соғысы кезінде Оңтүстік Вьетнамды коммунистердің басып алуына жол бермеуге тырысқан ARVN-нің құрамында болды. Олар өздерінің отандастарының көпшілігіне қарағанда антикоммунистік болып танылды. Диемнің құлдырауынан және 1964 жылы мамыр айында Чонның өлім жазасына кесілгеннен кейін ВНКДД Вьетнамның орталық бөлігіндегі бекіністерінде белсендірек болды. Дегенмен, ұлттық деңгейдегі жүйелі басшылық болмағандықтан, округтер мен провинциялар деңгейіндегі топтар өз бетімен жұмыс істеуге бейім болды. 1965 жылы олардың мүшелері коммунистермен күресу үшін австралиялық армия кеңесшілері ұйымдастырған тәртіпсіз жарымәскери қарсы көтеріліс күштерін, Халықтық іс-қимыл топтарына (PAT) кіріп, оларды өз мақсаттары үшін пайдаланды. Желтоқсан айында бір ВНКДД мүшесі ПАТ-тың әріптестерін ұлтшыл күн тәртібіне бұруға қол жеткізді, ал Куанг-Намдағы жергілікті партия басшылығы австралиялықтарға 1000 адамнан тұратын ПАТ-тың ВНКДД-мен ресми одақтасуына тырысты. Ұсынысы қабылданбады. Жарымәскери бөлімшелерді саясаттастыру екі бағытта жұмыс істеді; кейбір провинция басшылары антикоммунистік күштерді саяси қарсыластарды, соның ішінде ВНКДД мүшелерін өлтіру үшін қолданды. 1966 жылы Вьетнамның орталық бөлігінде буддалық көтеріліс болды. Кейбір буддалық көшбасшылар Вьетнамға шетелдік араласуды тоқтатып, коммунистермен бейбіт келісім арқылы қақтығысты аяқтаймыз деп үміттеніп, соғысқа қарсы азаматтық тәртіпсіздіктерді туғызды. ВНКДД коммунистермен бірге өмір сүруге қарсы болды. ВНКДД мүшелері католиктермен одақ құрды, қару жинады және буддистермен соғыс жақтауындағы көшедегі қақтығыстарға қатысты. 19 сәуірде Куанг Нгай провинциясында буддистер мен ВНКДД арасында қақтығыстар болды, бұл жергілікті ARVN қолбасшысы Тон Тхь Дьинді екі топты күшпен ұстауға мәжбүр етті. Үш күннен кейін ВНКДД буддистерді Хой Ан мен Данангтағы үй-жайларына шабуыл жасады деп айыптады, ал АҚШ шенеуніктері ВНКДД белсенді монах Тих Три Куан сияқты буддистерді өлтіруді жоспарлап отырғанын хабарлады. ВНКДД 1967 жылғы ұлттық сайлауда, Диемнің құлдырауынан кейінгі алғашқы сайлауда, дауласқан. Дием және оның адамдары үнемі дауыс берудің 95% -дан астамын алып, кейде тіркелген сайлаушылардың санын арттырды. Үгіт-насихат инфрақұрылымының жоқтығына байланысты ұйымдастырылмаған және кейбір VNQDĐ кандидаттары ешқандай иерархиямен ресми түрде санкцияланбаған. Сенатта 60 орын бар еді, ал жеңген алты билет олардың он мүшесінің барлығын сайлайды. ВНКДД сенат сайлауына сегіз билетпен кірді, және олар ұлттық дауыс берудің 15% -ын жинады, бұл кез-келген топтастырудың ең көп бөлігі, ол топтастырулар арасында сұйылтылды; биле�...