Кіріспе

Қытай мен Непалдағы өзен Арун өзені трансшекаралық өзен болып табылады және Непалдағы Коси немесе Сапт Коши өзендерінің жүйесіне кіреді. Оның шығу тегі Қытай Халық Республикасының Тибет автономиялық аймағында, онда ол Пхунг Чу немесе Бум Чу деп аталады.

Атауы

Тибетте өзен Бум-чу деп аталады, сонымен қатар Пхунг-чу немесе қытай тілінен Пэнг-ку немесе Пумку деп аударылады. Мен Ку немесе Моинку - Шишапангмадан мұздықтарды құрғататын жоғарғы саласы. Непалда өзеннің аты Арунға ауысады.

Тибет

Тибеттің Bum chu атауы құмырадағы немесе құдықтағы су деңгейінен келер жылды болжауға тырысатын діни рәсімді білдіруі мүмкін, chu - бұл судың тибет сөзі. Өзеннің бастауы Гутсоның маңында, Тибеттің Ньялам округінде орналасқан. Ағыстың төменгі жағында оған Менчу қосылады. Тингри округі Бум-чудың жоғарғы ағысын және оның қосалқы өзендері құрайтын жанама аңғарларды алып жатыр, олардың ішіндегі ең бастылары Лоло-чу, Шел-чу, Ронгпу-чу, Тракар-чу, Харда-чу, Ра-чу Цангпо және Лангкор-гья-чу. Ерү Цанпо Тинкье округінің Бумчу өзеніне құяды. Бам-чуға құятын тағы бір өзен - Тракар-чу. Өзен Харда қаласынан өтіп, Эвересттің шығыс бетіндегі Ханжунгқа кіреді. Оның жиналған суларының күші Дренгтраңның оңтүстігінде Гималайдың негізгі тізбегі арқылы Макалу мен Кангченджанга тау массивтері арасында Непалға дейін жол ашады. Сапта-Коши өзенінің жалпы суының 44 пайызын Күн-Коши, 37 пайызын Арун, 19 пайызын Тамур өзендері құрайды.

Непал

Арун - Непал арқылы өтетін ең үлкен транс-Гималай өзені, сонымен қатар Непал өзендерінің бассейндеріндегі ең үлкен қар мен мұзбен қамтылған аймағы бар. Арун Сапта-Коси өзенінің жартысынан астамын сумен қамтамасыз етеді, бірақ жалпы судың төрттен бір бөлігін ғана қамтамасыз етеді. Бұл қарама-қайшылық Арун өзенінің су ағызу аймағының 80 пайызы Гималай тауларының көлеңкесінде орналасқандықтан пайда болады. Тибеттегі орташа жылдық жауын-шашын мөлшері шамамен. Жаңбыр көлеңкесін қалдыра отырып, өзеннің ағысы Непалдың шығысындағы муссондық климатта айтарлықтай артады. Шекарадан оңтүстікке қарай ландшафт 15°-дан төмен үзіліспен 15 пайыздан аз жерді алып, ағын арналарымен қатты бөлінген. Көптеген тау беткейлері құрылымы жағынан тұрақсыз, ал аймақ сейсмикалық белсенді. 1988 жылдың тамызында Непалда болған жер сілкінісінің эпицентрі Арун алабынан оңтүстікке қарай 50 км жерде болған, оның магнитудасы 6.9 балл болды және тек қана алапта 100-ден астам адам қаза тапты. Арун алабының Непал бөлігінің солтүстік үштен бірі бай, бірақ адам өзгерткен, аралас қатты ағаштар, шырша, шырша және рододендрон орманын қолданады. Арун алабындағы жарты миллион адамның көпшілігі осы оңтүстік аймақта, олар егістіктегі беткейлердің маңында кеңінен таралған ауылдарда тұрады.