Кіріспе

Қытайдың оңтүстігіндегі маңызды өзен, сол аттас басқа өзендер де бар. Жемшік өзені (Юэцзян, 粤江) – Қытайдың оңтүстігіндегі кең өзен жүйесі. "Жемшік өзені" атауы көбінесе Гуандун провинциясындағы Жемшік өзенінің салаларының су жиналатын алаптарын білдіреді, атап айтқанда Си ("батыс"), Бей ("солтүстік") және Донг ("шығыс") салаларын. Бұл өзендердің барлығы ақырында Оңтүстік Қытай теңізіне Жемшік өзені дельтасы арқылы құяды. Си өзенінің ең қашық нүктесінен өлшенгенде, Жемшік өзені жүйесі Янцзы және Сары өзеннен кейін Қытайдағы үшінші ең ұзын өзен болып табылады, ал көлемі бойынша Янцзыдан кейін екінші орында тұрады. Жемшік өзенінің бассейні Гуандун және Гуанси провинцияларының көп бөлігін (жинап айтқанда Лянгуан), сондай-ақ Юньнань, Гуйчжоу, Хунань және Цзянси провинцияларының аудандарын сумен жабдықтайды. Бұған қоса, Вьетнамның Солтүстік-Шығыс Као Бэнг және Ланг Сон провинцияларының солтүстік бөліктерін де сумен қамтамасыз етеді. Жемшік өзені Гуанчжоу қаласынан өтетін өзен ретінде әйгілі. "Жемшік өзені" атауы бүкіл жүйеге ғана емес, оның ішіндегі нақты бір салаға да қолданылады. Бұл Жемшік өзені дельтадағы ең кең арна, бірақ салыстырмалы түрде қысқа; Бейдің шығысына жиналатын сулар Гуанчжоудың солтүстігінде алғаш рет Жемшік өзені деп аталады. Жемшік өзенінің сағасы, Бокка-Тигрис, теңіз кемелері үшін ашық болуы үшін үнемі тереңдетіліп тұрады. Өзеннің сағасы дельтаның оңтүстік-шығысында ірі шығанақты құрайды, ол Жемшік өзенінің сағасы деп аталады. Бокка-Тигрис солтүстікте Шицзян, оңтүстікте Лингдиньян және сағаның оңтүстік ұшындағы Цзючжоуянды бөліп тұрады, осы аймақ Ваньшань архипелагымен қоршалған. Бұл шығанақ Макао және Чжухайды Гонконг пен Шэньчжэньден бөліп тұрады. "Жемшік өзені" атауы Гуанчжоу қаласы арқылы ағып өтетін өзен төсенішінде жатқан жемшік түсті қабықшалардан шыққан. Нанша көпірінің жанында өзенді кесіп өтетін 500 кВ электр желісі әлемдегі ең биік үш тіреуге ілінген.

Мәдениетте

Көптеген брендтер осы өзеннің атымен аталған. Гуанчжоудағы Чжуцзян сыра зауыты Қытайдағы үш ірі сыра зауытының бірі, ал Жеміс өзені көпірі – қаладағы танымал тағам өндіруші.