Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Қытайдың оңтүстік-батысы мен Вьетнамның солтүстігінде ағатын өзен.
River in southwest China and northern Vietnam
География
Қызыл өзен Қытайдың Юньнань провинциясының Дали қаласының оңтүстігіндегі таулардан басталады. Басты салалары Лэцюй өзені, Си өзені және Цзюли өзені Наньцзяньда бірігіп, Лише өзенін құрайды. Лише өзені Чжусионг префектурасының Хунтупо қаласында Ицзе өзенімен қосылады. Ол негізінен оңтүстік-шығысқа қарай ағып, И және Дай этникалық азшылықтарының аймақтарынан өтіп, Юньнаньның Хунхэ автономиялық префектурасы арқылы Қытайдан шығады. Вьетнамға Лао Кай провинциясынан кіріп, Қытай мен Вьетнам арасындағы халықаралық шекараның бір бөлігін құрайды. Бұл жоғары бөлігінде Тао өзені деп аталатын өзен солтүстік-батыс Вьетнам арқылы ағып, таулардан шығып, орталық аймаққа жетеді. Оның негізгі салалары – Қара өзен (Да өзені) және Ло өзені Фу То провинциясының Вьет Три қаласының жанында өте кең Хонг өзенін құрады. Вьет Триден төмен қарай ағып, өзен және оның негізгі салалары – Дзюон өзені, Кинь Тхай өзені, Бьек Джанг өзені және Тай Бинь өзен жүйесі Қызыл өзен дельтасын қалыптастырады. Қызыл өзен Вьетнамның астанасы Ханойдан өтіп, Тонкин шығанағына құяды. Оның сағасы маңызды Рамсар аймағы болып табылады және Сюань Тхуэй ұлттық паркінің құрамына кіреді. Өзенге қызғылт қоңыр түс беретін, көп мөлшердегі лайлы су оның атын шығарды. Қызыл өзеннің күшті су тасқындарымен және маусымдық көлемдегі ауытқуларымен әйгілі. Эрозия, құрылыс және ластану жағдайды нашарлатып, қарқынды маусымдық су тасқындарын тудырады. Дельта Вьетнамның маңызды ауыл шаруашылығы аймағы болып табылады, кең аумағы күріш егісіне арналған. Жерді күрделі бөгеттер мен су сақтайтын тоғандар желісі қорғайды.
The Red River begins in China's Yunnan province in the mountains south of Dali. Main headstreams Leqiu River, Xi River and Juli River confluence at Nanjian where they form the Lishe River. The Lishe River meets with another headstream, the Yijie River at Hongtupo, Chuxiong Prefecture. It flows generally southeastward, passing through Yi and Dai ethnic minority areas before leaving China through Yunnan's Honghe Autonomous Prefecture. It enters Vietnam at Lào Cai province and forms a portion of the international border between China and Vietnam. The river, known as Thao River for this upper stretch, continues its southeasterly course through northwestern Vietnam before emerging from the mountains to reach the midlands. Its main tributaries, the Black River (Da River) and Lô River join in to form the very broad Hồng near the city of Việt Trì, Phú Thọ province. Downstream from Việt Trì, the river and its main distributaries, the Đuống River, Kinh Thầy River, Bạch Đằng River and the Thái Bình river system spread out to form the Red River Delta. The Red River flows past the Vietnamese capital Hanoi before emptying into the Gulf of Tonkin. Its estuary is an important Ramsar site and forms the main part of the Xuân Thủy National Park. The reddish brown heavily silt laden water gives the river its name. The Red River is notorious for its violent floods with its seasonally wide volume fluctuations. Intense seasonal floods are made worse by erosion, development, and pollution. The delta is a major agricultural area of Vietnam with vast area devoted to rice. The land is protected by an elaborate network of dikes and levees.