Жыңби (Сян) өзені – Қытайдың Хунань провинциясының ең ірі өзені. Янцзының маңызды саласы, су көлемі жөнінен екінші орында. Географиясы, бастауы туралы мәліметтер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытайдағы өзен
River in China
Сян өзені – Қытайдың Хунань провинциясындағы ең үлкен өзен, Орта Янцзының Донгтинг көлі дренаж жүйесінің басты өзені. Ол жер бетіндегі ағынды көлемі бойынша екінші үлкен (Мин өзенінен кейін) және Янцзының қосалқы өзендерінің су ағызу ауданы бойынша бесінші үлкен қосалқы өзені болып табылады. Өзен негізінен Гуанси және Хунань провинциялары арқылы солтүстік-шығысқа қарай ағады, оның салалары Цзянси мен Гуандунға дейін жетеді. Дәстүрлі түрде Батыс (сол) тармағы Гуансидің Синьань және Лингчуань округтері арасындағы Хайян тауларында бастау алатын Жоғарғы Сянның негізгі ағысы деп есептелді. 2011 жылы Қытайдың 1-ші ұлттық су санағында Шығыс тармағы – Шыао өзені Жоғарғы Сянның негізгі арнасы ретінде анықталды. Юнчжоудың Пинг аралы – екі арнаның кездесетін жері, Батыс арнасы Гуансиден бастау алады, ал Шығыс арнасы – Шыао өзені Хунань провинциясының Ланшань округінен бастау алады. Салаларымен бірге Сян өзенінің бассейнінің ауданы құрайды, оның ішінде Хунань провинциясының ауданы құрайды. Гуансиден бастау алған жағдайда Сян өзенінің ұзындығы ; Шыао өзені негізгі бастау арнасы ретінде қарастырылған жағдайда Сян өзенінің ұзындығы құрайды. Сян өзенінің негізгі арнасы ретінде Шығыс тармағын, Батыс емес, қарастыру керек. Өйткені ол Батыс тармағынан ұзынырақ және көбірек су көлемін береді. Шығыс тармағы Сяо өзені атауын сақтайды және ол Хунань провинциясының Ланшан округіндегі Сянцзянюань қалашығындағы (湘江源瑶族乡) Егу тауынан (野狗岭) басталады. Екі тармақ Пинг аралында бірігіп, Сянның негізгі арнасын құрайды. Негізгі арна Хунаньның шығыс бөлігінде орналасқан. Сян өзені негізінен оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай ағып, Юнчжоудың Линглинг ауданынан Шыңын округіне дейін ағады және Донгтинг көлі арқылы Янцзы өзеніне құяды.
The Xiang River is the chief river of the Lake Dongting drainage system of the middle Yangtze, the largest river in Hunan Province, China. It is the second largest tributary (after the Min River) in terms of surface runoff, the fifth largest tributary by drainage area of the Yangtze tributaries. The river flows generally northeast through the provinces of Guangxi and Hunan, its tributaries reaching into Jiangxi and Guangdong. Traditionally, it was regarded that the West (left) Branch is the Main Stream of the Upper Xiang, which rises in the Haiyang Mountains between Xing'an and Lingchuan counties of Guangxi. In the 1st national water census of China in 2011, the East Branch Xiao River, was identified as the Main Stem of the Upper Xiang. The Ping Island of Yongzhou is the meeting of the two streams, the West source originating from Guangxi and the East source of the Xiao River originating from Lanshan County of Hunan. With the tributaries, the Xiang has a river basin area of , of which Hunan has an area of In a situation of Guangxi source, the Xiang has a length of ; In another situation of Xiao River as the main source stream, the Xiang has a length of it is the East Branch, not the West, that should be regarded as the main stream of the Xiang. This is because it is both longer and contributes a greater volume of water than the western branch. The east branch retains the name of Xiao River, and it rises in Yegou Mountain (野狗岭) of Xiangjiangyuan Township (湘江源瑶族乡) in Lanshan County, Hunan. The two branches converge at Ping Island to form the Main Stem of the Xiang. The Main Stem is located in the eastern part of Hunan. The Xiang generally flows southwest to northeast from Lingling District of Yongzhou to Xiangyin County, and empties into the Yangtze River via Lake Dongting.
Жоғарғы бағыт
Сол жақ тармақ, сондай-ақ жоғарғы ағыстың батыс тармағы ретінде белгілі, дәстүрлі түрде жоғарғы Сян өзені деп аталады, ал Сян өзенінің бастауы Сяншуй өзені (湘水) деп танылады. Гуанси провинциясының Синьань округіндегі бастауынан Батыс тармағы шамамен Йунчжоу қаласының Пинг аралына дейін ағып, онда Сяо өзенімен бірігіп, ортаңғы Сян өзенін құрайды. Тарихи деректерде Сян өзенінің бастауы Хайян тауларында екені айтылған. Халық арасында Сян және Ли өзендерінің бір түбірінен тарағаны туралы әңгіме бар, себебі екі өзеннің де жоғарғы ағыстары Гуанси провинциясының Синьань округінде орналасқан ежелгі Линьцю каналы арқылы байланысқан. Дәстүрлі айту бойынша, Линьцю каналының суының 70% Сянға, ал 30% Ли өзеніне құйылады. Бұрын бұл канал, Сян өзені және Гуй өзені Янцзы өзенін Жемшін өзенінің дельтасымен байланыстыратын маңызды су жолы қызметін атқарды.
The Left Branch, also known as the West Branch of the upper course is traditionally known the upper Xiang River, the portion of the Xiang River upstream called Xiangshui River (湘水). From the headwaters at Xing'an County, Guangxi, the West Branch flows approximately to Ping Island of Yongzhou, where it is joined by the Xiao River to form the middle Xiang River. Historically it was recognized that the headwaters of the Xiang rise in Haiyang Mountains. People say the Xiang and the Li Rivers share the same origin, because the upper reaches of the two rivers are connected by the ancient Lingqu Canal, which is located in Xing'an County, Guangxi. According to a traditional saying, 70% of the water in Lingqu flows into the Xiang and 30% flows into the Li River. In the past, the canal, along with the Xiang River and the Gui River provided an important waterway connecting the Yangtze River with the Pearl River Delta.
Сяо өзені
Сяо өзені – жоғарғы ағыстың шығыс тармағы. 2011 жылғы Қытай су санағы мәліметтері бойынша, оны жоғарғы Сиан өзенінің басты арнасы деп санауға болады. Сяо Ланшан ауданының Сянцзянюань ауылынан басталып, Гуансиден келген Батыс тармағымен (сол тармақ) Пинг аралына дейін ағып, салаларымен бірге Сяо өзенінің су жиналатын алабы құрайды.
The Xiao River is the East Branch of the upper course. As of 2011 Water Census of China, it may be regarded as the Main Stream of the upper Xiang River. Xiao rises in Xiangjiangyuan Township of Lanshan County, from the headwaters to Ping Island at the confluence with the West Branch (Left Branch) from Guangxi, it runs With the tributaries, the Xiao River has a drainage basin area of .
Мәдениетте
Қытай халық дінінде өзенді "Сян өзені құдайлары" немесе "Сян жұбайлары" Эхуанг және Нюйинг қорғайды. Олар аңыз бойынша Яо билеушісінің қыздары және оның ізбасары Шунның әйелдері болған. Күйеулерінің қайтысына шыдай алмай, олар осы өзенге өз-өзіне қол жұмсады. Этиологиялық миф бойынша, дақты бамбук (斑竹), сондай-ақ Сян бамбугы (湘竹 немесе 湘江竹), Сян жұбайы бамбугы (湘妃竹) және жас тамшы бамбугы (淚竹) деп те аталатын, оның дақтары жылап тұрған жұбайлардың жасына байланысты пайда болған. Олар Соғысқан мемлекеттер кезеңінде Чу халқының құрмет тұтқан қасиетті нысандары болды, ал оның ақыны Ку Юань олардың құрметіне арналған ырымдық әндерді жазған "Сян әйелдері" (湘夫人) еңбегін жазды. Кейіннен Тан әулетінің ақыны Юй Вулин Шың өзенінің бойындағы пейзажға ғашық болған деседі. Қытай классикалық романы "Қызыл бөлменің арманы" өзінің атының бір бөлігін осы өзеннен алған Ши Сяньюнь атты кейіпкерді қамтиды. 1919 жылдың 14 маусымында Мао Цзэдун құрған "Шиань Кян апталық шолуы" Чаншада марксизмді насихаттады.
In the Chinese folk religion, the river is protected by the "Xiang River goddesses" or "Xiang Consorts" Ehuang and Nüying. They are said to have been the daughters of the legendary ruler Yao and the wives of his successor Shun. Unable to bear the pain of their husband's death, they committed suicide in this river. An etiological myth relates the spots on the spotted bamboo (斑竹), also known as the Xiang bamboo (湘竹 or 湘江竹), Xiang Consort bamboo (湘妃竹), and teardrop bamboo (淚竹), to the tears of the weeping consorts. They were worshipped in some form by the people of Chu during the Warring States and its poet Qu Yuan is credited with writing the "Ladies Xiang" (湘夫人) to document the ritual songs in their honor. The late Tang Dynasty poet Yu Wuling is supposed to have been fond of the scenery along the Xiang River. The classic Chinese novel The Dream of the Red Chamber includes a character Shi Xiangyun who takes one of the characters of her name from the river. Mao Zedong's Shian Kian Weekly Review, founded on 14 June 1919, publicized Marxism in Changsha.