Кіріспе
Британдық епископ және жазушы (1574–1656)
Джозеф Холл (1 шілде 1574 – 8 қыркүйек 1656) – ағылшын епископы, сатирик және моралист. Оның замандастары оны 1640 жылдардың басындағы діни жазушы және белгілі дауласушы ретінде білген. Шіркеу саясатында ол, шын мәнінде, орталық жолға ұмтылды. Томас Фуллер былай жазды: «Оны көбінесе біздің ағылшын Сенекамыз деп атады, өйткені оның стилі таза, қарапайым және толық болды. Дау-дамаylarға тым ден қоймады, пікірлерге көбірек қуанды, кейіпкерлері өте жақсы, уағыздары жақсы, ал оның ойлары – ең жақсысы». Холлдың классикалық дәуірдегі стоицизммен, атап айтқанда, Кіші Сенекамен байланысы әлі де талқыланып жүр, неостоицизмнің маңыздылығы және фламанд философы Юст Липсиус еңбегіне тигізген әсері христиандық моральға қарсы келе ме, жоқ па, осы мәселе даулы болып қана қоймай, сонымен қатар зерттелуде.
He was commonly called our English Seneca, for the purenesse, plainnesse, and fulnesse of his style. Not unhappy at Controversies, more happy at Comments, very good in his Characters, better in his Sermons, best of all in his Meditations. Hall's relationship to the stoicism of the classical age, exemplified by Seneca the Younger, is still debated, with the importance of neo stoicism and the influence of the Flemish philosopher Justus Lipsius to his work being contested, in contrast to Christian morality.
Ерте өмір
Джозеф Холл 1574 жылдың 1 шілдесінде Бристоу Парк, Эшби де ла Зуч қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Джон Холл солтүстік президенті, 3-ші Хантингдон графы Генри Гастингстің қызметінде болды және Ашбиде оның орынбасары қызметін атқарды. Оның анасы Виннифред Бэмбридж, қатаң пуритан болған, ұлы оны Әулие Моникамен салыстырды. Холл Эшби грамматикалық мектебінде білім алды. 15 жасқа келгенде, Лестердегі пюритандық көзқарастарды ұстанатын лекторы Пелсет мырза оны "келісімшарт бойынша" алып, дін қызметкері ретінде тәрбиелеуді ұсынды. Осы келісімге қол жеткізуге аздай қалғанда, Энтони Гилбидің ұлы, Кембридждегі Эммануэль колледжінің мүшесі Натаниел Гилби, отбасының досы бұл туралы білді. Гилби Холлдың әкесін 1589 жылы ұлын Эммануэль колледжіне жіберуге көндірді. Университеттегі біліміне қажетті шығындарды ішінара оның ағасы Эдмунд Слей төледі. Ол ғалым болып сайланды, кейін Эммануэль колледжінің мүшесі болды (1595), 1592 жылы Б.А. және 1596 жылы М.А. (B.D. 1603 және D.D. 1612) дәрежелерін алды. Шамамен оның замандасы болған Фуллер, Холл "барлық дәрежелерін үлкен мақтаумен аяқтады" деді. Ол университетке жоғары беделге ие болды және екі жыл бойы мектептерде көпшілік алдында риторикалық лекциялар оқыды.
Діни қызмет
Қасиетті санға енгеннен кейін, Холлға Бланделлдің Тивертон мектебінің басшылығы ұсынылды, бірақ ол одан бас тартып, Сэр Роберт Дрюри ұсынған Саффолк графтығындағы Хоустед приходын таңдады (1601). Тағайындау толыққанды қанағаттандырмады: Холлдың приходында Лилли атты қарсыласы болды, ол оны «зейінді және батыл атеист» деп сипаттады, ол үйін жайлы ету үшін қаржы табуға мәжбүр болды және өзінің меценаты Сэр Роберт оған жеткілікті жалақы төлемейді деп ойлады. Дегенмен, 1603 жылы ол Суффолк графтығындағы Бреттенхэмнан Елизавета Уиннифке үйленді (төмендегі «Отбасы» бөлімін қараңыз). 1605 жылы Холл Сэр Эдмунд Бэконмен бірге Спаға жасаған елшілік сапарында алғаш рет шетелге сапар шекті, ол, өзінің айтуынша, Рим католик шіркеуінің жағдайымен және тәжірибесімен танысу мақсатымен жасалған. Брюсселде ол иезуит колледжінде заманауи ғажайыптардың нақтылығы туралы пікір таластырды, бірақ соңында меценаты оны тоқтатуды сұрады. Холлдың рухани жазбалары Уэльс принці Генридің назарын аударды, ол оны 1608 жылы өзінің капелландарының бірі етіп тағайындады. Холл 1613 жылы король Джеймстің таққа отырғанының он жылдығына ресми түрде уағыз айтты, Англия шіркеуіне арналған қасиетті мадақтаушылықта корольге құрмет көрсетті. 1612 жылы Эдвард Денни Холлға Эссекстің Валтем Холи Кросс приходын берді, сондай-ақ ол сол жылы докторлық диссертациясын қорғады (D. D.). Кейін ол Вулвергемптонның колледж шіркеуі Сент-Питердегі Уилленхолл пребендігін алды, ал 1616 жылы Джеймс Хей, Донкастер лордымен бірге Францияға сапар шекті, онда ол Людовик XIII-тің үйленуімен құттықтау үшін жіберілді, бірақ Холлдың денсаулығы нашарлағандықтан отанға қайтуға мәжбүр болды. Оның болмаған уақытында король оны Вустердің деканы етіп тағайындады, ал 1617 жылы ол Джеймстің Шотландияға сапарында болды, онда ол Перттің бес қағидасын қорғады – король шотландтарға таңуды қалаған бес рәсімдік талап. Келесі жылы Холл Дорт синодындағы ағылшын өкілдерінің бірі болып сайланды. Алайда ол ауырып қалды және оның орнына Томас Гоад келді. 1621–1622 жылдары Марко Антонио де Доминис Англияда болғаннан кейін Римге оралу ниетін жариялағанда, Холл оны бұл әрекеттен бас тартуға тырысты, бірақ сәттілікке жетпеді. Ұзақ уақыт жарияланбаған жауабында (1666 жылы басылған) Де Доминис өзінің миссиясын схизмаға қарсы күресі және оның шектеулі нәтижелерімен, сондай-ақ Дорттың және Джеймс I кезіндегі бостандықтың болмауымен байланысты қорғады.
Эксетер мен Норвиктегі мансабы
1624 жылдың ақпан айында (Ескі стиль бойынша 1623) "Конвокация" жиналысында Columba Noæ айтқан уағызында Холл Англия шіркеуінің жетекші теологтарының тізімін немесе жекелей суреттемесін ұсынды. Сол жылы ол Глостер епископтығынан бас тартты: сол кезде Дортқа барған ағылшын өкілдері жақсы жағдайға ие болды, себебі король Джеймс олардың шешімін мақұлдады. Холл бұл кезде делдал ретінде қатысып, ағылшын шіркеуіндегі арминиандық және кальвинистік пікір таластарына белсенді түрде араласып, басқа дін қызметкерлерін Дорт шешімін қабылдауға ынталандырды. 1627 жылы ол Эксетер епископы болды. Кальвинистік көзқарастарына қарамастан, Холл Католик шіркеуінде туған қателіктерді мойындау, оның католиктігіне күмәндік тудырмайды және Англия шіркеуі осы қателіктерді жоққа шығарғандықтан, Рим-католик шіркеуінің талаптарын осы себеппен жоққа шығармауы керек деп мәлімдеді. Бұл көзқарас Карл I және оның епископ кеңесшілеріне ұнады; тіпті Холл, Джон Дэвенант пен Томас Мортонмен бірге, егер Католик шіркеуімен қайта бірігуге келсе, Ричард Монтегюдің пікірінше, өте жақтас болар еді. Сол уақытта архиепископ Лауд Холлдың епархиясына барлаушылар жіберіп, епископтың кальвинистік бейімділігі және пуритандықтар мен төменгі шіркеу дін қызметкерлеріне көрсеткен кеңшілігі туралы хабарлады. Холл біртіндеп Лаудиандыққа да, пресвитериандыққа да қарсы ұстанымды қабылдады, бірақ Джон Дюримен ынтымақтаса отырып, континенттік Еуропамен байланыста болатын протестанттық бейбітшілдік іздеуші болып қалды. 1641 жылы Холл Норвич епископтығына ауыстырылды және сол жылы Лордтар комитетінің дін мәселелері жөніндегі отырысына қатысты. 30 желтоқсанда ол басқа епископтармен бірге Лордтар палатасының алдына шақырылып, Халық үйі оларды жасаған мемлекеттік қасақана сатқындық айыбына жауап берді. Соңында олар Премуньер заңына қарсы қылмыс жасады деп танылды және парламенттен шағын жәрдемақы алып, мүліктерін жоғалтуға үкім шығарылды. Олар Жаңа жылдан бастап Витсентке дейін Лондон мұнарасына қамалды, содан кейін кепілдікпен босатылды.
Зейнеткерлік
Босатылғаннан кейін Холл Норичтегі жаңа епархиясына келді, оның кірісі біраз уақыт бойы алынған сияқты, бірақ 1643 жылы "жаман ниеттілердің" мүлігі тәркіленген кезде Холлдың есімі айтылды. 1646 жылдың 9 қазанында ол Парламент шешімімен лауазымынан шеттетілді, себебі мемлекеттік басқару мен Протектораттың кезеңіне дейін епископтық институт жойылды. Миссис Холл Парламент тағайындаған епископқа арналған күтімнің бес бөлігінің (£400) қамтамасыз етілуіне қиындықтармен кезікті; олар соңында сарайдан қуылды, ал кафедралық собор бұзылды. Холл оның ұстамасыздыққа ұшырауын «Қиын шара» еңбегінде былай сипаттайды:
Lord, what work was here! what clattering of glasses and beating down of walls! what tearing up of monuments! what pulling down of seats! what wrestling down of irons and brass from the windows and walls
Hall described the triumphal procession of the Puritan iconoclasts as they carried vestments, service books and singing books to be burned in the nearby market place, while soldiers lounged in the despoiled cathedral drinking and smoking their pipes. He bore his many troubles and the additional burden of much bodily suffering with sweetness and patience, dying on 8 September 1656. In his old age, Hall was attended upon by the doctor Thomas Browne, who wrote of him:
A person of singular humility, patience and piety: his own works are the best monument, and character of himself, which was also very lively drawn in his excellent funeral sermon preached by my learned and faithful friend Mr. John Whitefoot, Rector of Heigham. Hall was buried at St Bartholomew, Heigham, but the church was bombed in 1942, and in 1975 his remains were moved to the cathedral cloisters. The location of the re burial was then 'forgotten' only to be re discovered in 2012 by David Berwick using photographs of the ceremony taken for the Eastern Daily Press.
Көк Тәңір, қандай жұмыс болды осы жерде! Көзілдіріктердің сыңғырлап, қабырғалардың құлауы қандай! Ескерткіштердің қиратылуы қандай! Орындықтардың төмен тартылуы қандай! Терезелер мен қабырғалардан темір мен латуньды күшпен жұлып алу туралы айтады. Ол пуритандық иконалардың жеңіспен шеруін, киім-кешек, құлшылық кітаптары мен ән жинақтарын жақын жердегі базарда өртеуге алып бара жатқандағы көріністі, ал әскерлер тоналған кафедралық соборда ішіп, түтін тарта отырып, жайғасып отырғандағы жағдайды суреттейді. Ол көптеген қиындықтарды және денелік азаптардың үлкен салмағын шыдамдылықпен және мейірімділікпен көтерді, 1656 жылдың 8 қыркүйегінде дүние салды. Қартайған шағында Холлға дәрігер Томас Браун күтім жасады, ол оның жайлы былай деп жазды:
Lord, what work was here! what clattering of glasses and beating down of walls! what tearing up of monuments! what pulling down of seats! what wrestling down of irons and brass from the windows and walls
Hall described the triumphal procession of the Puritan iconoclasts as they carried vestments, service books and singing books to be burned in the nearby market place, while soldiers lounged in the despoiled cathedral drinking and smoking their pipes. He bore his many troubles and the additional burden of much bodily suffering with sweetness and patience, dying on 8 September 1656. In his old age, Hall was attended upon by the doctor Thomas Browne, who wrote of him:
A person of singular humility, patience and piety: his own works are the best monument, and character of himself, which was also very lively drawn in his excellent funeral sermon preached by my learned and faithful friend Mr. John Whitefoot, Rector of Heigham. Hall was buried at St Bartholomew, Heigham, but the church was bombed in 1942, and in 1975 his remains were moved to the cathedral cloisters. The location of the re burial was then 'forgotten' only to be re discovered in 2012 by David Berwick using photographs of the ceremony taken for the Eastern Daily Press.
Ерекше қарапайымдылығымен, шыдамдылығымен және құлшынысымен ерекшеленетін тұлға: оның өзінің еңбектері – оның ең жақсы ескерткіші және мінез-құлқы, сонымен қатар оның оқымысты және адал досы, Хейгемнің пасторы Джон Уайтфут айтқан керемет жерлеу сөзінде де өте жақсы бейнеленген. Холл Хейгемдегі Әулие Варфоломейде жерленген, бірақ шіркеу 1942 жылы бомбаға ұшырады, ал 1975 жылы оның сүйегі кафедралық собордың монастырьтарына көшірілді. Кейін жерленген жері «ұмытылған» еді, бірақ 2012 жылы Дэвид Бервик рәсімнің суреттерін пайдаланып оны қайта тапты.
Lord, what work was here! what clattering of glasses and beating down of walls! what tearing up of monuments! what pulling down of seats! what wrestling down of irons and brass from the windows and walls
Hall described the triumphal procession of the Puritan iconoclasts as they carried vestments, service books and singing books to be burned in the nearby market place, while soldiers lounged in the despoiled cathedral drinking and smoking their pipes. He bore his many troubles and the additional burden of much bodily suffering with sweetness and patience, dying on 8 September 1656. In his old age, Hall was attended upon by the doctor Thomas Browne, who wrote of him:
A person of singular humility, patience and piety: his own works are the best monument, and character of himself, which was also very lively drawn in his excellent funeral sermon preached by my learned and faithful friend Mr. John Whitefoot, Rector of Heigham. Hall was buried at St Bartholomew, Heigham, but the church was bombed in 1942, and in 1975 his remains were moved to the cathedral cloisters. The location of the re burial was then 'forgotten' only to be re discovered in 2012 by David Berwick using photographs of the ceremony taken for the Eastern Daily Press.
Шығармалары
Холл бірнеше ерекше әдеби салаға үлес қосты: жас кезінде сатирикалық өлеңдер, әсіресе епископтық жүйені қорғауға бағытталған poleмикалық жазбалар, және рухани жазбалар, оның ішінде саяси мағынасы бар ойлар. Оған Липсийдің неостоицизмі әсер еткен. Анонимді «Mundus alter et idem» – сатирикалық утопиялық қиял, оны ол ешқашан нақты жоққа шығармаған.
Mundus alter et idem (ағылш. өзгертілген)
Холлға "Mundus alter et idem sive Terra Australis antehac semper incognita; Longis itineribus peregrini Academici nuperrime illustrata" (1605? және 1607) дистопиялық романның авторы есім беріледі, бұл Лондонды сатирикалық түрде сипаттау және Рим-католик шіркеуін сынауды қамтиды.
Өмірбаяндық
Холлдың автобиографиялық жазбалары – Джозеф Холл, Норвич епискобының өміріндегі Құдайдың ерекше қамқорлығы туралы байқаулары, өзінің қолымен жазылған және Кристофер Вордсворттың шіркеу тарихында қайта басылған «Қатал тағдыры».
Басылымдар
1615 жылы Холл жарияланған трактаттар туралы естеліктер жинағын шығарды (1615, 1617, 1621). 1625 жылы оның еңбектері жарық көрді (қайта басылған 1627, 1628, 1634, 1662). Алғашқы толық жинағы 1808 жылы Жосия Пратт редакциялаған. Басқа басылымдар Питер Холл (1837) және Филипп Винтер (1863) жасаған. Сондай-ақ, «Епископ Холл: Өмірі мен заманы» (1826) еңбегін қараңыз, авторы – Джон Джонс; «Джозеф Холлдың өмірі», Джордж Льюис (1886); Александр Балок Гросарт, «Жозеф Холлдың толық өлеңдері, кіріспелермен және т.б.» (1879); «Сатиралар және т.б.» («Ағылшынның ертедегі ақындары», ред. Сэмюэл Веллер Сингер, 1824). Холлдың көптеген еңбектері француз тіліне, ал кейбіреулері голланд тіліне аударылды, сонымен қатар оның діни шығармаларынан көптеген таңдаулар жасалды.
Отбасы
1603 жылы Холл Елизаветаға үйленді (27 тамыз 1652 жылы қайтыс болды), ол Суффолк қаласындағы Бреттенхэмде Джордж Уинифтің қызы еді. Олардың алты ұлы мен екі қызы болды. Ең үлкен ұлы Роберт (1605–1667) 1629 жылы Эксетер каноны, ал 1633 жылы Корнуолл архидиаконы болды. Екінші ұлы Жозеф (1607–1669) Эксетер соборының тіркеушісі қызметін атқарды. Үшінші ұлы Джордж (1612–1668) Честер епископы болды. Төртінші ұлы Сэмюэл (1616–1674) Эксетердің суб-деканы болды. Оның ұлы Ричард Холл (1635–1688) 1670 жылы Америкаға эмиграциялап, Мэриленд шекарасында, Очераро өзенінің сағасынан шамамен бір шақырым жоғарыда, Сускехана өзенінің екі жағындағы кең жер учаскесіне патент алған.
Билік органдары
1826 жылы Джон Джонс «Бишоп Холл, өмірі мен заманы» деген кітабын жариялады. Джозеф Холл туралы жақында жарық көрген өмірбаян – «Епископ Джозеф Холл: 1574–1656: Өмірбаяны және сын тұрғысынан зерттеу», авторы Франк Ливингстон Хантли, D. S. Brewer Ltd, Кембридж, 1979 жыл. Оның сатираларына сын ескертулер Томас Уортонның «Ағылшын поэзиясының тарихы», 4-том, 363–409 беттерде (редакторы Хазлитт, 1871) кездеседі, онда Марстон мен Холлдың шығармалары салыстырылады.